Μου κάνει εντύπωση η ταχύτητα με την οποία προσαρμόστηκε ο κ. Παπαδήμος στις ανάγκες χειρισμού του κυβερνητικού ιδιολέκτου. Οπου οι εν λόγω ανάγκες απαιτούν τη χρήση εκφράσεων παγιωμένων, απλοελληνιστί «στάνταρ», των οποίων το πραγματικό αντίκρισμα ισοδυναμεί με το αντίκρισμα που θα έχει η δραχμή, αυτή που μη σώσουμε ποτέ να την κρατήσουμε στα χέρια μας. Ως παραδείγματα, δε, αυτών των εκφράσεων ας αναφερθούν το «πετύχαμε πολλά», το «έχουν πολλά να γίνουν ακόμη» και άλλα επιτυχίας και άοκνου προσπάθειας σημαντικά. Στον απολογισμό των τριάντα πρώτων ημερών της θητείας του ανέφερε τις τάσεις εθνικής συμφιλίωσης, την ψήφιση του προϋπολογισμού και την καταβολή της έκτης δόσης. Ας αφήσουμε το τελευταίο, το οποίο είναι και λίγο σαν να υπερηφανεύεται ο πιλότος της πτήσης σας ότι κατάφερε να κατανικήσει τη βαρύτητα επειδή απογείωσε το αεροπλάνο. Ας αφήσουμε και το περί ψηφίσεως του προϋπολογισμού με ευρεία πλειοψηφία όπως επισήμανε. Ζήτημα μάλλον τεχνικό με δεδομένο το χαμηλό προσδόκιμο των προϋπολογισμών που ψηφίζονται κατ’ έτος από τις εκάστοτε πλειοψηφίες. Και ας σταθούμε λίγο στο ζήτημα της εθνικής συμφιλίωσης.
Είναι η αλήθεια ότι στις τριάντα μέρες της κυβέρνησης η αναταραχή των προηγούμενων μηνών έχει καταλαγιάσει. Είτε γιατί τα όσα προηγήθηκαν πανικόβαλαν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού με την προοπτική της πλήρους απομόνωσης της Ελλάδας από τον φυσικό της χώρο, την υπόλοιπη Ευρώπη. Είτε γιατί όντως πολλοί έχουν επενδύσει στην επιτυχία της κυβέρνησης Παπαδήμου ως την τελευταία ευκαιρία πριν από το κατρακύλισμα στην αγριότητα της υπανάπτυξης. Θέλω να πω ότι στο άνοιγμα μιας προοπτικής εθνικής συμφιλίωσης ελάχιστο ρόλο έπαιξε ο σχηματισμός της τρικομματικής κυβέρνησης, με τη μάλλον προσχηματική υπέρβαση των αντιθέσεων, προσωπικών και ελάχιστα πολιτικών ως επί το πλείστον.
Το βέβαιο είναι πως η ελληνική κοινωνία για μία ακόμη φορά δείχνει να περιμένει και να υπομένει. Οπως περίμενε και υπέμενε όταν η προηγούμενη κυβέρνηση προσέφυγε στη διεθνή στήριξη της τρόικας, όπως περίμενε και υπέμενε όταν άρχισε να εφαρμόζεται το πρόγραμμα ανάταξης του πολυτραυματία. Οσοι σπάνε μάρμαρα, όσοι φαρμακοποιοί θεωρούν εθνικό ζήτημα το κλειστό τους επάγγελμα και δεν θέλουν να απελευθερώσουν το ωράριο, απευθύνονται μόνο στον εαυτό τους. Οι υπόλοιποι, το επαναλαμβάνω, και περιμένουν και υπομένουν. Τι περιμένουν και για ποιον λόγο υπομένουν τις δουλειές που κλείνουν, τα λεφτά που δεν υπάρχουν και – το κυριότερο – το αίσθημα της αβεβαιότητας και της ανασφάλειας που είναι σήμερα το πιο δημοκρατικά μοιρασμένο αγαθό στη χώρα μας, κοινώς την απουσία οποιασδήποτε προοπτικής; Σίγουρα όχι κάποιον να τους καθησυχάσει πως η ψήφιση του προϋπολογισμού με ευρεία πλειοψηφία αποτελεί επιτυχία της κυβέρνησης.
Και η αλήθεια είναι ότι η ερμηνεία της αναμονής και της υπομονής δεν είναι δουλειά του κ. Παπαδήμου. Είναι δουλειά των πολιτικών που τον στηρίζουν. Διότι αυτοί θα όφειλαν να γνωρίζουν πως αν εξαντληθούν τα όρια της αναμονής και της υπομονής, τότε όχι μόνο η εθνική συμφιλίωση θα μετατραπεί εν μια νυκτί σε εθνική ωμοφαγία αλλά και τα όσα ζήσαμε ώς σήμερα θα μοιάζουν με ανέκδοτο.