Κούλουµα

Χαρταετός και κούλουµα. Φολκλόρ χοροί και πικνίκ. Εθιµα που κρατούν αιώνες µε µεγάλη συµµετοχή. Η Καθαρά ∆ευτέρα έχει πολλές όψεις, ο καθείς την τιµάει µε τον τρόπο του, όλοι όµως την ταυτίζουν µε ταξίδι. Σε αυτό το φόντο, επιλέξαµε έντεκα εκδροµές (µε αφετηρία την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη) σε γνωστούς προορισµούς. Τα κούλουµα στην ύπαιθρο παρέχουν µια καλή δόση αποσυµπίεσης από την καθηµερινότητα. Η επιλογή σάς ανήκει!

ΚΙΘΑΙΡΩΝΑΣ
Μία ανάσα από την Αθήνα
Με αφετηρία τα Βίλια (58 χιλιόµετρα από την Αθήνα) βρίσκεστε µόνο µιαν ανάσα από την κορυφή του Κιθαιρώνα αλλά και το Πόρτο Γερµενό, πεδίο δόξης λαµπρό για πέταγµα χαρταετού, πικνίκ και βόλτες που θα σας αναζωογονήσουν.

Βγαίνοντας από τα Βίλια και δύο χλµ. έξω από το χωριό, η ταµπέλα δείχνει προς την κορυφή του Κιθαιρώνα και µε 9,5 χλµ.

οδήγησης φτάνετε στη θέση Πέταλο και στο καταφύγιο «Βαγγέλης Τσάκος», ιδανικό µέρος για κούλουµα.

info

Μπορείτε βγαίνοντας από τα Βίλια και λίγο µετά την πηγή της Τζίας να στρίψετε στη διακλάδωση δεξιά και πάλι δεξιά να οδηγήσετεµέχρι το Πόρτο Γερµενό για µία στάση στο Κάστρο των Αιγοσθενών και ψαράκι στο παραθαλάσσιοθέρετρο.

ΟΛΥΜΠΟΣ
Το µεγαλοπρεπές βουνό των θεών
Προορισµός must – και όχι µόνο για τους κατοίκους της Θεσσαλονίκης – και απέραντο πεδίο για µια εκδροµή… πολλών κυβικών ανήµερα της Καθαράς ∆ευτέρας. Το βουνό που διάλεξαν οι 12 θεοί να κατοικήσουν µετά τη µάχη τους µε τους Τιτάνες αποτελεί προορισµό για υψηλές ταξιδιωτικές προσδοκίες.

Ο µεγαλοπρεπής όγκος του στέκει εκεί, στο κέντρο του κάµπου και σας επιτηρεί ακόµη κι αν επιλέξετε να µείνετε στον παραµυθένιο Παλαιό Παντελεήµονα, στοανερχόµενο Ελατοχώρι,στο Λιτόχωρο ή στον Πλαταµώνα. Μια ακόµη επιλογή είναι το πανέµορφο χωριό του Παλαιού Παντελεήµονα σε υψόµετρο 700 µε πολλές δυνατότητες διαµονής και φαγητού.

ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ
Ενας “all time classic”
προορισµός
Το κοντέρ γράφει λίγα χιλιόµετρα – µε αφετηρία την Αθήνα ή και την Πάτρα – και η Ναύπακτοςαποτελεί έναν all time classic προορισµό και για Καθαρά ∆ευτέρα. Θα πετάξετε τον χαρταετό σας στην Ψανή ή στο Γρίµποβο, στις δύο εκτεταµένες παραλίες πλάι στην κωµόπολη, και θα µυηθείτε στην ατµόσφαιρα µιας όλο και ανερχόµενης τουριστικά κωµόπολης. ∆ύο πέτρινοι βραχίονες προστατεύουν τον διατηρηµένο παραδοσιακό οικισµό µε τα κόκκινα κεραµίδια και µε όριο δόµησης τους τρεις ορόφους. Σε λίγο θα ανηφορίσετε και θα χαρτογραφήσετε τη δοµή της παλιάς πόλης πίνοντας τον καφέ σας και συνδυάζοντας µια επίσκεψη και στο κάστρο της.

Στη συνέχεια θα κατηφορίσετε και θα περάσετε από τα Μποτσαραίικα, την Παπαχαραλάµπειο Βιβλιοθήκη µε τους 40.000 τόµους καιτο Μουσείο του Φαρµάκη.

