… και η εμπορευματοποιημένη κουλτούρα

Eίναι ενδεχομένως υπερβολή το ότι η Κοσέ παραπέμπει στην Αλ Κάιντα όταν περιγράφει πώς αντιδρά το κύκλωμα του εμπορικού βιβλίου στην πρόκληση της ποιότητας. «Στην αρχή ένας σκληρός πυρήνας επιτίθεται μαζικά. Γρήγορα όμως αυτός ο εγκέφαλος αποκτά την ικανότητα να δουλεύει την προπαγάνδα εξίσου καλά με τη δράση. Τόσο καλά μάλιστα ώστε αντικαθίσταται: δημιουργούνται άλλα κέντρα, άλλοι πυρήνες». Και είναι ατυχές να παρομοιάζει τους εχθρούς της εμπορικής λογοτεχνίας με τους εχθρούς του καπνίσματος. Ωστόσο τα περισσότερα σχόλιά της είναι καίρια και επομένως ενοχλητικά. Γι΄ αυτό και δεν είναι τυχαίο το ότι η πλειονότητα των ΜΜΕ γύρισε την πλάτη στο μυθιστόρημά της που όμως έγινε γνωστό από στόμα σε στόμα. (Κάτι ανάλογο συνέβη και στα μέρη μας με το μυθιστόρημα του Μιχάλη Μιχαηλίδη «Πινακοθήκη τεράτων» για το ελληνικό λογοτεχνικό σινάφι).

Η Κοσέ τα βάζει με όλους. Η λογοτεχνική κριτική, λέει, «είναι επιπόλαιη και φυγόπονη» και «δεν γνωρίζει παρά δύο νόμους: της συντεχνίας και της παρέας· είναι με δυο λόγια διεφθαρμένη». Οι κριτικοί «λιβανίζουν κάτι θλιβερά προϊόντα ενώ τα μαργαριτάρια περνούν απαρατήρητα». Αλλά και οι βιβλιοπώλες, «δεν προλαβαίνουν να διαβάσουν και επαινούν αποτυχίες». Οσο για τους συγγραφείς, αυτοί λειτουργούν πολύ ανταγωνιστικά και «φτάνουν στο σημείο να γράφουν μόνο και μόνο για να συντρίψουν τους αντιπάλους τους». Οι δημοσιογράφοι του βιβλίου, πάλι, όταν δεν είναι «πιόνια» πάσχουν από «συστηματική κακοπιστία».