Η ευρωπαϊκή γιορτή της φωτογραφίας

«Φωτογραφίζουμε πλέον με τη λογική του μοντάζ. Ολοι μας ανακυκλώνουμε, κόβουμε, λουστράρουμε και κατεβάζουμε φωτογραφίες. Ο,τι θέλουμε από τις εικόνες μπορούμε να το πετύχουμε. Το μόνο που χρειάζεται είναι το βλέμμα, η σκέψη, μια φωτογραφική μηχανή, ένα τηλέφωνο ή ένα λάπτοπ, ένα σκάνερ και, πάντως, μια οπτική γωνία… Οι πηγές μας είναι ανεξάντλητες. Το Ιντερνετ είναι πλέον ένας χώρος γεμάτος έμπνευση».

Με αυτές τις καθαρές και σταράτες κουβέντες αρχίζει το μανιφέστο – έκθεση «Από δω και πέρα», που φιλοξενείται στο επίκεντρο του Φεστιβάλ της Αρλ και αφορά τη θέση της φωτογραφίας στην εποχή της διαδικτυακής δημιουργικότητας. Οι 36 καλλιτέχνες που συμμετέχουν μεταφέρουν τις εμπειρίες τους από τους δρόμους της Νότιας Κορέας, το Μετρό του Παρισιού ή τους ονειρικούς κόσμους που στήνουν με την τεχνική του φωτοκολάζ. Και όλα αυτά, με μια κόμπακτ ψηφιακή μηχανή όπως αυτές που, καλή ώρα, χιλιάδες τουρίστες χρησιμοποιούν για να μετατρέψουν μια ελληνική παραλία σε τιρκουάζ παράδεισο των αναμνήσεών τους.

Αυτή είναι η γλυκόπικρη πλευρά του σημαντικότερου φεστιβάλ φωτογραφίας στην Ευρώπη (μαζί ίσως με το επίσης γαλλικό «Visa pour l’ image» στο Περπινιάν). Ή η χαλαρή, αν προτιμάτε. Στην αντίπερα όχθη, η παράδοση διεκδικεί επίσης μερίδιο εντυπώσεων με το αφιέρωμα στη μεξικανική φωτογραφία και τον Γκαμπριέλ Φιγκουερόα, διευθυντή φωτογραφίας των Τζον Φορντ, Λουίς Μπουνιουέλ και Τζον Χιούστον.

Το φεστιβάλ «Les rencontres d’ Arles» («Οι συναντήσεις της Αρλ») που μετράει 41 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, δεν θα μπορούσε να μην ανταποκριθεί στις ανάγκες ενός πολυσυλλεκτικού και πολυθεματικού θεσμού, ο οποίος παρακολουθεί τις σύγχρονες τάσεις, αλλά συνδιαλέγεται εξίσου με το παρελθόν της φωτογραφικής τέχνης. Εξ ου και το εμβληματικό ενσταντανέ των Πάντσο Βίγια και Εμιλιάνο Ζαπάτα, διά χειρός Μανουέλ Ραμός το 1914, που πρωταγωνιστεί στην ενότητα για τη μεξικανική επανάσταση.

Το φεστιβάλ της Αρλ ιδρύθηκε το 1969 από τον γάλλο φωτογράφο Λουσιέν Κλεργκ και τον συγγραφέα Μισέλ Τουρνιέ ενδυναμώνοντας το προφίλ της προβηγκιανής πόλης, που φιλοξενεί επίσης την Εθνική Σχολή Φωτογραφίας και τον εκδοτικό οίκο Actes Sud. Από το 2001, χρονιά κατά την οποία οι διοργανωτές ήλθαν αντιμέτωποι με ένα δυσβάστακτο χρέος, η διοργάνωση βασίζεται σε ένα νέο μοντέλο με βασική καινοτομία τα διαγωνιστικά βραβεία. Οι αριθμοί έκτοτε μιλούν από μόνοι τους: οι 9.000 επισκέπτες έγιναν 73.000 το 2010, οι 10 εκθέσεις έφτασαν τις 47 φέτος και το μπάτζετ πενταπλασιάστηκε.