ΦΥΛΗ
Για ηµερήσια εκδροµή
Αν έχετε ταυτισµένη τη Χασιά (17 χλµ. από την Αθήνα) µε τις ταβέρνες και τα ψητά, γράψτε λάθος, αφού αποτελεί µια ωραία και αυθηµερόν επιλογή για την Καθαρά ∆ευτέρα, προσφέροντας περιήγηση στην ευρύτερη περιοχή.

Πολύ πριν πιάσετε στασίδι για φαγητό σε κάποιο πλάτωµαή λιβάδι ή καιταβέρνα, η οποία ειδικά για την ηµέρα έχει νηστίσιµα, αφιερώστε λίγο χρόνο για µια περιήγηση. Μια πρώτη στάση γίνεται στη Μονή Αγίου Κυπριανού και Ιουστίνης.

Στη συνέχεια, αφήνοντας το χωριό και στον δρόµο προς τη ΜονήΚλειστών (µετά το φαράγγι της Γκούρας στις νοτιοδυτικές πλαγιές της Πάρνηθας) δεν ακολουθείτε την παράκαµψη που βγάζει στο µοναστήρι και συνεχίζετε στον κεντρικό δρόµο.

Υστερα από 7 χιλιόµετραανηφορικού δρόµου µε θέα στο Λεκανοπέδιο, θα δείτε την ταµπέλα που οδηγείστο Κάστροτης Φυλής και έπειτα από 550 µέτρα βατού χωµατόδροµου θα φτάσετε στον περίβολοτου κάστρου, το οποίο κάποτεχρησιµοποίησε ο Θρασύβουλος για ναανατρέψει τους Τριάκοντα Τυράννους.

ΓΑΛΑΞΙΔΙ
Αλευρο- µουτζουρώµατα!
Μουτζουρωθείτε… κάνει καλό! Αυτό είναι τοσύνθηµα στο Γαλαξίδι ανήµερα της Καθαράς ∆ευτέρας σ’ ένα από τα κορυφαία και πιο διασκεδαστικά έθιµα στην Ελλάδα, ταπερίφηµα Αλευροµουντζουρώµατα. Μετά το νηστίσιµο τραπέζι, κάτοικοι και επισκέπτες κατεβαίνουν στην αγορά για την τέλεση του εθίµου, όπου απαιτεί σακούλες µε φούµο και αλεύρι καικαλό σηµάδι στους περαστικούς! Πρόκειται γιατην αναβίωση ενός εθίµου του οποίου οι ρίζες χάνονται στη βυζαντινή εποχή, όταν οι παλιάτσοι των ιπποδρόµων χρωµάτιζαν τα πρόσωπά τους. Την εποχή της ιστιοφόρου ναυτιλίας, όταν τα ιστιοφόρα απέπλεαν τον Μάρτιο για το µακρύ ταξίδι τους,το έθιµο βρισκόταν στις µεγάλες του δόξες, καθώςοι διοργανώσεις για την Αποκριά συχνά συνέπιπταν µε τις αποχαιρετιστήριες εκδηλώσεις των ναυτικών.

info

Περπατήστε µέσα στο Γαλαξίδι και παρατηρήστε ταασύγκριτα

ακροκέραµα των αρχοντικών και τις παραστάσεις των θρυλικών ιστιοφόρων που κοσµούν κάθε γωνιά του. Κοντά στολιµάνι θα εντοπίσετε καλοδιατηρηµένα τµήµατα τειχών από οχύρωσητου 4ου αιώνα π. Χ. Συνεχίζοντας στον όρµο του Χηρόλακα, εκείόπου ο δρόµος τελειώνει, θα συναντήσετε τον µικρό ταρσανά, αποµεινάρι των µεγάλων ναυπηγείωντου 19ου αιώνα.
Στο Ναυτικό Μουσείο θα δείτε το µοναδικό ιστορικό χειρόγραφο «Το Χρονικό του Γαλαξιδίου» και µετά θα χαθείτε και πάλι στα πλακόστρωτα σοκάκια µε τα καπετανόσπιτα. Θα περάσετε από τον ναό του Αγίου Νικολάου, θα θαυµάσετε το τέµπλο του Μόσχου και λίγο πιο κάτω θα κάνετε µια στάση στην Αγία Παρασκευή µε το ηλιακό ρολόι και τον ζωδιακό κύκλο στο δάπεδο.

