«Πέταγµα» του Τζέι Αρ στην Ηπειρο

Τριάντα ένα χρόνια µετά την ταινία «Ο άνθρωπος µε το γαρύφαλλο» και είκοσι έξι από την τελευταία του, «Τα χρόνια της θύελλας», ο σκηνοθέτης Νίκος Τζίµας επιστρέφει µε µια διεθνή παραγωγή και ονόµατα – εκπλήξεις
Εταιρεία κινηµατογραφικών παραγωγών στο Μαρούσι. Τηλέφωνα επί τηλεφώνων, προγραµµατισµοί, ετοιµασίες για τις πρώτες προβολές του νέου πολιτικού θρίλερ του.

Στο µέσα γραφείο οι αφίσες των ταινιών του: «Ο άνθρωπος µε το γαρύφαλλο», «Αστραπόγιαννος» µε Κούρκουλο, «Τα χρόνια της θύελλας».

Το πορτρέτο όµως που κυριαρχεί στον χώρο είναι του καθηγητή Φοίβου Γκικόπουλου που υποδύθηκε τον Νίκο Μπελογιάννη στην ταινία «Ο άνθρωπος µε το γαρύφαλλο» και έσπασε τα ταµεία σε µια διαφορετική εποχή.

Ο αυτουργός της κλασικής ταινίας είναι ο Νίκος Τζίµας µε τη βαριά ηπειρώτικη προφορά και τις κεραίες του στραµµένες στο εξωτερικό.

«Η ταινία “Το πέταγµα του κύκνου” είναι µια σύγχρονη ερωτική ιστορία. Ο Ηπειρώτης Αλέξης – άλλοτε ήρωας της γενιάς του Πολυτεχνείου – λυγίζει στις “σειρήνες” της πολυεθνικής που εργάζεται ως golden boy, η οποία δεν του παίρνει µόνο τις ικανότητες αλλά και την ψυχή του.

Μετά όµως από µια ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή µε δεκάδες θύµατα, ο ήρωας έρχεται αντιµέτωπος µε ένα πρώην συµφοιτητή του, που είχαν τις ίδιες αρχές και κάπου τότε αρχίζει η αντίστροφη πορεία της σύγκρουσης», περιγράφει στα «ΝΕΑ» ο Νίκος Τζίµας. Το θέµα αιφνιδιάζει, διαπραγµατεύεται σε στυλ Γκαίτε το αιώνιο θέµα της ηθικής και ο σκηνοθέτης προσθέτει:

«Πάντα, πρώτα ερχόταν η ηθική κατάρρευση και µετά γκρεµιζόταν και οικονοµικά µια αυτοκρατορία. Και το “Πέταγµα του κύκνου” είναι η επιστροφή (µακριά από καριέρες και χρήµα) στις πρωτογενείς και θεµελιώδεις αξίες της ζωής, όπως την οµορφιά και την αγάπη».

Γιατί όµως επιλέγει τη γενιά του Πολυτεχνείου για τη δική του αφήγηση;

«Εκείνη η γενιά κυβέρνησε διεθνώς.

Τα παιδιά του Μάη του ‘68 και των λουλουδιών όχι µόνο δεν άλλαξαν τον κόσµο αλλά γιγάντωσαν και το σύστηµα», λέει µε µια δόση πίκρας.

Λέτε να µας κυβερνήσει σε 20χρόνια η γενιά του ∆εκέµβρη; ρωτάω. «Ελπίζω τα παθήµατα να γίνουν µαθήµατα, ο ήρωάςµου ζητάει συγγνώµη στα παιδιά του, ελπίζω να πάρουν το µήνυµα τα νέα παιδιά και να µην κάνουν το ίδιο», απαντάει και η κουβέντα πάει στο making of της νέας του δουλειάς.

Η τεχνική και ο τρόπος του παράξενος όπως και στις προηγούµενες ταινίες του, µε µια ιδιότυπη συµµετοχική δηµοκρατία στη διαµόρφωση του σεναρίου. «Συγκρότησα µια επιτροπή συµβούλων του σεναρίου από 30 ανθρώπους. Απ’ την καθαρίστρια µέχρι τον αείµνηστο συγγραφέα Ανδρέα Φραγκιά και τον ακαδηµαϊκό και συγγραφέα Θανάση Βαλτινό. Μαζί συζητούσαµε σελίδα σελίδα µία φορά την εβδοµάδα και εγώ εµπλούτιζα ή αφαιρούσα.

Αφού τέλειωσα και είχα µόνο θετικές παρατηρήσεις, ανέλαβε ο Μπάµπης Τσικληρόπουλος και µετά ο ολιγογράφος και µετρ της συµπύκνωσης Θάνος Ξηρός (που συνεργαστήκαµε και στον “Ανθρωπο µε το γαρύφαλλο”) αλλά και ο Γιάννης Χρυσούλης».

