ΠΡΟΣΩΠΑ Μπίζνες και κοινωνική δράση

Το Νοµπέλ δεν τον προστάτευσε. Η κυβέρνηση του Μπανγκλαντέςέπαυσε στις 2 Μαρτίου τον Μουχαµάντ Γιουνούς, νοµπελίστα της Ειρήνης 2006 και «πατέρα» των µικροπιστώσεων, από την ηγεσία της Grameen Bank, της τράπεζας των φτωχών, της οποίαςήταν ο ιδρυτής. Το πρόσχηµα ήταν ότι ο Γιουνούς είναι 71 χρονών, ενώ το όριο ηλικίας για τους τραπεζίτες είναι τα 60, πέραν των οποίων πρέπει, για να εργαστούν, να έχουν άδεια από την κυβέρνηση. Οι υποστηρικτές του Γιουνούς λένε πως πρόκειται για ξεκαθάρισµα λογαριασµών. Ο νοµπελίστας βρίσκεται σε σύγκρουσηµε την πρωθυπουργό Σέιχ Χασίνα Ουαζέντ από το 2007, επειδή είχε ιδρύσει τότε ένα δικό του κόµµα. Τις προάλλες, το Ανώτατο ∆ικαστήριοτου Μπανγκλαντές επικύρωσε την αποποµπή του Γιουνούς. Και το Σάββατο ένας συνδικαλιστής της Grameen κατήγγειλε ότι µέλη των υπηρεσιών πληροφοριών τον απήγαγαν και τον βασάνιζαν επίτέσσερις ώρες για να τον κάνουννα καταθέσει εναντίον του. Του έσπασαν τα χέρια καιτον εγκατέλειψαν σ’ έναν αγρό.

Ο νοµπελίστας πρώηντραπεζίτης λέει πωςθα συνεχίσει ναµάχεται εναντίον της φτώχειας. «Με κατηγορούν ότι έχω κρυµµένα δισεκατοµµύρια», λέει στη γαλλική «Λιµπερασιόν». «Οµως δεν έχω ούτε µία µετοχή, πώς θα µπορούσανα βγάλω χρήµατα; Οι επικριτές µου είναι ανίκανοι να φανταστούν γιατί κάνω όλα αυτά, αν δεν είναι για να πλουτίσω». Για τονΓιουνούς οι επιχειρήσεις και ηκοινωνική δράση είναισυµβατές από τη στιγµή που ο σκοπός της επιχείρησης δεν είναι ο προσωπικός πλουτισµός. «Το σηµερινό µοντέλο θέλει οεπενδυτής να απαιτείµια απόδοση τουλάχιστον 20%», εξηγεί. «Στη social business, την κοινωνική επιχείρηση,αυτό δεν έχει σηµασία: το µόνο που ενδιαφέρει είναι να λυθεί ένα κοινωνικόπρόβληµα. Το πεδίοείναι ευρύ, από το περιβάλλονώς την υγεία, περνώντας από την ανεργία. Σήµερα, όταν µια επιχείρηση επενδύει, δηµιουργεί θέσεις εργασίας. Οχι µε στόχο να προσλάβει εργαζόµενους, αλλά για να βγάλει χρήµατα. Στη social business, όµως, το κέντρο είναι ο άνθρωπος. Παράδειγµα, οι θέσεις εργασίας για τους τυφλούς. Γιατί όχι τηλεφωνητές σε τηλεφωνικόκέντρο; Ο πελάτηςαδιαφορεί αν µιλάει σ’ έναν τυφλό…».

Ο Γιουνούς λέει πως δεν τον ενδιαφέρει το γεγονός ότι µεγάλες πολυεθνικές (όπως η Veolia και η Danone) εκµεταλλεύονται τις µικροπιστώσεις για να βελτιώσουν την εικόνα τους. «∆εν µε ενοχλεί εφόσον λύνεται ένα πρόβληµα», υπογραµµίζει. «Εγώ είµαι που τις εκµεταλλεύοµαι!». Η social business απέχει πολύ από το να υποκαταστήσει την οικονοµία της αγοράς, «δεν είναι ακόµη ούτε καν µια σταγόνα», τονίζει. «Οµως εν δυνάµει µπορεί να αφορά τον παγκόσµιο οικονοµικό ωκεανό. Σκοπός µας δεν πρέπει να είναι νακάνουµε χρήµατα, αλλά να είµαστε ευτυχείς. Ξέρουµε καλά πως το ένα δεν εξαρτάται από το άλλο. Αρκεί να αλλάξουµε τον τρόποπου σκεφτόµαστε, που φανταζόµαστε. Στη συνέχεια θαδηµιουργήσουµε τον κόσµο που πάει µαζί».