ΚΑΡΥΤΑΙΝΑ
στάση κάνετε στην παµπάλαια εκκλησία της Παναγιάς στον Πέρα Μαχαλά. Ακολουθούν η Πηγή του Σπολάτη µε το χωνευτικό νερό, το ∆ηµοτικόΣχολείο και η πλατεία µε την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Στη συνέχεια θα φτάσετε στο κέντρο του χωριού καιθα περπατήσετε στην αγορά του οικισµού, εκεί που άλλοτε έσφυζε από τις φωνές των εµπόρων. Στη συνέχεια θα δείτε την εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής µε το τριώροφο κωδωνοστάσιο φραγκικού «αρώµατος», την Ευαγγελίστρια (του1867) µε το Ευαγγέλιο όπου σώζεται η υπογραφή του Κολοκοτρώνη, τον σπουδαίο βυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου µε τις παλιές αγιογραφίες που έφτιαξαν Κρήτες και τηνΠαναγιά στο Κάστρο ή «εκκλησία του Κολοκοτρώνη»µε τα µαρµάρινα κιονόκρανα.

ΚΑΡΥΤΑΙΝΑ
Υπέροχο αρκαδικό τοπίο
Μάθηµα πατριδογνωσίας, εκδροµή µε τα όλα της και Καθαρά ∆ευτέραστο υπέροχο αρκαδικό τοπίο. Ηξεχωριστή πρότασήµας ακούει στο όνοµα Καρύταινα, το χαρισµατικό χωριό µε τα πέτρινα διώροφα σπίτια, τα καλντερίµια, το φραγκικό κάστροµε τα εκατόν δέκα πέτρινα και ανηφορικά σκαλοπάτια – που ταβράδια φωταγωγείται και αφηγείται ιστορίες από την ελληνική Επανάσταση του 1821 όταν όλη η περιοχή αποτέλεσε κοµβικό σηµείο (αλλά καιαρχηγείο) του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Με αφετηρία το ξενοδοχείο «Πελασγός» κινηθείτε µε το αυτοκίνητο προς το κέντρο της Καρύταινας και µετρήστε στάσεις και αξιοθέατα. Πρώτη

info

Βρίσκεται στον δρόµο προς την Ανδρίτσαινα, ανασαίνει κάτωαπό τη σύγχρονη γέφυρα και η εικόνα του ήταν για χρόνια αποτυπωµένη στο πάλαι ποτέ πεντοχίλιαρο.
Είναι το πεντάτοξο (σήµερα α

ντέχουν τα τέσσερα από τα πέντε τόξα) πέτρινο γεφύρι του Αλφειού, όπου σε µία από τις κολόνεςτου προβάλλει ενσωµατωµένο το δίκοχο ξωκκλήσι της Γέννησης της Θεοτόκου. Πέραν του ιστορικού φορτίου αλλά και της ειδυλλιακής θέσης µε τα ερειπωµένα κτίρια των νερόµυλων, αξίζει να µείνετε για ώρα στο πλάτωµα κάτω από τη µεγάλη γέφυρα, να απολαύσετε τους ήχους του Αλφειού σε µια… ζεν τοποθεσία και να πετάξετε τον χαρταετό σας, ανήµερα Καθαράς ∆ευτέρας.

ΘΗΒΑ
Βλάχικος γάµος
Κάθε Καθαρά ∆ευτέρα ο βλάχικος γάµος αναβιώνει εδώ και 150 χρόνια µε απίστευτη λαϊκή συµµετοχή και πολύ γέλιο. Την ηµέρα αυτή ξυρίζεται ο γαµπρός και µια πολύχρωµη γαµήλια ποµπή, η οποία συνοδεύεται από τις νότες παραδοσιακών µουσικών οργάνων, ξεκινά από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας προς τον δρόµο του Επαµεινώνδα, όπου είναι τα κονάκια των συµπεθέρων. Οι διάλογοι µεταξύ τους (µε βλάχικη προφορά παρακαλώ!) για τη χαµένη αγνότητα της νύφης και την προσπάθεια για αύξηση της… προίκας είναι απολαυστικοί. Αφού τα συµφωνήσουν οι συµπέθεροι για τον γάµο, το γλέντι κορυφώνεται στον πεζόδροµο της οδού Επαµεινώνδα. Το απόγευµα της ίδιας ηµέρας γίνεται ο χορός του πεθαµένου, ένα παλαιό έθιµο που συµβολίζει τον θάνατο του χειµώνα και τη γέννηση της άνοιξης. ΛΙΜΝΗ ΗΡΑΙΟΥ
Κρυµµένος παράδεισος
Μια ζεν διαδροµή (16 χλµ.) βορειοδυτικά του Λουτρακίου οδηγεί στη λίµνη ή για την ακρίβεια στη λιµνοθάλασσα της Βουλιαγµένης ή Ηραίου, που λεγόταν και Εσχατιώτις, και βέβαια σ’ έναν κρυµµένο παράδεισο για περπάτηµα, κούλουµα, χαρταετό (και στη γειτονική Περαχώρα) και καφέ. Μόλις 85 χλµ. από την Αθήνα, το κοσµοπολίτικο Λουτράκι σάς υποδέχεται µε την εκτεταµένη παραλία του, τις διαδοχικές καφετέριες και τη διαδροµή στη λίµνη.

