Ερωτες και πλόες ενός κοσμοκαλόγερου

Ο έρωτας του βοσκόπουλου στο «Ονειρο στο κύμα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που ανεβαίνει στο Φεστιβάλ Αθηνών, έχει πολλά να πει στον σύγχρονο αναγνώστη ή θεατή. «Οπως, ας αναζητήσουμε τη χαμένη αθωότητα, ας καταλάβουμε επιτέλους ότι το νόημα της ζωής δεν βρίσκεται στην επιτυχία και στο χρήμα. Αλλά στην ουσία των πραγμάτων. Και ας ζήσουμε τον έρωτα» λέει ο Θανάσης Σαράντος.

Δεν είναι εύκολο να μεταφέρεις Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη στη θεατρική σκηνή. «Μπορεί να συνάντησα δυσκολίες αλλά το έργο του έχει έντονη θεατρική γλώσσα και ο ίδιος εμβαθύνει στην ψυχοσύνθεση των ηρώων του. Τα κείμενά του είναι τόσο κοντά στη θεατρική σκηνή» λέει ο Θανάσης Σαράντος, που καταπιάνεται με τον έλληνα λογοτέχνη για δεύτερη φορά. Τον χειμώνα παρουσίασε τον «Αμερικάνο» στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης – η παράσταση θα ανέβει και στο Φεστιβάλ Φιλίππων – Θάσου (27/7).

«Θέλησα να ακουστεί η ιδιαίτερη γλώσσα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Το κράμα αυτό της δημοτικής, της καθαρεύουσας με σκιαθίτικους ιδιωματισμούς. Ο θεατής, ακόμη και αν δυσκολεύεται να καταλάβει το νόημα κάθε λέξης, δημιουργεί εικόνες στο μυαλό» λέει. Το «Ονειρο στο κύμα» μαζί με τα «Ερωτας στα χιόνια» και «Ερως – Ηρως» αποτελούν τα τρία ερωτικά διηγήματα στα οποία βασίστηκε και η σκηνοθέτις Μίρκα Γεμεντζάκη για την παράστασή της «Θαλασσινοί έρωτες», που παρουσιάζεται στο «Απεντομωτήριο», στην Καβάλα (17/8) και στο παλαιό Ελαιουργείο στην Ελευσίνα (31/8) στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αισχύλεια.

«Αυτό που με οδήγησε στον Παπαδιαμάντη είναι η γλώσσα του, που για μένα είναι μουσική. Αλλά αυτή την τέταρτη φορά που ανεβάζω Παπαδιαμάντη ήταν η μαγική λέξη “κοσμοκαλόγερος”. Οι έρωτές του όχι μόνο για τη φύση, αλλά και για τον άνθρωπο, που τον έκαναν τον πιο αθώο ερωτικό μυθιστοριογράφο» εξηγεί η σκηνοθέτις.

Εκδηλώσεις όπως αυτές με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη κατακλύζουν και το Φεστιβάλ Φιλίππων – Θάσου.

Στο «Απεντομωτήριο» στην Καβάλα, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων – Θάσου, ανεβαίνει και η παράσταση «Ελαφροΐσκιωτοι» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (απόψε και αύριο) από σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Μέσα από δοκιμές πάνω σε τεχνικές αυτοσχεδιασμού, υπό την καθοδήγηση της Μαριτίνας Πάσσαρη, ανακάλυψαν την πρόκληση στο κείμενο του σκιαθίτη λογοτέχνη.

Ενα θεατρικό αναλόγιο με αφορμή «Τ’ αστεράκι» του Παπαδιαμάντη ετοίμασαν νέοι καλλιτέχνες από τη Καβάλα, οι Μαρκέλλα Δεμερτζή, Γεράσιμος Γιοβανάκης, Μαρία Μουρατίδου, Ευθύμης Τσιμαγεώργης (4/8). Εδώ κι έναν χρόνο, η σκηνοθέτις Ελένη Μποζά και η Πειραματική Σκηνή του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας ετοιμάζουν στο πλαίσιο σεμιναρίων την παράσταση με το «Ερως – Ηρως», που ανεβαίνει στο Κάστρο Καβάλας (4,5/8). Σε ναούς και ταβέρνες θα διαβάσουν κείμενα του Παπαδιαμάντη ο Μηνάς Χατζησάββας, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, ο Νίκος Καραθάνος και ο Γιώργος Γάλλος (14/8).

Την παράσταση «Παπαδιαμάντης, φως!», μια συρραφή κειμένων, παρουσιάζει η πειραματική σκηνή Χ-Οδός σε σκηνοθεσία Παύλου Λεμοντζή στον επιβατικό σταθμό του λιμανιού στην Καβάλα (21/8).

Στα μουσικά μονοπάτια του Παπαδιαμάντη θα περιπλανηθεί το κοινό της συναυλίας «Φωνή αύρας λεπτής» του σχήματος Εν Χορδαίς (8/8). Μέσα από τραγούδια και μουσικές που απορρέουν από το έργο του σκιαθίτη κοσμοκαλόγερου, καθώς και νέες συνθέσεις του σχήματος εμπνευσμένες από αυτό. Μικρές νησίδες λόγου με αποσπάσματα κειμένων του διανθίζουν το πρόγραμμα.

Στη Σύρο, ο Κώστας Τσόκλης αφήνει τις εικαστικές εγκαταστάσεις για να διαβάσει Παπαδιαμάντη στο κοινό του φεστιβάλ του κυκλαδίτικου νησιού (31/7). Συνοδοιπόρος του, η Γεωργία Λίτσα στο σαντούρι.

Δ.Κ.