και οι οικονομικές βάσεις των πολιτισμικών προτύπων
Ο Εντγκάρ Μορέν κατάγεται από σεφαραδίτικη οικογένεια της Θεσσαλονίκης και πρόσφατα κυκλοφόρησε το αυτοβιογραφικό «Ο Βιντάλ και οι δικοί του»
Οι συσχετισμοί που κάνει ο γλαφυρός Μορέν ανάμεσα στα πολιτισμικά πρότυπα που ενσαρκώνουν οι σταρ και στα κοινωνικοϊστορικά συμφραζόμενά τους είναι ίσως το πιο γοητευτικό στοιχείο του βιβλίου του.
Η οικονομική κρίση του 1929 λ.χ. προκαλεί μείωση της προσέλευσης των θεατών την οποία το Χόλιγουντ προσπαθεί να θεραπεύσει κάνοντας άνοιγμα σε ταινίες με διευρυμένη και πιο πολύπλοκη θεματολογία, ενώ ταυτόχρονα εισάγει το δόγμα του «χάπι εντ» για να απαλείψει τις εντυπώσεις της «μεγάλης ύφεσης». Στη συνέχεια, η πολιτική του Νew Deal, με τις μεταρρυθμίσεις του Ρούζβελτ για την ανάκαμψη της χώρας, αποδεσμεύει τις προοδευτικές δυνάμεις, οπότε το κλίμα που δημιουργείται αντανακλάται στην κινηματογραφική παραγωγή με μια άνθηση των κοινωνικών ταινιών και μια ενίσχυση του ρεαλισμού. Η συνακόλουθη ανέλιξη των λαϊκών τάξεων, οι εργασιακές κατακτήσεις (μείωση του ωραρίου εργασίας, άδειες με αποδοχές κ.λπ.), οι νέες ανάγκες του κοινού που αναδύονται, ενισχύουν τη θεμελιώδη διεκδίκηση του «να ζεις τα όνειρά σου» και άρα να ονειρεύεσαι τη ζωή. Αυτό μεταφράζεται στο πανί, σε σταρ – πρότυπα που συνδυάζουν το ιδεατό με το καθημερινό, κάτι που με τη σειρά του επηρεάζει μέχρι και τους κανόνες του μακιγιάζ. Στο εξής οι σταρ οφείλουν να δείχνουν «φυσικοί» και οι βαμπ χάνουν το τρένο! Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, οι συνέπειες οδηγούν στην εξαφάνιση των σταρ από τον ιταλικό νεορεαλιστικό κινηματογράφο. Οταν ξεσπά ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η λάμψη των σταρ δεν είναι πια χρυσή αλλά μαύρη.
Στο προσκήνιο έρχονται οι «good- bad boys and girls» που κάτω από το κυνικό τους προσωπείο κρύβουν ευαίσθητη ψυχή. Χαρακτηριστικοί ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ στο «Γεράκι της Μάλτας». Μετά το ΄60 τα νέα είδωλα που ανατέλλουν δεν λειτουργούν πια ως πολιτισμικά πρότυπα, λέει ο Μορέν, αλλά ως ενσαρκώσεις της περιπλάνησης και της αναζήτησης νέων κοινωνικών αξιών. Σήμερα αυτές οι ενσαρκώσεις δεν είναι καν άνθρωποι, είναι ο Φρόντο και τα Αβαταρ.











