Οταν έκλαψε ο Φρόιντ

Πήγα για μαλλί και βγήκα κουρεμένος γουλί. Το «Μια επικίνδυνη μέθοδος» (A dangerous method) πραγματεύεται το ψυχαναλυτικό και ερωτικό τρίγωνο Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ – Σαμπίνα Σπιλράιν – Ζίγκμουντ Φρόιντ. Ομως αυτό που είδα ζήτημα είναι αν ξεπερνάει το μπόι μιας σοβαροφανούς τηλεταινίας.

Για να καταλάβετε, ένα θα σας πω. Οταν μπήκα στην αίθουσα, ιδέα δεν είχα ποια ταινία θα έβλεπα. Ετσι πέφτω πάνω σ’ έναν μυστακοφόρο Μάικλ Φασμπέντερ να παριστάνει τον Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ. Μαθητή, προστατευόμενο, συνεχιστή αλλά και αντίπαλο – λόγω πατροκτονίας – του Ζίγκμουντ Φρόιντ. Και μαζί μ’ αυτόν πέφτω πάνω στην Κίρα Νάιτλι. Το πιο αιθέριο πλάσμα της σημερινής κινηματογραφικής οικουμένης. Και τι βλέπω παρακαλώ; Ο Φασμπέντερ να περιφέρεται και να απαγγέλλει όπως στο παρελθόν οι ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου. Και η Κίρα Νάιτλι να σφαδάζει από υστερία παριστάνοντας την ψυχωτική νεαρά Ρωσοεβραία. Τι είναι αυτό; Η κινηματογράφηση θεατρικής παράστασης από κάποιο μειράκιο που προορίζεται να κάνει καριέρα στη σκηνοθεσία!

Τουτέστιν απρόσωπο, άγευστο, άχρωμο. Τι έχει συμβεί; Απλό. Το σενάριο προέρχεται από το θεατρικό «Μοιραίο προαίσθημα» του σπουδαίου γραφιά Κρίστοφερ Χάμπτον (έργο που, αν δεν με απατά η μνήμη μου, είχε παρουσιαστεί εν Αθήναις το 2004-2005 στο «Ιλίσια» με Πέγκυ Τρικαλιώτη – Γιώργο Κέντρο – Δάνη Κατρανίδη).

Ο σκηνοθέτης Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ δεν έκανε τίποτα περισσότερο από το να μεταθέσει τη θεατρική σκηνή στην κινηματογραφική οθόνη. Λάθος κλασικό. Ετσι η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, δηλαδή το έρεβος του υποσυνείδητου, καταλήγει φωτεινό και γυαλιστερό. Οι κινηματογραφικές εικόνες υποκαθίστανται από ακατάσχετη φλυαρία. Και το στόρι μοιάζει με τυπικό μελόδραμα απιστίας. Τουτέστιν ο Γιουνγκ, παντρεμένος με πλούσια σύζυγο που την έχει φορτώσει με τέσσερα παιδιά, πέφτει στο κρεβάτι με μια ασθενή του, τη δεκαεννιάχρονη Σαμπίνα, κι έτσι καταστρατηγεί τον κώδικα της ιατρικής. Χέστηκε η φοράδα στ’ αλώνι δηλαδή.

Ετσι ο Κρόνενμπεργκ προσπαθεί να γεμίσει το απέραντο κενό με πασίγνωστες ατάκες από τη φροϊδική ψυχανάλυση. Οπου όλα, μα όλα προέρχονται και περιφέρονται γύρω από τη σεξουαλικότητα. Οπως «από την αμαρτία και την παραβατικότητα προκύπτει η δημιουργία». Οπως «η κατάπνιξη της σεξουαλικότητας είναι η πηγή κάθε καθυστερημένης ατομικότητας». Και όπως «το σεξ και ο θάνατος σε κοινή πορεία γιατί μέσα από το πάθος σκοτώνεις το Εγώ».

Ως εκ τούτου, αντί να δω ταινία, άκουσα διάλεξη για τις βασικές αρχές της ψυχανάλυσης. Με μια στοιχειώδη εικονογράφηση. Ο Γιουνγκ να χαστουκίζει τα οπίσθια μιας νεαρής ύπαρξης που έπασχε από αφόρητο σαδομαζοχισμό. Ετσι εκείνος χάνει τη θέση του, αλλά η Σαμπίνα, αφού προηγουμένως επιχείρησε και κατάφερε να υπονομεύσει τη σχέση του εραστή της με τον Φρόιντ, στο τέλος η ίδια σκαρφαλώνει ως μέλος στην ψυχαναλυτική κοινότητα της Βιέννης και επιστρέφοντας στη Μόσχα αναλαμβάνει την προπόνηση των κομμουνιστών ψυχαναλυτών. Μοιραίο το θηλυκό.. Γιατί ως γνωστόν, όταν μια γυναίκα εισβάλλει στη σχέση δύο αντρών, τέρμα η φιλία, ζήτω ο χαμός! Βαθμοί=3