«Ποτέ δεν άφησα πίσω μου το θέατρο»

Μια Παριζιάνα στο Λονδίνο. Θα πρωταγωνιστήσει ως «Δεσποινίς Τζούλια» – στο ομώνυμο έργο του Αύγουστου Στρίντμπεργκ – στο Μπάρμπικαν, στο πλαίσιο των εορτασμών για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου. Και λοιπόν; θα αναρωτιόταν κάποιος. Να όμως που η Ζιλιέτ Μπινός σηκώνει εύκολα σκόνη με τις κινήσεις της. Εστω και αν η παράσταση θα παιχτεί σε έναν χρόνο από τώρα, στα τέλη του Σεπτεμβρίου του 2012.

Την Μπινός τη συγκρίνουν ολοένα και περισσότερο με τη Μέριλ Στριπ. Και υπάρχει λόγος: η Αμερικανίδα στα 62 της, με καριέρα 34 ετών, έχει 46 ταινίες στο ενεργητικό της. Η Γαλλίδα στα 47 της, με 28 χρόνια καριέρας, έχει ήδη 48 ταινίες. Οι δυο τους είναι από τις ελάχιστες που εξακολουθούν να παίρνουν πρώτους ρόλους σε ώριμη ηλικία – για το Χόλιγουντ, λ.χ., το όριο είναι τα 40.

Με τη «Δεσποινίδα Τζούλια», η Μπινός πατάει ξανά το θεατρικό σανίδι έπειτα από τουλάχιστον μία δεκαετία. Αλλά η ίδια δεν το θεωρεί αυτό επιστροφή. «Διότι ουδέποτε εγκατέλειψα το θέατρο. Απολαμβάνω την αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ κοινού και ηθοποιών. Δημιουργείς έναν ολόκληρο κόσμο απλώς και μόνο ακούγοντας».

Είπε το «ναι» στην αγγλική πρόταση αφενός γιατί της άρεσε η μετάφραση του Φρεντερίκ Φισμπάχ – που υπογράφει και τη σκηνοθεσία του έργου, το οποίο παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ της Αβινιόν -, αφετέρου γιατί απολαμβάνει, λέει, την πρόκληση να μπαίνει στο πετσί των ρόλων του σουηδού δραματουργού. Ενός δραματουργού από τον οποίο δεν λείπει ο μισογυνισμός, ούτε βέβαια και το ταλέντο, χάρη στο οποίο κατάφερε να μετουσιώσει μια πολύ δύσκολη παιδική ηλικία και νεανική ζωή σε έργο που έμεινε κλασικό. Η Μπινός βρίσκει τον Στρίντμπεργκ γοητευτικό μες στην αντιφατικότητά του. «Είναι μηδενιστής, μυστικιστής και ταυτόχρονα τετράγωνος. Εμφανίζεται τη μια μισογύνης και την άλλη να λατρεύει τις γυναίκες. Ετσι είναι και οι ήρωές του. Στο τέλος κάνουν τα αντίθετα από αυτά που υποστηρίζουν στην αρχή».

Βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που η Ζιλιέτ Μπινός επιχειρεί να γοητεύσει το αγγλόφωνο κοινό. Μια προηγούμενη, στις ΗΠΑ, τα κατάφερε μια χαρά: «Για τρεις λόγους πρέπει να σπεύσετε να δείτε την “Προδοσία” του Πίντερ στο Μπρόντγουέι: για τη Ζιλιέτ Μπινός, για τη Ζιλιέτ Μπινός και για τη Ζιλιέτ Μπινός», έγραφε ένας γνωστός κριτικός το 2000. Ώς και ο Μπιλ Κλίντον την κάλεσε στον Λευκό Οίκο τότε για να την γνωρίσει (ήταν παρούσα και η Χίλαρι).

Η Ζιλιέτ Μπινός ήταν ήδη, βέβαια, μια έμπειρη πρωταγωνίστρια, που την εμπιστεύονταν σκηνοθέτες από τον Κιαροστάμι και τον Κισλόφσκι μέχρι τον Μάικλ Χάνεκε. Μέρος της επιτυχίας της οφείλεται και στο γεγονός ότι για κάθε ρόλο επιδιώκει να αποκτά βιωματικές εμπειρίες. Προτού, λ.χ., να παίξει την άστεγη στο «Οι εραστές της γέφυρας», πέρασε μερικές νύχτες στους δρόμους για να αποκτήσει καλύτερη αίσθηση του τι σημαίνει ακριβώς να είσαι SDF, που λένε και οι Γάλλοι (χωρίς μόνιμη κατοικία). Για τις ανάγκες του ρόλου στο φιλμ «Alice et Martin» του 1977 έκανε επί μήνες μαθήματα βιολιού, ενώ όταν πήρε τον ρόλο για το «Chocolat» – μια ανύπαντρη μητέρα καταφθάνει περίπου ουρανοκατέβατη σ’ ένα χωριό και το αναστατώνει με τα γλυκίσματά της – εμφανίστηκε απρόσκλητη στο εξοχικό της συγγραφέως και πέρασε ένα Σαββατοκύριακο. Στην περίπτωση της «Δεσποινίδος Τζούλια» σε τι δοκιμασία μπορεί να υπέβαλε τον εαυτό της; «Συνάντησα τον Στρίντμπεργκ», λέει γελώντας.