Οι «τρομαγμένοι» τρομοκράτες

Η ολιγομελής συντροφιά των πέντε – έξι φίλων, άνθρωποι και μορφωμένοι και καλλιεργημένοι, συζητούσε με ευφρόσυνη εμβρίθεια το σύνολο σχεδόν των θεμάτων της επικαιρότητας: την οικονομική κρίση, τους πολιτικούς μετασχηματισμούς, το πρόβλημα των μεταναστών. Σε κάποια στιγμή ακούστηκε να λέει ο ένας της συντροφιάς πως το προηγούμενο βράδυ είχε πάει σε ένα θέατρο στην περιοχή της Πλατείας Ομονοίας και κόντεψε να του φύγει η ψυχή ώσπου να φτάσει στην Αγίου Κωνσταντίνου προκειμένου να βρει ταξί για να επιστρέψει σπίτι του. Τόσο τρόμαξε δηλαδή, που «κόντεψε να του φύγει η ψυχή».

Για να αναρωτηθούν στη συνέχεια φωναχτά τα περισσότερα μέλη της συντροφιάς πώς μπορεί να υπάρχει ακόμη κόσμος που πηγαίνει στο Εθνικό Θέατρο, που μπορεί η πρόσοψή του να είναι στην Αγίου Κωνσταντίνου, αλλά τα πλαϊνά του «δίνουν» σε δυο εξαιρετικά κακόφημους δρόμους, τη Μενάνδρου και την Κουμουνδούρου, οι οποίοι είναι γεμάτοι τοξικομανείς, πρεζάκηδες, πουτάνες, ύποπτους και εγκληματικούς ανθρώπους, της νύχτας. Και προπαντός μετανάστες.

Οσο και να αντιλαμβάνεται κανείς με πόσο αλατοπίπερο γεμίζει η ζωή ενός ανθρώπου που αιφνίδια μπαίνει σε κίνδυνο, επειδή πρόκειται για πολύ μεγάλο θέμα, δεν γίνεται ούτε να ανεκδοτολογούμε ούτε να επιδιώκουμε να μεταβάλουμε τη ζωή μας σε συναρπαστική, ότι τάχα κινδυνέψαμε στα καλά του καθουμένου. Γιατί αν νομιμοποιήσουμε μια τέτοια εκδοχή, το μόνο που ακολουθεί ως σκέψη είναι να γίνει αποτελεσματικότερη η Αστυνομία και να μαζέψει όλα αυτά τα «κακοποιά» στοιχεία. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια μια μετάλλαξη κοινωνική, που έχει διαβρώσει ακόμη και τα ίχνη μιας ελεύθερης, κριτικής και – γιατί όχι; – φιλάνθρωπης σκέψης. Πού ακούστηκε να τρομάζει ο χορτάτος, ο καλοντυμένος, ο στοιχειωδώς έστω εύπορος, που με την άνεση του ταξί επιστρέφει στο άνετό του σπίτι και δεν είναι ο φτωχός, ο πεινασμένος, ο χωρίς σπίτι και πατρίδα που δικαιούται να τρομάζει στη θέα του άνετου γηγενούς αστού ή μικροαστού;

Πού ακούστηκε ότι είναι δυνατόν να κινδυνέψει κανείς από περιφερόμενα «πτώματα», όπως είναι οι περισσότεροι που παρεπιδημούν τις μεταμεσονύχτιες ώρες πέριξ της Πλατείας Ομονοίας;

Κι αν ήταν διαθέσιμα τα «πτώματα» αυτά για το έγκλημα, στην Ομόνοια θα περιφέρονταν; Και έπειτα πώς γίνεται αυτοί που έχουμε ακούσει να διαμαρτύρονται να ομολογούν πως οι ίδιοι δεν έχουν ποτέ ενοχληθεί ή να σιωπούν ή αν συμβαίνει να έχουν φοβηθεί και τρομάξει, είναι γιατί φανταστήκανε πως κάτι θα τους συμβεί;

Είναι δυνατόν να προγράφουμε δύστυχους ανθρώπους και να τους προσφέρουμε βορά στη συκοφαντία μόνο και μόνο γιατί φανταστήκαμε πως κάτι θα μας συμβεί; Συμφωνούμε να κάνει κανείς ό,τι μπορεί για να μη βρεθεί στη θέση του άλλου. Αλλά να μη σου περνάει καν από το μυαλό πώς θα ένιωθες ο ίδιος αν βρισκόσουν στη θέση αυτού του άλλου, πρόκειται στ’ αλήθεια για μια τύφλωση που, συνδυαζόμενη με τις παντοειδείς τυφλώσεις όλων των υπολοίπων, δημιουργεί μια κοινωνική ύλη αδιαπέραστη από κάθε στοιχείο ανθρώπινης και γνήσιας φιλανθρωπίας.

Με λίγα λόγια, όσα κι αν έχουν στο μεταξύ ειπωθεί και γραφεί, πολύ λίγο διαφέρουμε από την ηρωίδα του Μαρσέλ Προυστ που ομολογεί ότι απολαμβάνει ιδιαίτερα το να αλείφει με βούτυρο το ψωμί της το πρωί, όταν μαθαίνει πως συνεχίζουν να σκοτώνονται στη μακρινή για την ίδια Κίνα. Εμείς, προκειμένου να απολαμβάνουμε ακόμη καλύτερα, φέραμε την Κίνα δίπλα μας και ησυχάσαμε.

n Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη»