[Διαστάσεις] Των απελπισµένων ερωµένη

«Αόρατο χέρι / µάνα της φουσκωµένης ελπίδας, των απελπισµένων ερωµένη!»
Στην αυτοβιογραφία τουο Τζον Στιούαρτ Μιλ γράφει µεταξύ άλλων για την αδυναµία του να «αισθανθεί» την οικονοµία. Από µικρό τον είχαν βοµβαρδίσει µε τη θεωρία ανταποδοτικότητας κόστους του Τζέρεµι Μπένθαµ και είχε παραµελήσει εντελώς τη φαντασία και το συναίσθηµα. Η προσωπική ψυχολογικήτου µάχη εναντίον του «ηδονιστικούωφελιµισµού» και ο νευρικός κλονισµός που έπαθε στα είκοσί του – τονίζει – ίσως να είχαν αποτραπεί αν µελετούσε περισσότερο ποίηση.«Περιφρονούσα πλήρως τη θέση της στην ανθρώπινη κουλτούρα ως µέσουγια την εκπαίδευση των συναισθηµάτων».

Οικονοµολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Ρούσβελτ του Σικάγου, ο Στίβεν Ζίλιακ υποψιαζόταν από νωρίς ότι τα συµβατικά οικονοµικά µοντέλα δεν µπορούννα εξηγήσουν τις φούσκες, τακραχ και τις παγκόσµιες ανισότητες. Οτανδιάβασε για τη ζωή τουΜιλ, ένιωσεότι βρίσκεται σε σωστό δρόµο. Υστερα έπεσαν στα χέρια του τα βιβλία του αφροαµερικανού ποιητή Εθεριτζ Νάιτ (1931-1991), σύµφωνα µε τον οποίοο χωρισµός της τέχνης απότη ζωή οφείλεται στον Πλάτωνα.«Εκείνος δίδαξε τη διάκρισηµεταξύ ορθού λόγου και συναισθήµατος», είπε σε µια συνέντευξή του.Οµως αυτή ηδιάκριση διαψεύδεται από τιςσύγχρονες επιστηµονικές θεωρίες. Η οµιλία και η αίσθηση, όπως η διδασκαλία και η παρακολούθηση, αποτελούν φυσικές πράξεις που διέπονται από φυσικούς νόµους. «Αν είναι αλήθεια ότι την ώρα που σας µιλάω κινούνται κόκαλα στο εσωτερικό τωναυτιών σας»,τόνισε ο Νάιτ στηνίδια συνέντευξη,«αυτό σηµαίνει ότι αγγίζω τοσώµα σας µε τη φωνή µου».

Ο ποιητής έκανε τον οικονοµολόγο να αγαπήσει τα χαϊκού. Το ποίηµα µε τοοποίο ξεκινά ησηµερινή στήλη (που ήταν αδύνατο να αποδοθεί στα ελληνικά σε 17 συλλαβές) είναι του Ζίλιακ. Και του πρόσφερε τη γέφυρα που έψαχνε ανάµεσα στην οικονοµική επιστήµη και το συναίσθηµα. Οι οικονοµολόγοι – γράφει στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Poetry» –θα είχαν να µάθουν πολλά από τους ποιητές για την ακρίβεια και την αποτελεσµατικότητα, για την αντικειµενικότητα και τη µεγιστοποίηση. Με άλλα λόγια,οι ποιητέςθα µπορούσαν να βοηθήσουν στην επιδιόρθωση της οικονοµίας. Είναι άλλωστε φανερό ότι η οικονοµική θεωρία στηρίζεται σε θεωρητικά στρατηγήµατα,ενώ η ποίηση εµπνέεται απότην πραγµατική ζωή.

Η θεωρία του«αόρατου χεριού» για παράδειγµα, την οποία υποστήριξαν ο Ανταµ Σµιθ και άλλοι, υποστηρίζει ότι το ελεύθερο εµπόριο µεταξύ ατόµων µε συγκεκριµένασυµφέροντα και εθνών οδηγεί σευψηλότερο πλούτο και ότι συλλογικέςπροσπάθειες, όπως η χορήγηση επιδοτήσεων στους φτωχούς ή ενισχύσεων σεξένες χώρες, φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσµατα. Ετσι πορευόµαστε δεκαετίες τώρα. Και σε τι οικονοµία φτάσαµε; Μια ερωµένη των απελπισµένων. ΄ LINK: http://diastaseis.blogspot.com