Επειτα από αλληλογραφίες, επαφές, υπερατλαντικά ταξίδια, ο Τζίµας στήνει αρµό αρµό τη διεθνή παραγωγή του. Και το επιτελείο της ταινίας ξαφνιάζει: Τζέιµς Ντάρσι, Αλίσια Γουίτ (παρτενέρ του Πατσίνο στο «88 λεπτά»), Κολµ Μίνι, Λίντα Γκρέι, Τοµ Φρέντερικ και Λάρι Χάγκµαν (Ο Τζέι Αρ του «Ντάλας»).

«Ο Χάγκµαν στα 77 του ήρθε στην Ελλάδα (µε µεταµοσχευµένο συκώτι) επειδή του άρεσε το στόρι και ο ρόλος. Επαιξε µία και έξω αµέσως µετά από υπερατλαντικό ταξίδι και χωρίς σαρδάµ. Ολοι οι ξένοι ηθοποιοί ήταν άψογοι και µου έδωσαν έµπνευση να προσθέσω πράγµατα. Μου έκανε εντύπωση που δουλεύουν σε πολλά επίπεδα του συναισθήµατος και των ρόλων. Εγώ αναπροσάρµοσα και την κινηµατογραφική µου γραφή µε διακριτική κίνηση της κάµερας που µόνο µε καλούς ηθοποιούς πετυχαίνεις», σηµειώνει και µας µεταφέρει στα γυρίσµατα και τα παραλειπόµενα. «Σ’ ένα δύσκολο γύρισµα όπου συµµετείχαν οι Ιεροκλής Μιχαηλίδης και Τζέιµς Ντάρσι, ο τελευταίος µάς είχε ζητήσει να σταµατήσουµε στις έξι για να πετάξει στο Λονδίνο και να παντρέψει έναν φίλο του. ∆εν είχαµε τελειώσει δύο κοντινά πλάνα και ενώ έπρεπε να φύγει για να προλάβει το αεροπλάνο έµεινε για να ολοκληρωθεί η σκηνή. Ισα ίσα πρόλαβε την πτήση. Του αφαίρεσαν οι µακιγέρ το µούσι στον δρόµο για το αεροδρόµιο».

Η κουβέντα γυρνάει στην επιτυχηµένη ταινία του «Ο άνθρωπος µε το γαρύφαλλο» που αγκάλιασε ο κόσµος στη µεταπολίτευση. Οχι όλοι όµως, αφού κάποιοι τη χαρακτήρισαν «αριστερή αγιογραφία».

«Κάποιοι κουλτουριάρηδες κριτικοί το έκαναν. Είχα και αποκλεισµό απ’ όλα τα κόµµατα. Εκανα όµως την ταινία για να δουν οι δεξιοί ότι δεν είναι τέρατα οι κοµµουνιστές και οι κοµµουνιστές ότι είναι δύσκολο να είσαι αριστερός.

Αρχικά θα υποδυόταν ο Βολοντέ τον Μπελογιάννη αλλά έκανε αιµόπτυση και επέλεξα τον µεταφραστή του και ερασιτέχνη ηθοποιό – που τότε δίδασκε στο Ιταλικό Ινστιτούτο – Φοίβο Γκικόπουλο. ∆ιέκρινα µια ευγένεια ψυχής. Σαν του Μπελογιάννη», θυµάται κοιτάζοντας τα πόστερ της εποχής.

 INFO

Η ταινία «Το πέταγµα του κύκνου» θα προβάλλεται από αύριο στους κινηµατογράφους

«Ο Βέγγος φώτισε τα πρόσωπα όλων»

Στην ταινία παίζουν και οι παλιοίκαλοί του ελληνικού κινηµατογράφου: Αγγελος Αντωνόπουλος, Πέτρος Φυσσούν και Θανάσης Βέγγος.

«Οταν πήρα τον Βέγγο δέχθηκε αµέσως», λέει ο Νίκος Τζίµας. «Είχαµε πρωτογνωριστεί στου Καραγιάννη – Καρατζόπουλου στα 80s όπου είχα πάει να πάρω µιαεκκαθάριση για τον “Ανθρωπο µε το Γαρύφαλλο”. Αν και παίζει µικρό ρόλο, επέδρασε στο παίξιµο των άλλων. Τα πρόσωπα όλων φωτίστηκαν όταν ήλθε. Στο τέλος, δεν έπαιρνε τα λεφτά για τη συµµετοχή του. Το ίδιο και ο Ρένος Χαραλαµπίδης».