ΠΡΕΒΕΖΑ
Χαρταετός στην Κυανή Ακτή
Πέταγµα χαρταετού στην Κυανή Ακτή, βόλτα στα στενά σοκάκια της και στο περίφηµο Σεϊτάν Παζάρ και γλέντι στα ουζερί της. Η απόδραση στην Πρέβεζα σας γεµίζει… υποχρεώσεις. Περπατήστε, κάντε στάσεις και απολαύστε: Η βόλτα στα πλακόστρωτα δροµάκια οδηγεί πάντα και στον ναό του Αγίου Χαράλαµπου, προστάτη της πόλης, µε τον πασίγνωστο πλέον ενετικό πύργο και το ηλιακό ρολόι. Το κάστρο του Αγίου Ανδρέα που βρίσκεται κοντά στο σηµερινό λιµάνι, ορµητήριο των µουσουλµάνων τον 18ο αιώνα, το κάστρο του Αγίου Γεωργίου στο νοτιότερο άκρο της πόλης, το κάστρο του Παντοκράτορα ή αλλιώς Ουτς Καλέ για την κατασκευή του οποίου χρησιµοποιήθηκαν υλικά από την αρχαία Νικόπολη και το κάστρο του Ακτιου, απόδειξη της νίκης του Οκταβιανού το 31 π.Χ., ίσως να µην είναι πια φρουροί της πόλης, είναι όµως όµορφα παρατηρητήρια και αποδείξεις ενός λαµπρού παρελθόντος. Μιας πόλης για τριήµερο, µιας πόλης για όλες τις εποχές.

ΗΜΑΘΙΑ
Ανακαλύψτε την καρδιά της
Μια υπέροχη διαδροµή (50 χλµ.) στην καρδιά τηςΗµαθίας και µια ιδανική πρόταση για την Καθαρά Δευτέραµε πολλές επιλογές για πικνίκ, αξιοθέατα, µοναστήρια και χωριά. Καθώς έρχεστε από τη Βέροια, περνάτε το φράγµα των Ασωµάτων και αµέσως µετά τη γέφυρα στρίβετε δεξιά, παίρνοντας τον παραποτάµιο δρόµο, ενώ αρχίζετε να οδηγείτε παράλληλα µε τον Αλιάκµονα. Λίγα χιλιόµετρα µετά θα φτάσετε στην πρώτη στάση της διαδροµής, στην Ιερά Μονή Τίµιου Προδρόµου στους πρόποδες των Πιερίων, µε την ασύγκριτη θέα. Συνεχίζοντας, πριν από το φράγµα της Σφηκιάςθα συναντήσετεµια πινακίδα προς το στέκι των ψαράδων.

Γυρίζοντας στον κεντρικό δρόµο ύστερα από περίπου 11 χλµ. συνολικής πορείας από τη γέφυρα των Ασωµάτων, θα συναντήσετε το µοναστήρι της Μουτσιάλης. Μετά τη Σφηκιά ο δρόµος ανεβαίνει µακριά από το ποτάµι και συναντά τον βόρειο δρόµο, τον οποίο µπορείτε να επιλέξετε για δρόµο επιστροφής – αν και µε πολλές στροφές, προσφέρει πανοραµική θέα στο ποτάµι.Πηγαίνοντας προς Ριζώµατα, λίγο πριν από το χωριό θα συναντήσετε την πινακίδα «Μνηµεία της Φύσης», όπου έπειτα από ένα χιλιόµετρο χωµατόδροµου θα βρεθείτε σε ένα µικρό αµφιθέατρο από όπου ξεκινά σύντοµο µονοπάτι που θα σας βγάλει σε ένα παλιό δάσος από πουρνάρια. Πάνω από τα Ριζώµατα ξεκινάδρόµος που εισέρχεται στον Νοµό Πιερίων και οδηγεί στο Ελατοχώρι. Επειτα από 7 χλµ., συνεχίζοντας στον κεντρικό σας δρόµο, θα συναντήσετε το χωριό Δάσκιο σε υψόµετρο 630. Μετά την πλατείατου χωριού θα βρείτε πινακίδα που οδηγεί προς τη λίµνη Λογγά όπου θα αντικρύσετε πρώτα µια πέτρινη καλύβα και λίγο µετά ένα κιόσκι µε χώρο για πικ νικ, µε µια µικρή προβλήτα από κάτω και ένα λιµανάκι για ψάρεµα.

