Ενας άνθρωπος – ορχήστρα πίσω από την κάμερα
Στα 84 χρόνια του, παλεύοντας όρθιος και δουλεύοντας με διπλό καρκίνο μέχρι το τελευταίο λεπτό, έφυγε από τη ζωή ο σκηνοθέτης Ντίνος Κατσουρίδης
Ο Ντίνος Κατσουρίδης με τον Θανάση Βέγγο το 1972, στα γυρίσματα της ταινίας «Θανάση, πάρε τ’ όπλο σου»
Για εξήντα χρόνια τον έλεγαν «κατσαβίδι» των κινηματογραφιστών και «άνθρωπο – ορχήστρα». Για μένα ένας είναι ο χαρακτηρισμός που του ταιριάζει, από πασίγνωστο τίτλο αμερικανικό: The little big man. Το μεγάλο ανθρωπάκι!
Αν με πείτε υπερβολικό, τότε θα κατεβάσω έναν ωκεανό. Κρατηθείτε: 76 ταινίες ως μοντέρ, 45 ως διευθυντής φωτογραφίας, 17 ως σκηνοθέτης, 15 ως παραγωγός και 14 ως σεναριογράφος. Τέτοιο πράγμα δεν ξανάγινε στην ιστορία του κινηματογράφου. Φανταστείτε. Οταν ήταν πιτσιρικάς, στα 24 δηλαδή, είχε πιάσει δουλειά στην Finos Film. Μια μέρα ο ίδιος μακαρίτης ο Φίνος του λέει: «Ντίνο, κάνε και τον σκηνοθέτη γιατί ο Σακελλάριος μου είπε ότι τίποτα από σκηνοθεσία δεν ξέρει». Φανταστείτε. Κάθε τόσο χτυπούσε το τηλέφωνο του Ντίνου. «Ποιος;». Ο τάδε (ήταν τόσοι πολλοί). «Τι θέλεις;». «Ρε Ντίνο, πες μου σε παρακαλώ τι σόι φακό να βάλω για να γυρίσω αυτή τη σκηνή; Please». Μέσα σε όλα. Και πάντα πρώτος και καλύτερος αυτός.
«Ακόμα και στα τελευταία του» μου έλεγε χτες το μεσημέρι η Ισαβέλλα Μαυράκη, η δεύτερη γυναίκα του με την οποία στα 67 του απέκτησε ένα παλικάρι με το όνομα Πέτρος, «με βοήθησε να ολοκληρώσω το ντοκιμαντέρ μου για τη Σχοινούσα». Και συνέχισε: «Ο Ντίνος, αν και στο μπόι μικρός, άρχισε να κουβαλάει στους ώμους του τις θηριώδεις, βαριές μηχανές και σαν παλικαράκι όταν η τεχνολογία αναπτύχθηκε εξοικειώθηκε και έπαιζε με τα ηλεκτρονικά μέσα σαν το μικρό παιδί. Πάντα με τη ματιά του στο αύριο προσηλωμένος».
Μόλις 17 – 18 χρονών παίρνει των ομματιών του, φεύγει από τα πάτρια εδάφη της Λευκωσίας (ναι, ήταν Κύπριος) και καταφθάνει στην Αθήνα να σπουδάσει στην αρχή Ιατρική, ύστερα Οικονομία. Πριτς. Ο Ντίνος ήθελε φωτογραφία. Ετσι αρχίζει ως φωτογράφος. Κάτι σαν πλανόδιος. Δεν του πήγαινε καθόλου. Τότε χτυπάει την πόρτα του Φίνου και προσλαμβάνεται με χαμηλό μεροκάματο ως βοηθός διευθυντή φωτογραφίας. Ετσι από τους μεγάλους, εμπειρικούς δασκάλους αφομοιώνει, μαθαίνει, επεξεργάζεται και όλα τα καταφέρνει. Αυτό ήταν. Οσο οι άλλοι παρέμεναν στα ίδια και τα ίδια, ασφαλισμένοι από την ειδικότητά τους, τόσο αυτός έψαχνε και αναζητούσε το διαφορετικό. Ετσι μέσα σε μια ατελείωτη πορεία όλων αυτών των ετών καταφέρνει να διανύσει και να βάλει τη σφραγίδα του σε τρία μεγάλα στάδια. Οσα και του ελληνικού κινηματογράφου.
Το πρώτο ως διευθυντής φωτογραφίας, οπερατέρ, κρυφός σκηνοθέτης και μοντέρ στην Finos Film. Το δεύτερο στάδιο, η πορεία προς τη δική του ανεξαρτησία. Εδώ συνεργάζεται ως σκηνοθέτης, διευθυντής φωτογραφίας, σεναριογράφος και παραγωγός με τον Θανάση Βέγγου. Με εννιά τίτλους. Μερικοί εξ αυτών έγραψαν σελίδα χρυσή. Και στα ταμεία και στο κοινό. Οπως οι ταινίες «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση» και «Θανάση, πάρε τ’ όπλο σου».
Το περασμένο καλοκαίρι όταν ο Θανάσης είχε εγκαταλείψει οριστικά αυτή τη Γη, τότε που ζήτησα από την Ισαβέλλα να μιλήσω με τον Ντίνο, την άκουσα – κι αυτό μου χτύπησε καμπανάκι για το επερχόμενο μοιραίο – να μου λέει «αρχίζει να διαισθάνεται πως ήρθε η ώρα του να ακολουθήσει τον Θανάση». Το άκουσα και η πέτσα μου σηκώθηκε. Ε, λοιπόν, ο Ντίνος ήταν ο άνθρωπος που έσωσε τον Βέγγο από την απόλυτη χρεοκοπία. Γιατί; «Μα επειδή» μου είχε πει ο ίδιος «ο Βέγγος ήταν τόσο τελειομανής που ως παραγωγός γύριζε την ίδια σκηνή εκατό φορές. Λάθος. Ετσι έχανε λεφτά, έτσι κατέληγε σε δανειστές και έτσι κατάφερε όχι μόνο να μη βγάλει μια δεκάρα αλλά να τα χάσει όλα από τις δικές του παραγωγές». Σ’ αυτή τη δεύτερη περίοδο ο Ντίνος υπογράφει ως σκηνοθέτης και δύο κωμωδίες με τον Κώστα Χατζηχρήστο «Της κακομοίρας» και «Ο κύριος Πτέραρχος». Δικές του παραγωγές «αλλά» συμπληρώνει η Ισαβέλλα «αναγκάστηκε να πουλήσει τα δικαιώματα στην εταιρεία του Καραγιάννη – Καρατζόπουλου».
Τέλος, υπάρχει και η τρίτη περίοδος. Κοντά στην ανάσα των νέων κινηματογραφιστών. Με Παντελή Βούλγαρη, Βασίλη Βαφέα, Νίκο Νικολαΐδη, Νίκο Ζερβό, Μιχάλη Κακογιάννη. Αν αυτός ο τόπος σε κάθε γωνιά του κυβερνιότανε από τέτοια πολυμορφικά και δημιουργικά «εργαλεία» όπως ο Ντίνος Κατσουρίδης, τότε η σημερινή Ελλάδα θα ήταν επίγειος παράδεισος μοναδικός!
Η πολιτική κηδεία του θα γίνει αύριο στις 15.30 από το Α’ Νεκροταφείο.