Το παραµυθάκι της πολιτικής

Οσο και αν θα ’θελε κανείς αντί για το «µια φωτογραφία αξίζει χίλιες λέξεις» να ισχύει το «µια λέξη αξίζει χίλιες φωτογραφίες», είναι συχνά υποχρεωµένος να αναγνωρίσει την αξία της πρώτης εκδοχής. Είναι περίπου ενάµιση µήνας που δηµοσιεύτηκε στα «ΝΕΑ» µια φωτογραφία του Αντώνη Σαµαρά να κρατά προστατευτικά τον ώµο µιας γυναίκας στην αγορά της Νέας Ιωνίας. Το ύφος του προέδρου της Νέας ∆ηµοκρατίας και το βλέµµα που του απευθύνει η ίδια η γυναίκα δεν χωράει αµφιβολία ότι συναντιούνται στο σηµείο που θέλει τον Αντώνη Σαµαρά υποψήφιο σωτήρα. Τώρα, για τις τιµές των προϊόντων πρόκειται που, αν συµβεί να εκλεγεί πρωθυπουργός ο νυν πρόεδρος, αυτόµατα θα χαµηλώσουν, για µια γενικότερη ανάκαµψη της χώρας που θα κάνει και τη Νέα Ιωνία ν’ ανθήσει ενώ σήµερα µαραζώνει, αυτό δεν το διευκρινίζει ούτε το ύφος του Αντώνη Σαµαρά ούτε η προσδοκία του βλέµµατος της ηλικιωµένης µάλλον µαγαζατόρισσας. ∆εν αποκλείει να πρόκειται και για τα δύο µαζί.

Εφερε στην επιφάνεια τη µνήµη της φωτογραφίας αυτής η δηµοσίευση, πρόσφατα, επίσης στα «ΝΕΑ», το περασµένο Σαββατοκύριακο, µιας φωτογραφίας του Προέδρου της ∆ηµοκρατίας Κάρολου Παπούλια στο Αγαθονήσι την ηµέρα των Θεοφανίων του 2009. Στη φωτογραφία µια ηλικιωµένη (κάτοικος του νησιού οπωσδήποτε) κοιτάζει τον Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας µε τόση λατρεία, που είναι σαν να του λέει ότι οι πληροφορίες που διαρρέουν ήδη από το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας και αναφέρουν πως το νοµικό στάτους του νησιού βρίσκεται υπό συζήτηση στις διερευνητικές επαφές της Αγκυρας µε την Αθήνα, φτάνει να το θελήσει ο ίδιος ο Πρόεδρος για να αποδειχθούν αβάσιµες και πλαστές.

Οσο και αν προσπαθεί, αδυνατεί να καταλάβει κανείς γιατί οι άνθρωποι θέλουν να αισθάνονται τους πολιτικούς – ή τα θεσµικά πρόσωπα της Πολιτείας – απέναντί τους τρυφερούς, παρήγορους, προστατευτικούς. Οτι, για να είναι αποτελεσµατικά τα πρόσωπα αυτά στη διαχείριση των προβληµάτων που αφορούν τους οπαδούς, ψηφοφόρους ή απλώς θιασώτες τους, οφείλουν να τους συµπαθούν, διαφορετικά, αν δεν τους συµπαθούν, θα επιδεινώσουν τα προβλήµατα και τις συνθήκες της ζωής τους. Οποία πλάνη! Πλάνη ωστόσο για την οποία ευθύνονται και τα δύο συµβαλλόµενα µέλη.

Οι πολιτικοί µε το να υποδύονται ένα ύφος προστατευτικό, ενώ γνωρίζουν πολύ καλά ότι είναι παντελώς ανίσχυροι. Ακριβώς επειδή γνωρίζουν πολύ καλά πως για τη λύση οποιουδήποτε προβλήµατος δεν είναι το ύφος τους που θα αποφασίσει, αλλά ένα γραφειοκρατικό τέρας που µεσολαβεί ανάµεσα στους ίδιους και στα προβλήµατα των οπαδών τους.

Αν γινόταν, αντί για συµπάθεια και ανθρωπιά, το βλέµµα των πολιτικών να αντικατόπτριζε τον τρόµο της γραφειοκρατίας, που µ’ αυτή τελικά θα έρθει αντιµέτωπος οιοσδήποτε πολίτης, ίσως τότε να δηµιουργούνταν ένα είδος χειραφέτησης απ’ όπου, και αν ακόµη τα θαλάσσωνε ο υποψήφιος ως σωτήρας πολιτικός, να προέκυπτε κάποιο κέρδος. Ποια είναι όµως η έλξη της πολιτικής και κατά συνέπεια της εξουσίας – γεγονός που µόνο σε πρωτόγονες φυλές θα µπορούσε να δικαιολογηθεί – ώστε για να την αισθάνεται κανείς αποτελεσµατική να θέλει να τη νιώθει απέναντί του εγκάρδια και προστατευτική. Γιατί θα πρέπει η εξουσία να παίρνει µια αποτρόπαιη µορφή για να γίνεται µισητή και να µην προκαλεί µια στοιχειώδη έστω επιφύλαξη όταν καµώνεται πως είναι µια υπόθεση καθηµερινή, άµεση και παρηγορητική.

Πώς είναι δυνατόν να αναρωτιόµαστε για τη συµπάθεια ή το ενδιαφέρον απέναντί µας ανθρώπων που ζούµε µαζί τους µέσα στο ίδιο σπίτι και, αντίθετα, να τα θεωρούµε ως δεδοµένα για ανθρώπους στην ουσία άγνωστούς µας, που αν τους αφαιρέσεις ένα σχήµα το οποίο έχουν ενδυθεί, χωρίς καν να µας έχουν πείσει ότι το αξίζουν, θα µας ήταν εντελώς αδιάφοροι.

Αν ανατρέξει κανείς σε ένα παρελθόν τριάντα µόλις χρόνων, θα αναγνωρίσει πως ισότιµη µε την ανανέωση της ελπίδας είναι και η διάψευσή της – στον χώρο της πολιτικής τουλάχιστον. Οσες οι ελπίδες που δόθηκαν άλλες τόσες οι διαψεύσεις που τους επιφυλάχτηκαν. Είµαστε άξιοι της τύχης µας όσο πιστεύουµε ότι οι πολιτικοί είναι δυνατόν να ενδιαφερθούν για µας και να µας αγαπήσουν. n Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη»