[Τρίτη άποψη] Η ατζέντα του Πρωθυπουργού

Δεν νομίζω να εκπλήσσει κανέναν πως από την πρώτη στιγμή για την κυβέρνηση Παπαδήμου έχει πολύ θετική εικόνα η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων. Η εξήγηση αυτής της θετικής ανταπόκρισης οφείλεται στο ότι η προσωπικότητα του νέου Πρωθυπουργού εκπέμπει μηνύματα σωστής και αποτελεσματικής διαχείρισης, όπου αυτός έχει εργασθεί. Επίσης, στο ότι αυτός έρχεται να αντικαταστήσει ένα φθαρμένο και αναξιόπιστο πολιτικό σύστημα, στο οποίο κυριαρχούν οι ανακολουθίες, οι παλινωδίες, οι ερασιτεχνισμοί και, κυρίως, η αναποτελεσματικότητα.

Το πολιτικό μας σύστημα και οι κυβερνήσεις που προέκυψαν από αυτό κρίνονται και κατακρίνονται για πολλά, το μεγαλύτερο όμως μειονέκτημά τους ήταν η αδυναμία να επιλύσουν δύο τεράστια προβλήματα αυτής της χώρας. Το πρώτο αφορά ένα έντονο αίσθημα κοινωνικής αδικίας, που προκύπτει από την εκτεταμένη φοροδιαφυγή των ελεύθερων επαγγελματιών. Φοροδιαφυγή που φορτώνει τα βάρη σε μισθωτούς και συνταξιούχους και δημιουργεί τεράστια ελλείμματα. Γιατί όσο είναι αλήθεια ότι το υπερβολικό Δημόσιο αυξάνει τις δαπάνες αυτού του κράτους, άλλο τόσο είναι αλήθεια πως τα έσοδα του κράτους είναι ιδιαίτερα χαμηλά.

Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι η διαπλοκή του τεράστιου δημόσιου τομέα με τον αναποτελεσματικό και παραβιάζοντα κάθε εργασιακό δικαίωμα ιδιωτικό τομέα. Πολλοί με τον όρο «κρατισμός» εννοούν μόνο την εκτεταμένη συμμετοχή του κράτους στην οικονομική ζωή της χώρας. Ο ελληνικός κρατισμός όμως προέκυψε από την αδυναμία του ιδιωτικού μοντέλου παραγωγής να δημιουργεί θέσεις εργασίας και από την τεράστια διαπλοκή κράτους και δημόσιων λειτουργών με έναν κρατικοδίαιτο ιδιωτικό τομέα – το μεγαλύτερο πρόβλημα που προέκυπτε από αυτήν ήταν η αναποτελεσματικότητα στο να συλλέγονται έσοδα και στο να μειώνονται οι δαπάνες.

Ο νέος Πρωθυπουργός καλείται να θέσει τις νομοθετικές και πρακτικές βάσεις για την υλοποίηση αυτών των δύο μείζονων αλλαγών. Σε αυτή την προσπάθειά του πρέπει να αντιμετωπίσει την αναξιοπιστία που προκαλεί το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της νέας κυβέρνησης αποτελείται από ανθρώπους που συνέβαλαν στην έως σήμερα ατελέσφορη πολιτική παρέμβαση – συν η συμμετοχή σε αυτή μιας κρυπτόμενης εθνικιστικής και ρατσιστικής Ακροδεξιάς. Στις ενστάσεις ότι ο ΛΑΟΣ αποτελεί σήμερα συνεπή και μετριοπαθή πολιτική δύναμη αξίζει να σημειώσω μόνο ότι η Ακροδεξιά, πρώτον, εμφανίζεται πάντα ως ακραία δύναμη για να δώσει το στίγμα της• δεύτερον, συνεχίζει ως μετριοπαθής για να διευρύνει τη βάση της• και, τρίτον, εκδηλώνεται στη συνέχεια ως μεγάλη πλέον δύναμη που περιφρονεί και καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ο ΛΑΟΣ έχει κάνει τα δύο πρώτα βήματα, δεν είναι σίγουρο πως θα κάνει το τρίτο, αλλά ας το έχουμε αυτό υπόψη μας. Οταν μάλιστα οι εθνικιστικές και αντιευρωπαϊκές απόψεις έχουν επιρροή και στα δύο μεγάλα κόμματα και στην κοινωνία.

Ο νέος Πρωθυπουργός για να πετύχει στο έργο του χρειάζεται να κάνει ό,τι έκανε στην έως σήμερα επαγγελματική του ζωή: να στηριχτεί δηλαδή σε ανθρώπους που έχουν κοινές με αυτόν αντιλήψεις και συνεργάστηκε μαζί τους το 2001. Με πρόσωπα δηλαδή που έχουν την ίδια αντίληψη με αυτόν για την προτεραιότητα της αποτελεσματικότητας έναντι του πολιτικού βερμπαλισμού.

Βεβαίως σήμερα η πολιτική κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από τότε που ο Παπαδήμος, ως στενός συνεργάτης του Κώστα Σημίτη, έβαζε τη χώρα στο ευρώ. Επειδή ο κόσμος δεν είναι μόνο η Ελλάδα, χρειάζεται η νέα ελληνική κυβέρνηση να συμβάλει με τις όποιες μικρές δυνάμεις της στο να αλλάξει η ατζέντα της πολιτικής παρέμβασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και αυτή η ατζέντα δεν μπορεί να είναι μόνο η αναγκαία και απαραίτητη δημοσιονομική πειθαρχία, όπως στη δεκαετία του 2000, αλλά και το ζήτημα της ενίσχυσης των αναπτυξιακών ενεργειών. Το τελευταίο όμως θέτει και το ζήτημα της τόνωσης της προσφοράς χρήματος. Θέμα ταμπού για τις σημερινές ηγεσίες της Γερμανίας κυρίως και της Γαλλίας δευτερευόντως. Αυτή η ατζέντα δεν ήταν στις ιδεολογικές αποσκευές του Παπαδήμου του 2001, θα πρέπει όμως να τοποθετηθεί σε αυτές του 2011.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι διδάκτωρ Κοινωνιολογίας. Σύντομα θα εκδοθεί το βιβλίο του «Οι μεγάλες απουσίες. Η ελληνική δημοκρατία σε άμυνα» από τις Εκδόσεις Πόλις