Πολυτάλαντος και πολυσχιδής

Ο Νίκος Θέμελης ήταν μια δυσεύρετη μορφή. Πολυτάλαντος, πολυσχιδής και πολύξερος. Συνδύαζε πράγματα που άλλοι πασχίζουν να προσεγγίσουν ένα ένα. Με ουμανιστική παιδεία αλλά και οξύ πολιτικό αισθητήριο. Βαθιά ευρωπαϊστής για να αφοσιωθεί στο όραμα ένταξης της Ελλάδας στην ΟΝΕ, αλλά και παθιασμένος τεχνίτης με τις κοινότητες της Μαύρης Θάλασσας. Μιλούσε άνετα τρεις ξένες γλώσσες, αλλά τον γοήτευε η ρίζα ενός νησιώτικου τοπωνύμιου. Οι θαλασσινοί πίνακες που ζωγράφιζε ήταν περίτεχνοι, εξίσου όμως οι μαγειρικές εμπνεύσεις του και η γνώση του κρασιού.

Πάνω από όλα, ήταν ένας στοχαστής. Ψύχραιμος, ενημερωμένος και αναντικατάστατα χρήσιμος στα δύσκολα. Συνέπλευσε με τον Κώστα Σημίτη επί τρεις δεκαετίες και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επινόηση και διαμόρφωση πολιτικής, οραμάτων και προτάσεων. Εμπλούτιζε κάθε συζήτηση συνεισφέροντας σε διαστάσεις που δεν ήταν προφανείς, γεφύρωνε αντιθέσεις προτού γίνουν ακραίες και προέβλεπε συμπεριφορές και αντιδράσεις προτού εκδηλωθούν.

Η μετριοφροσύνη του πήγαζε από μια ισχυρή αυτοπεποίθηση και κράτησε πολλή από τη δράση του μακριά από την προβολή, θα φανερώνεται όμως αυτή στο μέλλον όταν η Ιστορία καταπιαστεί με τα γεγονότα που τη συνέθεσαν. Ετρεφε μια «επαγγελματική» αποφυγή στη δημοσιότητα, καθώς φοβόταν ότι θα του στερούσε τον χρόνο από την επόμενη συμβολή του. Και πάλι όμως δεν είδε να γίνονται όλα που στοχαζόταν, ήταν βλέπεις πολλά και άλλοι αργούσαν. Θυμάμαι όταν η Ελλάδα αναλάμβανε την ευρωπαϊκή προεδρία το 2003, μου έλεγε πως είχε καημό να γίνει ορθόδοξη λειτουργία στην Αγιά-Σοφιά, πεντέμισι ακριβώς αιώνες από την άλωση της.

Παρότι τον καιρό τον έκοβε ψίχουλα για να μη χάσει ούτε στιγμή, ο χρόνος τον πρόδωσε. Δεν υπέκυψε όμως στον επερχόμενο φόβο και πέρασε απέναντι περήφανος και πολύφερνος με βιβλία, ιδέες, δημόσιο έργο και προσωπικά επιτεύγματα. Αλλά και πάλι δεν φτάνουν όλα τούτα να κλείσουν τη δική μας χαίνουσα πληγή της απουσίας.

Ο Νίκος Χριστοδουλάκης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο, πρώην υπουργός