Ο κατάσκοπος που έγραφε για κατασκόπους

Περισσότερες από85 κούτες µε χειρόγραφα – κάλλιστα θα γέµιζαν, λένε οι Αγγλοι µε τονχαρακτηριστι κό τους τρόπο, έναν… αχυρώνα της Κορνουάλης – δώρισε ο Τζον ΛεΚαρέ στη Βιβλιοθήκη Μπόντλιαν της Οξφόρδης. Πρόκειται για τα αρχεία του στα οποία αποκαλύπτονται ενδιαφέρουσες παραλλαγές των τελικών κειµένων, ακόµηκαι διαφορετικοί τίτλοι βιβλίωνπου είχε στην αρχή επιλέξει ο συγγραφέας. Το βιβλίο του λ.χ. «The Constant Gardener» (του 2001, στα ελληνικά µεταφράστηκε: «Ο επίµονος κηπουρός») είχε στηναρχή τίτλο «The Mad Gardener» («Ο τρελός κηπουρός»).

«Νιώθω αγαλλίαση που το κάνω αυτό», είπε ο 79χρονος Τζον Λε Καρέ κατά την ανακοίνωση της δωρεάς. «Σέβοµαιαπολύτως τα αµερικανικά πανεπιστήµια, αλλά η Bodleian Library είναι η βιβλιοθήκηόπου µπορώ να αισθάνοµαι περισσότερο ευτυχής», είπε. Τα τελευταία χρόνια τα περισσότερα βρετανικά συγγραφικά αρχεία φεύγουν έξω από τη χώρα,µε προορισµό συνηθέστερα τιςΗνωµένες Πολιτείες.

Ο Τζον Λε Καρέ είχε έναν ακόµα προφανή,συναισθηµατικό λόγο ναδωρίσει τα αρχεία του εκεί.

Το συγκεκριµένο πανεπιστήµιο είναι αυτό στο οποίουποτίθεταιότι σπούδασεο ήρωάς του, φανταστικόπρόσωπο βέβαια,ο περίφηµος Τζορτζ Σµάιλι, ο εµβληµατικός κατά σκοπος του Ψυχρού Πολέµου.Τα χειρόγραφαδίνουν µια πολύ καλήεικόνα για τιςµεθόδους δουλειάςτου συγγραφέα. «Αυτή τη στιγµή γράφει κάτι καινούργιο αλλά ακόµη χρησιµοποιείτις ίδιες ακριβώς µεθόδους», λέει ο Τζόνι Γκέλερ,λογοτεχνικόςπράκτορας του Λε Καρέ. «Τα προσχέδιά του είναι πολύ ωραία αντικείµενα, τυπωµένα στη γραφοµηχανή και διορθωµένα από πάνω µε τη βοήθεια ψαλιδιού, κοµµατιών χαρτιού και σελοτέιπ».

Ο Ντέιβιντ Τζον Μουρ Κόργουελ, όπως είναι το πραγµατικό όνοµα του Τζον Λε Καρέ, πριν απόµία καριέρα στις βρετανικές µυστικέςυπηρεσίες, σπούδασε και αυτός στην Οξφόρδη. «Ταβιβλία τουµελετώνται πλέον σε ακαδηµαϊκό επίπεδο»,λέει το στέλεχος της Βιβλιοθήκης, Ρίτσαρντ Οβεντεν. Και είναι πολλά: 22τον αριθµό,µεταφρασµένα σε 36 γλώσσες. Χαρακτηριστικότων συναισθηµατικώνδεσµών πουδιατηρεί ο Λε Καρέ µε το συγκεκριµένο πανεπιστηµιακόίδρυµα είναι ότι δώρισε το αρχείο του την ώρα που τα χειρόγραφα του ΤεντΧιουζ πληρώθηκαν από την British Library περί τα 600.000 ευρώ. Η Μπόντλιαν, πάντως, έχει και άλλοτε λάβει ανάλογα δώρα. Πιο πρόσφατο απότον Αλαν Μπένετ το 2008, που είπε ότι αισθάνεται αυτό το πανεπιστήµιοως «τον τόποόπου εκπαιδεύτηκε και όπου ανήκει».