Το εξεγερµένο… golden boy

Ατοµιστής που αυτοµαστιγώνεται, µονάδα που δικτυώνεται στο Ιντερνετ, life style καταναλωτής; Ποιος είναι ο νέος τύπος κοινωνικού ανθρώπου; Ενα συνέδριο έδωσε απαντήσεις και έθεσε ερωτήµατα
Το Αµφιθέατρο του Εθνικού Ιδρύµατος Ερευνών στην οδό Βασιλέως Κωνσταντίνου σιγά σιγά γεµίζει µε τη γνωστή τελετουργίατων συνεδρίων (προσέλευση, σηµειώσεις και ερωτήσεις, καφέ, κουβεντούλα) να ξεδιπλώνεται, την ώρα που βραδιάζει σε µια πόλη που ανάβει τα φώτα της αλλά δεν είναι πια διψασµένη για σουξέ.

Ο Βασίλης Κρεµµυδάς ανοίγει τις εργασίες ενός ενδιαφέροντος συνεδρίου τής Εταιρείας Σπουδών µε θέµα – ερώτηµα «Προς έναν νέο τύπο κοινωνικού ανθρώπου;».

Θέτει δε τοδικό του µαρξιστικό πρόσηµο στην εισήγησή του, µιλώντας για τη δίνη της ηλεκτρονικής επανάστασης («µια νέα µορφή καπιταλισµού», όπως σηµειώνει) και ξαναθέτει το ερώτηµα µε ολίγη από ∆ιονύση Σαββόπουλο: «Αλλάζουν όλα εδώ πέρα µε ορµή, τι να καταλάβουµε οι φτωχοί;».

Οι οµιλητές της πρώτης µέρας καταπιάνονται µε όψεις της νέαςκοινωνικής πραγµατικότητας, του νέου τύπου κοινωνικού ανθρώπου.

Η εισήγηση του Νίκου Αλιβιζάτου,καθηγητή Συνταγµατικού ∆ικαίου στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, έχει αβανταδόρικο τίτλο: «Η γενιά του ‘68 και οικληρονόµοι της». Τα «τροµερά παιδιά»του παρισινού Μάη αλλά και των άλλωνδυτικοευρωπαϊκών φοιτητικών εξεγέρσεων όπως τον (τότε) κόκκινο (τώρα Πράσινο) Ντανιέλ Κον Μπεντίτ, τον Ντεµπρέ – που δεν συµµετείχε στον Μάη αφού έµπλεξε µε τα λατινοαµερικάνικα κινήµατα –, τον Γερµανό Ντούσκε, τον Γιόσκα Φίσερ (που κάποτε φλερτάριζε µε την ατοµική τροµοκρατία και έφτασε υπουργός Εξωτερικών της Γερµανίας), τον Ιταλό Ρενάτο Κούρτσιο των Ερυθρών Ταξιαρχιών. «Είναι η πρώτη γενιά όπου η εφηβεία διεκδίκησε την αυτονοµία της απότην παιδική ηλικία», σηµειώνει. «Η ιδεολογία του Μάη ήταν ένας ελευθεριάζων ατοµοκεντρισµός που προλόγισε τον σηµερινό νεοφιλελευθερισµό» επιχειρηµατολογεί για το ιδεολογικό στίγµα της γενιάς του ‘68 που καθόρισε εν πολλοίς και τον σηµερινό τύπο κοινωνικού ανθρώπου.

Ακόµη και η διαφήµιση ενσωµάτωσε τα αιτήµατα του Μάη του ‘68, σκέφτοµαι.

Ο Τάκης Καφετζής απευθύνεται σε πιο µυηµένους. Μαθητής του Νίκου Πουλαντζά και αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης στο Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου µιλάει µεθέµα «Υβρίδια ατόµου, υβρίδια πολίτη. Ηακηδία του πολιτικού».

Οι σκέψεις του αφορούν τους δύο πυλώνες της κοινωνίας (άτοµο – πολίτης), το κοινωνικό συµβόλαιο και τονξεχωριστό τόπο του πολιτικού. Προσθέτει δε πως η σχέση επιχειρείν – εργάζεσθαι υπονοµεύτηκε στις δύο πετρελαϊκές κρίσεις του ‘70 ενώ σήµερα «ο νέος τύπος ανθρώπου είναι το golden boy,πανίσχυρος και παρίας ταυτόχρονα, πέραν τόπου και χρόνου και πολιτικά ανέστιος». Ο συγγραφέας Χρήστος Χωµενίδης µε τη σειρά του περιγράφει τον Ελληνα να έχει χάσει το καθαρό του βλέµµα, να νοσταλγεί µονίµως ψευδώνυµες αξίες (όπως µια µαγική Αθήνα του 1960 µε περιπτεράδες – χαφιέδες,αυλές – παραπήγµατα, ελώδη ρέµατα).

Η αναµενόµενη υπεράσπιση της γενιάς του ‘60 έρχεται από το κοινό – αποτελείται από πανεπιστηµιακούς, αλλά και τον παλιό αναγνωστικό κόσµο του «Σχολιαστή», του «Αντί» και του «Πολίτη»:

«Αθήνα ήταν οι φίλοι, οιβόλτες, η συντροφικότητα που κατέλυσε οκαπιταλισµός» του λέειδιά µικροφώνου µία κυρία.


Ατοµοκεντρισµός και Ιντερνετ

Το δεύτερο µέρος, µετά τον καφέ, αρχίζει µε την εισήγηση του ∆ηµήτρη Παπανικολάου. Ο λέκτορας Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήµιο της Οξφόρδης είναι ο νεώτερος, ανοίγει ένα net book και το θέµα του είναι «Λογοδοτώντας για τον εαυτό στο Ιντερνετ».

Στην οθόνη προβάλλει απόσπασµα ενός έλληνα gay blogger που έχει γράψει υπό τη µορφή κειµένου όλους τους εραστές του.

«Πεθαίνει ο αλφαβητικός άνθρωπος και αναδύεται ο άνθρωπος του κώδικα» σηµειώνει ενώ σκιαγραφεί την πορεία του Ιντερνετ που θα ακολουθήσει εκείνη την παραδοσιακών µέσων: άνθηση – συγκέντρωση εξουσίας από εταιρείες (τιµολόγηση της πληροφορίας) – πτώση.

Σε αντιδιαστολή µε τον λυρικό λόγο του, ο Γιάννης Παπαθεοδώρου είναι πιο συνοπτικός. «Η πολυπολιτισµικότητα εξελίσσεται σε µια νέα µορφή εξατοµικευµένης σύλληψης του πολιτισµού αφού δεν ενίσχυσε την ετερότητα, δηλαδή την έννοια του διαφορετικού».

«Η νέα ιδεολογία» αναφέρει ο επίκουρος καθηγητής στο Τµήµα Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων «είναι ο ατοµοκεντρισµός». «Η ρητορική της διαφοράς έχει εγκλωβιστεί στο life style δικαίωµα της διαφοράς», καταλήγει την ώρα που τα αυτοκίνητα σανιδώνουν στη Λεωφόρο Β. Κωνσταντίνου ενώ ασιάτες µετανάστες καθαρίζουν το τζάµι των οδηγών.