Θησαυρός 11.217 τόμων στο σφυρί

Τόσο σημαντική δημοπρασία ενός αδιάσπαστου συνόλου σπάνιων βιβλίων έχει να πραγματοποιηθεί από τη δεκαετία του ’90. Τότε είχε δημοπρατηθεί η αρχειακής σημασίας Μουσική Βιβλιοθήκη Κωνσταντίνου Ψάχου (με βυζαντινά χειρόγραφα κ.λπ.), η οποία κατακυρώθηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αντί 330.000 δραχμών. Η σημερινή δημοπρασία στον χώρο του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός» (Πλατεία Καρύτση 8) έχει πολλαπλάσια τιμή εκκίνησης και θα μπορούσε – αν δεν διανύαμε καιρούς ύφεσης – να πιάσει έως και 800.000 ευρώ!

Και στις δύο περιπτώσεις δημοπράτης είναι ο οικογενειακός οίκος «Σπανός – Βιβλιοφιλία», που διενεργεί δημοπρασίες από το 1984. Τον ρόλο του κήρυκα, μάλιστα, θα αναλάβει σήμερα ο Κώστας Σπανός που θα καταγράφει τα «χτυπήματα». Κάθε νέο χτύπημα θα ανεβάζει την τιμή όχι κατά 10%, όπως είθισται, αλλά (λόγω της υψηλής τιμής εκκίνησης) κατά 10.000 ευρώ. Εως την κατακύρωση που δηλώνεται με τρεις χτύπους σφυριού.

Αυτή τη φορά ο «θησαυρός» είναι μια ουμανιστική βιβλιοθήκη που αντανακλά την ακτινοβολία του ελληνικού πολιτισμού στον ευρωπαϊκό και αγγλοσαξονικό κόσμο. Πρόκειται για ένα μοναδικό τεκμήριο που κατά το 50% αγκαλιάζει την αρχαιοελληνική, ρωμαϊκή και βυζαντινή γραμματεία και ιστορία ή την αρχαία φιλοσοφία, και κατά το υπόλοιπο την ιστορία της Γαλλικής Επανάστασης και του Ναπολέοντα, την ιστορία της Ρωσίας, την ιστορία των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, τη γαλλική λογοτεχνία, την κοινωνιολογία (213 τίτλοι) κτλ.

Από τους περίπου 10.000 τίτλους (και 11.217 τόμους) ελληνόγλωσσοι είναι μόνον οι 1.722 τίτλοι, ενώ 5.245 είναι σε γαλλική γλώσσα. Οι υπόλοιποι είναι στην αγγλική, στη γερμανική, στην ιταλική, αλλά και στη λατινική. Ανάμεσα στους πιο πολύτιμους είναι δύο τίτλοι του 17ου αιώνα, τρεις τίτλοι του 18ου αιώνα, το Μεσαιωνικό Λεξικό του Ducange που εκτιμάται στα 2.500 ευρώ, τα δυσεύρετα έργα Ιστορίας του Σπυρίδωνος Λάμπρου, αλλά και ολόκληρο το «πακέτο» των περίπου 200 τίτλων για τον Ομηρο, και φυσικά οι 1.551 τίτλοι οι σχετικοί με το Βυζάντιο. Η πλειονότητα πάντως των έργων (9.059 τίτλοι) ανήκει στον 20ό αιώνα, και γι’ αυτό τούτη η «βιβλιοθήκη ανθρωπιστικών σπουδών», όπως αποκαλείται, δεν έχει απλώς βιβλιοφιλικό ειδικό βάρος αλλά και μεγάλο εκπαιδευτικό ειδικό βάρος.

Ποιος βρίσκεται πίσω από αυτόν τον θησαυρό; Οπως εξήγησε μιλώντας στα «NEA» ο Γιώργος Σπανός – ο νεότερος της οικογένειας παλαιοβιβλιοπωλών, με σπουδές φιλοσοφίας και κινηματογράφου στο ενεργητικό του -, ο δημιουργός της και πωλητής θα αποκαλύψει την ταυτότητά του μετά τη δημοπρασία. Από τις επιλογές του, πάντως, προκύπτει ότι πρόκειται για «ένα πρόσωπο από την ακαδημαϊκή κοινότητα, με γαλλική κουλτούρα και ειδίκευση στη βυζαντινή Iστορία».

Πέρα από την επιστημονική της συγκρότηση, ωστόσο, το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό αυτής της ουμανιστικής Βιβλιοθήκης είναι «η άριστη κατάστασή της, η φύλαξή της σε ενότητες οργανωμένες αλφαβητικά, η πολυτελής βιβλιοδεσία της, η ύπαρξη καταλόγου σε έντυπη (745 σελίδες) και ψηφιακή μορφή (το κόστος του ανέρχεται σε 30.000 ευρώ), και το γεγονός ότι δίνεται με “το κλειδί στο χέρι”: έτοιμη δηλαδή να αξιοποιηθεί».

Η όλη διαδικασία της εκποίησης πάντως γίνεται με αστραπιαία ταχύτητα αφού αναγνωστεί η προσφορά. Η αμοιβή του οίκου δημοπρασιών είναι 12% επί της τελικής τιμής του «σφυριού» και ΦΠΑ 6,5% υπολογίζεται και αυτός στην τιμή κατακύρωσης.