Επιλογές και παρεξήγηση

Το μυθιστόρημα της Κοσέ κλείνει με ένα παράρτημα 16 (!) σελίδων όπου παρουσιάζεται ένας κατάλογος «καλών» μυθιστορημάτων της παγκόσμιας λογοτεχνίας που δεν θα έπρεπε να λείπουν από κανένα σοβαρό βιβλιοπωλείο. Μια τέτοια λίστα και η νοοτροπία που τροφοδοτεί την προώθηση του «ποιοτικού» αποκλείοντας το 99% της πολιτιστικής παραγωγής, δεν είναι αντιδραστική ισχυρίζεται η Κοσέ. Οπως εξηγεί ένας ήρωάς της: «Δεν μπορείς να αντιπαραθέτεις λαϊκή και ελιτίστικη λογοτεχνία, καθώς τόσο η μία όσο και η άλλη μετρούν πάμπολλα ασήμαντα βιβλία και λίγα αριστουργήματα. Η μόνη νοητή διάκριση συνίσταται στο να προωθείς τα σπουδαία βιβλία κάποια από τα οποία είναι απλά, και κάποια πολύ δύσκολα. Αντιθέτως, το να θεωρείς τα μέτρια βιβλία, ίσα με τα καλά και να τα προσφέρεις όλα σαν να αξίζουν το ίδιο, μοιάζει με περιφρόνηση προς το κοινό και συνιστά δημαγωγία».

Ακόμα και αν διαφωνεί κανείς, δεν μπορεί να παραβλέψει ότι η αγορά ισοπεδώνει τα πάντα και ότι χρειάζονται ριζικές διορθωτικές παρεμβάσεις για να διασφαλιστεί αν μη τι άλλο η ποικιλομορφία της. Πάντως επειδή η Κοσέ δεν διστάζει να υπερασπιστεί τα γούστα της, αξίζει να σημειώσουμε ότι μεταξύ άλλων ξεχωρίζει την «Οργάνωση» του Ζαν Ρολέν ως το καλύτερο μυθιστόρημα για τις κορυφαίες στιγμές και τα επακόλουθα του Μάη ΄68.