Βουτιά στον «άγνωστο» Μόραλη

«Τη λαδοµπογιά την πρωτοµύρισα σε µια θεία µου, αδελφή της µητέρας µου, που ζωγράφιζε. Τότε πρωτάρχισα να σχεδιάζω. Πήγαινα µε τον πατέρα µου στο γυµνάσιο, έπαιρνα κιµωλίες, τις βουτούσα σε µπλε µελάνι, σε κόκκινο και σχεδίαζα στον πίνακα µε τρία χρώµατα, µπλε, κόκκινο, άσπρο. Στις κόλλες που περίσσευαν από τους διαγωνισµούς έκανα σχέδια γεωµετρικά, ξεκινώντας από τις ρίγες».

Με τούτα τα λόγια περιγράφει τον δρόµο του στα µονοπάτιατης τέχνης ο καλλιτέχνης που έτρωγε κι έγραφε µε το δεξί, αλλά ζωγράφιζε µε το αριστερό. Εβαζε στον καµβά εικόνες που είχε δειστα όνειρά του. Πίσω από τις αφηρηµένες και αυστηρά γεωµετρικές µορφές του έκρυβε τις ερωµένες του και ύστερα αγωνιούσε µήπως τις αναγνωρίσει το κοινό. Και κάτω από απροσδιόριστα για το αγύµναστο µάτι σχήµατα, τα εσώρουχά τους. Ζωγράφος του έρωτα και του θανάτου, πάντα κοµψός µε µαντιλάκι στο πέτο, µε ένα µολύβι στο χέρι καθώς δεν σταµατούσε λεπτό να σχεδιάζει κι ένα ανέκδοτο – πιπεράτο πολλές φορές – στα χείλη. Ηταν ο ευπατρίδης της ελληνικής ζωγραφικής Γιάννης Μόραλης που σφράγισε την ταυτότητα της νεώτερης ελληνικής τέχνης, καθώς επί 35 χρόνια – αρχής γενοµένης από το 1947 που εξελέγη καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών σε ηλικία 31 ετών – από τα χέρια του πέρασαν όλοι σχεδόν οι σύγχρονοι έλληνες εικαστικοί.

Αυτός ο «άγνωστος» Γιάννης Μόραλης ετοιµάζεται να αποκαλυφθεί σε µια έκθεση – αφιέρωµα στη ζωή και το έργο του, στην Εθνική Πινακοθήκη, «θησαυροφυλάκιο», όπως την έλεγε ο ίδιος. Kαι στην οποία 21 χρόνια πριν από τον θάνατό του (2009) δώρισε 113 έργα του, χαρακτηριστικά της εικαστικής του πορείας από τον δρόµο της παραστατικής ζωγραφικής έως την απόλυτη αφαίρεση, πολλά εκ των οποίων δεν έχουµε δει.

«Θα δείτε µια ανθολογία από τα πολύ καλά και σηµαντικά έργα του Γιάννη Μόραλη», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης Μαρίνα Λαµπράκη-Πλάκα. «Ενα συνεπτυγµένο µουσείο “Μόραλη” µε τα ωριµότερα και ωραιότερα έργα του ώς το 1988, ενώ τη µετέπειτα περίοδο, την πιο αφαιρετική, την καλύπτουµε µε 15 έργα που δανειστήκαµε από συλλέκτες. ∆εν είναι µια έκθεση που εστιάζει µόνο στον ζωγράφο, αλλά και στον άνθρωπο. Θα έχουµε την ευκαιρία να ανακαλύψουµε τον οργανωµένο άνθρωπο µε τις κρυµµένες ευαισθησίες. Γι’ αυτό και η έκθεση, την οποία επιµελείται η ιστορικός τέχνης Αννυ Μάλαµα, θα πλαισιώνεται από µεγάλες φωτογραφίες του, αλλά και σχόλια από τον Τύπο της εποχής για την τέχνη του».

INFO

Η έκθεση – τιµή στον Γιάννη Μόραλη προγραµµατίζεται να εγκαινιαστεί στην Εθνική Πινακοθήκη (Βασ. Κωνσταντίνου 50) στις 11 Μαΐου και θα διαρκέσει έως το τέλος Αυγούστου.