Η άγρια πλευρά του ποδοσφαίρου

Ορολογίες όπως οι αγώνες «αβαβά» που, εξ όσων αντιληφθήκαμε, σημαίνει για τους μυημένους πειραγμένοι, στημένοι ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων δίνουν τις διαστάσεις του τραγέλαφου που κάνουν την υπόθεση εξόχως «γαστριμαργική».

Με νωπές ακόμη τις εικόνες από τις άγριες σκηνές βίας στα γήπεδα και από τα βανδαλικά ξεσπάσματα χουλιγκανισμού εκτός αυτών, τα οποία είχαν ξεσηκώσει για πολλοστή φορά ατέρμονες συζητήσεις για τις αιτίες της βίας στα γήπεδα, αρχίζει να ξετυλίγεται το νήμα όχι απλώς μιας σκανδαλώδους κερδοσκοπίας αλλά κατά συνέπεια και της ανατριχιαστικής διαχείρισης των ίδιων των συνειδήσεων των παθιασμένων οπαδών. Αυτό είναι και το πιο σκοτεινό σημείο σε μια υπόθεση που ξεπερνά τους γηπεδικούς χώρους και τους περί αυτούς παράγοντες.

Περισσότερο από θέαμα άλλωστε, το ποδόσφαιρο αντανακλά τους συστατικούς μύθους των δυτικών κοινωνιών και, ως προς τη δομή του την ίδια, την κοινωνική οργάνωση. Εξ ου και εκείνο που του προσδίδει τη συναρπαστική διάστασή του είναι οι κανόνες του, αυτή η αυστηρή δομή μιας αναμέτρησης ανθρώπινων δυνάμεων και δεξιοτήτων, ένα τελετουργικό που αξιοποιεί τον ιδανικό συνδυασμό εξυπνάδας και δύναμης και που η κάθε παράβαση εντός του χώρου του γηπέδου έχει την άμεση τιμωρία της.

Τα περί στημένων παιχνιδιών και χρήσης φαρμάκων και όσα ανατριχιαστικά βλέπουν το φως της δημοσιότητας καταλύουν τον ίδιο τον ορισμό του ποδοσφαίρου, και εν τέλει το ίδιο το θέαμα. Τίποτε πιο θλιβερό από το να μετατρέπεται το ποδόσφαιρο από πεδίο δυνατών συγκινήσεων σε ανδρικό χορό μίμων, με προδιαγεγραμμένη χορογραφία. Το στημένο παιχνίδι είναι ήδη η κατάλυση του θεάματος.

Αυτό όμως που παραμένει το πιο άγριο κομμάτι είναι η ύπουλη βία της εξάρτησης από έναν νοσηρό πλουτισμό, όπως είναι τα στοιχήματα. Οπως φαίνεται δε, είναι άρρηκτα πλέον συνδεδεμένα με κάθε είδους μαζικό θέαμα, από βασιλικούς γάμους και Γιουροβίζιον μέχρι το ποδόσφαιρο – πώς θα μπορούσε να μείνει εκτός! Σαν μια «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στο λαμπροφωτισμένο μαζικό θέαμα και τα αθέατα, ιδιωτικά βίτσια και ένστικτα έχει στηθεί αυτό το παγκοσμίως αποδεκτό, ημινόμιμο, ημιπαράνομο οικοδόμημα ενός τζόγου χωρίς όρια. Μπορεί δε με τις φαιδρές εκδοχές του να προκαλεί γέλιο, όπως τότε με τους πριγκιπικούς γάμους στη Βρετανία που στοιχημάτιζαν, λέει, τι χρώμα καπέλο θα φοράει η βασίλισσα, αλλά φθάνει στις πιο άγριες μορφές του όπως τα στοιχήματα για τη χρεοκοπία ολόκληρων χωρών. Και όσο πιο νοσηρό είναι το κυνήγι αυτού του ξέφρενου πλουτισμού τόσο μεγαλύτερη η βαρβαρότητα των μεθόδων με τις οποίες ελέγχεται κάθε απρόβλεπτος παράγοντας, πόσω μάλλον οι ανθρώπινες συνειδήσεις.

Στον αντίποδα αυτής της ατμόσφαιρας, ως απάντηση σε αυτό το σκοτάδι της ύπνωσης των οπαδών, και των κυκλωμάτων ελέγχου ποδοσφαίρου και οπαδών μια αιφνίδια πρόταση ζωής από εκείνους που με πείσμα και προσπάθεια απεξαρτήθηκαν από τις ουσίες. Την κάνουν με μια απρόσμενη «κατάληψη» του στούντιο της ΝΕΤ την ώρα που εξελίσσεται η εκπομπή των Αρβανίτη – Κατσίμη. Καλεσμένος, ο υφυπουργός Εργασίας Γ. Κουτσούκος. Θέμα, το Μεσοπρόθεσμο. Αίφνης, μια μεγάλη ομάδα τυμπανιστών καταλαμβάνει τον χώρο απέναντι από τις κάμερες και διακόπτει τη συζήτηση με τον ρυθμικό ήχο των κρουστών της. Ο καλεσμένος μένει έκπληκτος. Η κουβέντα έχει μείνει στον αέρα. Σταματούν τα τύμπανα απότομα, όπως ξεκίνησαν και ξετυλίγεται ένα πανό: «Στην κρίση “Η Παρέμβαση” απαντά με αλληλεγγύη».

Στο γκρίζο φόντο της οικονομικής κρίσης, των σκληρών μέτρων που βαραίνουν πάνω σε όνειρα και ελπίδες και στεγνώνουν ημέρα με την ημέρα καρδιές και ζωές, μια ομάδα ανθρώπων που μάχεται καθημερινά τον αργό θάνατο των ναρκωτικών, η ομάδα ΚΕΘΕΑ – απεξάρτησης χρηστών – παρεμβαίνει στο βλέμμα του φιλοθεάμονος, το διεκδικεί για να θυμίσει τις ουσιαστικές αξίες, τη δύναμη της αλληλεγγύης.

Για λίγο η ατμόσφαιρα άλλαξε. Σαν να πήρε τη γλύκα της ανθρωπιάς και των συναισθημάτων, σαν να έσπασε η γκριζάδα της πνιγηρής αγωνίας για ένα μέλλον χωρίς βεβαιότητες. Λες και ο μανιασμένος ήχος των τυμπάνων ήθελε να «ξυπνήσει» το κοινό από τον λήθαργο του τρόμου. Και να ξαναθυμίσει τη μία και μοναδική βεβαιότητα της ανθρώπινης ζωής, την ίδια της τη θέληση για ελπίδα. Μόνο τότε δεν θα τη χάσει.