info

Μεγάλη η παράλειψη, αν επισκεφθείτε τη Βέροια και δεν απολαύσετε το περίφηµο ρεβανί του Χοχλιούρου. Θα βρείτε το φηµισµένο ζαχαροπλαστείο στην πλατεία του Αγίου Αντωνίου και όσο κι αν ρωτήσετε δεν θα σας πουν το

µυστικό της επιτυχηµένης συνταγής του! Συνδυάστε το ρεβανί µε βόλτα στις συνοικίες της Κυριώτισσας και της Μπαρµπούτας και δανειστείτε κάτι απ’ την ατµόσφαιρα της πόλης, η οποία αποκαλείται και Μικρή Ιερουσαλήµ.

ΜΕΣΣΗΝΗ
Του Κουτρούλη ο γάµος
Τοπικά έθιµα και ξέφρενο γλέντι. Αυτές οι λέξεις περιγράφουν το κλίµα των ηµερών στην Μεσσήνη κι έχετε υποχρέωση να δώσετε το «παρών»! Το πρωί της Καθαράς Δευτέρας γίνεταιστην «Κρεµάλα»η αναπαράσταση της εκτέλεσης µιας γερόντισσας της Μεσσήνης, της γριάς Συκούς, που κατά την παράδοση, κρεµάστηκε στη συγκεκριµένη τοποθεσία µε εντολή του Ιµπραήµ πασά, επειδή είχε το θάρρος, εξηγώντας του ένα όνειρο που είχε δει να του πει ότι η εκστρατεία του θα είχε οικτρό τέλος από το σθένος των επαναστατηµένων Ελλήνων.

Το απόγευµα της ίδιας ηµέρας οι πολιτιστικές εκδηλώσεις κορυφώνονται και περιλαµβάνουν παρελάσεις µαζορετών, άρµατα, µεταµφιεσµένους µικρούς και µεγάλους, χορευτικά συγκροτήµατα, λαϊκά όργανα, φιλαρµονικές και, τέλος, εκφώνηση σατιρικού λόγου. Για τους «Νησιώτες» ο θεσµός του καρναβαλιού αποτελεί παράδοση για την πόλη και πραγµατική εµπειρία να βρεθείτε εκεί!

info

Η Αποκριά στη Μεθώνη είναι συνυφασµένη µε τον γάµο του Κουτρούλη. Την εποχή του Βυζαντίου και επί Πατριάρχου Αντωνίου Α’, επίσκοπος ορθόδοξος στην ενετοκρατούµενη Μεθώνη ήταν ο Νήφων. Παρ’ όλο που η Μεθώνη είχε και καθολικό επίσκοπο, τον Λουδοβίκο Α’, τις υποθέσεις των χριστιανών χειριζόταν αποκλειστικά η Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο Ιωάννης Κουτρούλης αγαπούσε µια γυναίκα που είχε λάβει διαζύγιο από τον πρώτο άντρα της και το οποίο είχε εγκρίνει ο προηγούµενος Επίσκοπος Μεθώνης Καλογέννητος. Ο Νήφων δεν ήθελε να εγκρίνει τον γάµο µε τον Κουτρούλη κι εκείνος κατέφυγε στον Πατριάρχη. Οταν ήρθε η έγκριση έγιναν πολλά κωµικά στη Μεθώνη. Στον γάµο, που αναφέρεται το 1404 ή 1405, και ήταν µάλλον πανηγύρι, το γλέντι κράτησε αρκετές ηµέρες, τόσο για πίκα του πρώτου συζύγου όσο και προς ικανοποίηση και τιµή του πολλαπλώς παθόντος και πολλά δαπανήσαντος Ιωάννη Κουτρούλη.