ΠΡΟΣΩΠΑ Καρφωµένος στην εξουσία

Ο αµερικανός πρόεδρος Οµπάµα και ο βρετανός πρωθυπουργός Κάµεροντον κάλεσαν χθες να αποχωρήσει αµέσωςαπό την εξουσία.

Κάτοικοι της Σαναά εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα για να διαφύγουν από τις ένοπλες συγκρούσεις ανάµεσα στους οπαδούςκαι τους αντιπάλους του, που απότη Δευτέρα έχουν στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 39 ανθρώπους – και από τον Ιανουάριο σε περισσότερους από 220. Οµως ο 69χρονος πρόεδρος της ΥεµένηςΑλι Αµπντάλα Σάλεχ, ο οποίος κυβερνά εδώ και 33 χρόνια τη χώρα αψηφώντας καταγγελίες για νεποτισµό και διαφθορά, αρνείται να εγκαταλείψει την εξουσία. Ο άνθρωπος που διατηρούσε την εξουσία στρέφοντας επιδέξια τη µία εναντίον τηςάλλης τις συνιστώσες της υεµενικής κοινωνίας –στρατιωτικούς, φυλές, κόµµατα – έχει γίνει τώρα ο στόχος τους.

Ο Σάλεχ έχει συγκρίνει τη διακυβέρνηση της Υεµένης µε «χορό πάνω σε φίδια». Το 1978 που ανέλαβε την προεδρία της τότε Βόρειας Υεµένης, ήταν ένας άγνωστος αξιωµατικός. Από τότε δεν εγκατέλειψε την εξουσία και τον Ιανουάριο, πριν ξεσπάσουν οι διαδηλώσεις εναντίον του, ετοιµαζόταν να διεκδικήσει µια νέα προεδρική θητεία το 2013. Οµως τα τρία τελευταίαχρόνια βασίζεται όλο και περισσότερο στις δυνάµεις ασφαλείας, τις οποίες διοικούν οι γιοι και οι ανιψιοί του – είναι πατέρας 14 παιδιών, πέντε γιων και εννέα θυγατέρων. Ο µεγαλύτερος γιος του, ο Αχµεντ, προαλειφόταν για διάδοχός του. Είναι µέλος της κοινότητας των ζαϊντιτών,ενός κλάδου του σιιτισµού που αντιπροσωπεύει περίπου το 30%του πληθυσµού και πλειοψηφεί στη Βόρεια Υεµένη. Διπλωµατικά τηλεγραφήµατα που αποκάλυψε ο ιστότοπος Wikileaks φανερώνουν ένανάνθρωπο που, µε τα χρόνια, γίνεται όλο και πιο αυταρχικός. «Από το1994 (σ.σ.: είχεσυντρίψει τότε µια απόπειρα απόσχισης τουΝότου) έχει αποφασίσει ότι είναι ο µοναδικός άνθρωπος ικανός να παίρνει αποφάσεις στηχώρα. Προσπάθησα να του πω ότι η Υεµένη έχει σοβαρά προβλήµατα, αλλά θύµωσε (…) δεν ακούει κανέναν», αναφέρεται σε τηλεγράφηµα µε ηµεροµηνία 31 Αυγούστου 2009 που επικαλείται τον εξάδελφο του προέδρου Μοχάµαντ αλ-Κάντι.

Ο Αλι Αµπντάλα Σάλεχ γεννήθηκε στις 21Μαρτίου 1942 και ήρθε στο προσκήνιο το 1962, όταν έγινε το πραξικόπηµα πουεκδίωξε από τη Σαναά τον τελευταίο ιµάµη και εγκαθίδρυσε δηµοκρατία. Ακολούθησε εµφύλιος στον οποίοη Αίγυπτος του Νάσερ υποστήριξετους στρατιωτικούς και η Σαουδική Αραβία τις φυλές που παρέµεναν πιστές στον ανατραπέντα µονάρχη. Ο πόλεµος έληξε το 1970. Τηνίδια περίοδο στη Νότια Υεµένη, οι Βρετανοί αντιµετώπισανεξέγερση. Αποχώρησαν το 1967 και ιδρύθηκε µια«λαϊκή» δηµοκρατία µε πρωτεύουσα το Αντεν –το µοναδικό µαρξιστικό αραβικόκράτος. Το 1978 ο Σάλεχ επελέγη απόµια συντακτική συνέλευση ως διάδοχος τουπροέδρου της Βόρειας Υεµένης Αχµαντ αλ-Γκάσµι που είχεδολοφονηθεί σε επίθεση οργανωµένη από τον Νότο. Το 1990, η Υεµένη ενοποιήθηκε και ο Σάλεχ έγινε ο πρώτος – και µοναδικός µέχρι σήµερα – πρόεδρός της.