Σιωπή με νόημα

«Συγγραφέα του “Οχι”». Ετσι χαρακτηρίζει τον Ρούλφο ο ισπανός ομότεχνός του Ενρίκε Βίλα-Μάτας στο μυθιστόρημά του «Μπάρτλεμπι και Σία» (Καστανιώτης). Στην ίδια οικογένεια μετράει τον Γάλλο Ρεμπό που εγκατέλειψε την ποίηση στα 19 του, τον περίπου σύγχρονο του Ρούλφο Αμερικανό Σάλιντζερ, τον Χόθορν, τον Μέλβιλ, τον Σταντάλ κ.ά. (εμείς θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τον Ταχτσή…). Και ανακαλεί τις ιστορίες που επιστράτευε ο Ρούλφο προκειμένου να εξηγήσει γιατί αρνήθηκεκαι μάλιστα τόσο νωρίς- τη γραφή. Προικισμένος με μια παιδεία βασισμένη στα διαβάσματά του, με μια θητεία στα πιο άσχετα επαγγέλματα (λ.χ. πλασιέ ελαστικών), με μάτια που έβλεπαν μέσα στην ψυχή του τόπου του (δεν είναι τυχαίο ότι διέπρεψε ως φωτογράφος), ο Ρούλφο φέρεται να είχε δηλώσει το 1974 πως σταμάτησε να γράφει επειδή «πέθανε ο θείος Σελερίνο που μου διηγόταν ιστορίες. Πάντα κουβέντιαζε μαζί μου, αλλά ήταν μεγάλος ψεύτης. Ολα όσα μου διηγόταν ήταν σκέτα ψέματα και επομένως, όπως είναι φυσικό, αυτά που έγραψα είναι σκέτα ψέματα…». Αποστομωτική απάντηση για τα ψέματα της λογοτεχνίας που αποκαλύπτουν πολύτιμες αλήθειες. Αλήθειες που δεν περισσεύουν .