«Η βιασύνη είναι ο εχθρός της μουσικής»

Είναι έτοιμος αύριο να σβήσει εβδομήντα κεράκια στην τούρτα των γενεθλίων του. Ποιος μπορεί να πιστέψει όμως ότι ο σούπερ σταρ του πόντιουμ, ο Ρικάρντο Μούτι, γιορτάζει τα 70 του χρόνια; Ο αρχιμουσικός, που μοιάζει να έχει κρυμμένο στο υπόγειο του σπιτιού του το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι, όχι απλώς θα γιορτάσει τα γενέθλιά του, αλλά θα γυρίσει και σελίδα στη ζωή του, όπως αποκαλύπτει σε συνέντευξή του στην ιταλική «Corriere della Sera».

«Την ηλικία μου δεν την αισθάνομαι. Στο μέλλον σκέφτομαι σοβαρά να αφιερώσω περισσότερο χρόνο στον εαυτό μου και να ακούσω τα διδάγματα των Λατίνων που έλεγαν primum vivere (πρωτίστως να ζεις). Πολλοί πίστευαν πως μετά το ατύχημα που είχα στο Σικάγο ( σ.σ. λιποθύμησε στο πόντιουμ, με αποτέλεσμα να πέσει και να υποστεί κάταγμα στο σαγόνι) είτε θα οριζοντιωνόμουνα είτε θα χαλάρωνα πολύ τους ρυθμούς μου. Αντιθέτως όμως, με βρήκαν σε πολύ καλή κατάσταση. Αλλά αποφάσισα όμως πως από δω και στο εξής πέρα από τις ήδη ανειλημμένες υποχρεώσεις μου θα σταματήσω να διευθύνω όπερες. Θα δίνω μόνο κονσέρτα», εξηγεί ο διάσημος αρχιμουσικός, για τις εμφανίσεις του οποίου συνήθως τα εισιτήρια εξαφανίζονται μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Πώς βλέπει τη ζωή του; «Ως την πορεία ενός διαβάτη σε δρόμο που δεν τον είχε σκεφτεί. Ο πατέρας μου – γιατρός με φωνή τενόρου – θεωρούσε πως οι πέντε γιοι του έπρεπε να εδραιώσουν την ουμανιστική τους παιδεία με σπουδές πάνω στη μουσική, κι εγώ το έπραξα παράλληλα με άλλες σπουδές. Τα πράγματα άλλαξαν όταν γνώρισα τον Νίνο Ρότα. Η καριέρα μου καθορίστηκε από τις ορχήστρες της Φλωρεντίας, του Λονδίνου, της Φιλαδέλφεια, της Σκάλας, του Σικάγου. Αυτές ήταν που με ήθελαν, όχι οι μάνατζερ ή οι διάφοροι προύχοντες».

Πόσο έχει αλλάξει το επάγγελμά του από τότε που ξεκίνησε την καριέρα του μέχρι σήμερα; «Πήρα το δίπλωμά μου με τον ανώτατο βαθμό στη σύνθεση, έμαθα αντίστιξη, τα μυστικά της φωνητικής, τι είναι όπερα, μελετούσα πιάνο, βιολί… Ηταν μακρύς ο δρόμος. Κι όμως, το “Missa Solenmnis” του Μπετόβεν είναι ένα έργο που δεν έχω αγγίξει ακόμη.

Για να σας δώσω ένα άλλο παράδειγμα με τον Ντομίνγκο κάναμε πρόβες επί 25 ημέρες για να ανέβει ο “Οθέλλος” στη Σκάλα του Μιλάνου, διότι είχα διδαχθεί πως ο καλός διευθυντής ορχήστρας πρέπει να είναι και καλός σκηνοθέτης και το αντίστροφο. Αυτού του είδους η προσέγγιση έχει χαθεί. Η βιασύνη είναι ο εχθρός της μουσικής. Σήμερα οι νέοι ξεκινούν να διευθύνουν από τα 22 τους χωρίς να έχουν κάνει τις απαραίτητες σπουδές και προετοιμασία, χωρίς να καταλαβαίνουν πως η κάθε συγχορδία έχει βάρος, χρώμα, τόνο», καταλήγει ο Ρικάρντο Μούτι.