[Φαινόμενα] Με μάτια κλειστά στις εξελίξεις

Χωρίς το ριάλιτι «Survivor» δεν θα είχε γίνει η σειρά «Lost», ούτε το «Glee» αν δεν υπήρχε το «X-Factor». Οι αμερικανικές σειρές νέας εσοδείας αποτυπώνουν το κλίμα και την ένταση εκείνων των προγραμμάτων που προκάλεσαν κόπωση μεν στο κοινό, αλλά διαμόρφωσαν συνήθειες. Ο διευθυντής προγράμματος του γαλλικού καναλιού TF1 Φαμπρίς Μπελί, εξηγεί σε συνέντευξή του στη «Le Monde» τους λόγους για τους οποίους επένδυσε στην αγορά ξένων σειρών, δίνει έμφαση στα σταθερά «καλά χαρτιά» του καναλιού και αποφεύγει αυτή την εποχή τους νεωτερισμούς. Είναι κρίσιμες εποχές και δεν μπορούμε να υποστούμε άλλη απώλεια κοινού.

Η είδηση είναι ότι και μεγάλα «κάστρα» του ευρωπαϊκού τηλεοπτικού τοπίου αισθάνονται ισχυρούς τριγμούς και αναδιπλώνονται για να αντιμετωπίσουν το μέλλον. Κάθε άλλο παρά εγχώριο είναι δηλαδή το φαινόμενο. Αλλά σπεύδουν να σχεδιάσουν και να προβλέψουν. Το περιμέναμε τουλάχιστον από την ΕΡΤ.

Πολύ περισσότερο από την απεργιακή κάρτα, που φιγουράρει πάνω από παλιές επαναλήψεις εκπομπών μέσα σε μια ενημερωτική ανυδρία, ακριβώς την εποχή, που το ελληνικό κοινό – και βασικός χρηματοδότης της κρατικής τηλεόρασης – έχει ανάγκη τις περισσότερες δυνατές καναλικές επιλογές. Θλιβερή απόδειξη της αγκύλωσης σε νοοτροπίες παντοκρατορίας της ΕΡΤ. Περιμένει ίσως ότι το κοινό θα την ακολουθεί για πάντα. Εχει αποδειχθεί ότι κάθε άλλο παρά κάτι τέτοιο συμβαίνει. Το πρόβλημα της συρρίκνωσης του τηλεοπτικού κοινού είναι παγκόσμιο, όπως και οι αλλαγές των συνηθειών του, ιδίως των μικρότερων ηλικιών. Γερνάει το κοινό της τηλεόρασης που παραμένει προσηλωμένη σε παλαιού τύπου τηλεοπτικά προϊόντα. Πόσω μάλλον και σε νοοτροπίες αντιμετώπισης του κοινού.

Οι διεθνείς τάσεις αλλάζουν, αναπροσαρμόζονται με οδηγό την αμερικανική παραγωγή που έχει ριχτεί με πάθος στη στήριξη σειρών όπως το «Lost» και τώρα το «Once upon a time», όπου οι ιστορίες μοιάζουν με παιχνίδι γνώσεων και σταυρόλεξα και ανοίγουν διάλογο με τους θεατές, οι οποίοι αναλύουν στο Ιντερνετ κάθε χαρακτήρα και σκηνή. Νέα τάλεντ σόου, όπως το «The Voice», μια εκδοχή που απαντάει στη δυσαρέσκεια του κοινού για τα κανιβαλικά σχόλια των κριτικών επιτροπών που αφορούσαν την εμφάνιση των διαγωνιζόμενων και προβάλλει αποκλειστικά και μόνο το τραγουδιστικό τους ταλέντο.

Γι’ αυτό και δεν κρύβει την ανησυχία της το TF1, το πρώτο σε τηλεθέαση γαλλικό κανάλι και το πρώτο μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών, ξεπερνώντας και αυτό το BBC σε αναλογίες πληθυσμού και ποσοστών τηλεθέασης, για το πώς θα προλάβει τις εξελίξεις.

Θυμίζουμε την πολυτάραχη ιστορία της. Ιδρύθηκε το 1935 και ήταν επί 28 ολόκληρα χρόνια το μοναδικό κρατικό κανάλι – ακολούθησαν η antenne 2 και η FR3. To 1986 o Σιράκ, πρωθυπουργός στην εποχή της γαλλικής «συγκατοίκησης» (σοσιαλιστές με δεξιούς) πρότεινε την ιδιωτικοποίησή της, εγκρίθηκε από τη Βουλή, για να πουληθεί το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών της στην εταιρία του Μπουίγκ (μεγαλοκατασκευαστής). Τον πρώτο καιρό της καχυποψίας για την ιδιωτικοποιημένη TF1, τον ακολούθησαν καιροί θριάμβου σε ποσοστά τηλεθέασης παρόλο που πολλά προγράμματά της επικρίθηκαν σκληρά από τον γαλλικό Τύπο για τη χαμηλή τους ποιότητα.

Οπως κι αν έχει, σήμερα πρέπει να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό 18 καναλιών που συνθέτουν το γαλλικό τηλεοπτικό τοπίο και η πρόταση του Φαμπρίς Μπελί είναι ενίσχυση των «καλών χαρτιών», αλλά και προσοχή στην αλλαγή της διάθεσης του κοινού. Γι’ αυτό οι εκπομπές θα έχουν χροιά αισιοδοξίας και θα δίνουν έμφαση στις καλές προσπάθειες και στα ταλέντα.

Είναι εύκολο να πούμε ότι ελάχιστα κοινά έχει το γαλλικό με το ελληνικό τηλεοπτικό κοινό. Αλλά το σουξέ των «Masterchef» και του «Dancing with the stars» αποτελούν ισχυρά σημεία συνάντησής τους, που αποδεικνύουν την επιτυχημένη συνταγογραφία μιας τηλεοπτικής παραγωγής που απευθύνεται στην παγκόσμια αγορά. Πώς ισορροπεί η TF1 την παράδοσή της να υπηρετεί «αξίες» της γαλλικής κοινωνίας; Υπερήφανα προβάλλει ο Μπελί τη δημιουργία της σειράς ντοκιμαντέρ «Baby boom», που ανέδειξε την έκρηξη γεννήσεων στη Γαλλία τα τελευταία χρόνια και την ανατροπή του απαισιόδοξου κλίματος υπογεννητικότητας που υπήρχε μέχρι τότε. Παρακινδυνευμένο εμπορικά, αλλά πέτυχε.

Είναι αλήθεια ότι επιτυχημένη εκπομπή στη γαλλική τηλεόραση σημαίνει τουλάχιστον γύρω στα 7 με 9 εκατ. κοινό. Αλλα μέτρα. Αλλα μεγέθη αγοράς. Αλλη τηλεόραση; Οι συνταγές πάντως είναι ίδιες. Οπως και οι ανάγκες του κοινού.