Ρήξη και δημιουργία

Ζούμε σε εποχές αβέβαιες, ασταθείς, «μη γραμμικές», χαοτικές για πολλούς παρατηρητές, όπως συχνά πυκνά ακούμε, διαβάζουμε, σκεπτόμαστε. Είναι ακριβώς αυτές οι πολυποίκιλες προσεγγίσεις και εκδοχές που καθιστούν δραματικά επίκαιρη την περίφημη «αρχή» του Χάιζενμπεργκ: «Ο παρατηρητής μεταβάλλει το ίδιο το αντικείμενο της παρατήρησης» – είναι άραγε τα πράγματα όπως τα βλέπουμε ή όπως θα θέλαμε να τα βλέπουμε; Είναι πάνω σ’ αυτό το δύσκολο, σύνθετο αλλά και διαχρονικό θέμα της αβεβαιότητας που ο Ντέιβιντ Λίντλεϊ, αστροφυσικός και διευθυντής σύνταξης στα περιοδικά «Nature», «Science» και «ScienceNews», αφιερώνει το ομότιτλο βιβλίο του. Με σημείο εκκίνησης την «κλασική» φυσική επιστήμη και το «αδιάσειστο των νόμων της φύσης», το βιβλίο περνάει σε έννοιες όπως η φύση των γεγονότων αλλά και η επανάσταση της κβαντικής μηχανικής, αφήνοντας τον Χάιζενμπεργκ και συνεχίζοντας με τον Νιλς Μπορ, με τον «σχολαστικό στοχασμό» του, τη δημιουργική συνεισφορά του στον συγκερασμό του παλιού με το νέο. Αντίπαλον δέος αλλά και συμπλήρωμα αυτού του εκπληκτικού τρίπτυχου ρήξης και δημιουργίας της «νέας» φυσικής, ο Αϊνστάιν, η θεωρία της σχετικότητας, η ανατροπή της νευτώνειας θέσης περί απόλυτου χώρου και χρόνου. «Η βεβαιότητα της αβεβαιότητας», ουσιαστική συμβολή του Χάιζενμπεργκ μέσω της περίφημης αρχής του, στη θεώρηση της όποιας γνώσης, γνώσης που τελικά αφορά κάθε έκφανση της ανθρώπινης καθημερινότητας.