Ο «Χίτσκοκ των δελφινιών»

Κρύφτηκε. Ερεύνησε. Κυνηγήθηκε.Και αποκάλυψε µια «γενοκτονία». Μεθερµικές κάµερες και στολές παραλλαγής, ο ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτης Λούι Ψυχογιός δηµιούργησε έναντοκιµαντέρ γιατη σφαγήδελφινιών
στηνΙαπωνία.Τοέργοτουβραβεύτηκεµε Οσκαρ και προβάλλεται απόαυτήν την εβδοµάδα στις ελληνικέςαίθουσες. Ηταν ηπρώτη του κινηµατογραφική απόπειρα. Μια προσπάθεια καµωµένη µε υλικά εντυπωσιασµού
«Ο Ορµος» είναι ένα φιλµ στακάτο και σκοτεινό σαν κατασκοπικό θρίλερ. Μια ταινία για την οποία δοξάστηκε και µισήθηκε.

Οταν έφτασε στο ψαροχώρι Ταϊτζί τηςΙαπωνίαςο σκηνοθέτης Λούι Ψυχογιός είχε ήδηστήσει την ιστορία στο µυαλό του: θα δηµιουργούσε µια ταινία για το πώς διαφορετικοί πολιτισµοί αντιµετωπίζουν τα δελφίνια. Οιαρχές της χώρας όµως του απαγόρευσαν το γύρισµα. Ο 53χρονος σκηνοθέτης δεν υπάκουσε. Μυρίστηκε την είδηση καιδεν απέρριψε τηνταινία όταν είδεότι ξεστρατίζειαπό το αρχικό του πλάνο. Προσαρµόστηκε στα νέα δεδοµένα. Και χρησιµοποίησε όλατα διαθέσιµαµέσα – ακόµα και στρατιωτικό εξοπλισµό – για να συλλέξει το υλικό του. Στο ντοκιµαντέρ του «Ο Ορµος» ο κ. Ψυχογιός παρουσίασε τη σφαγή χιλιάδων δελφινιών που πραγµατοποιείται κάθε χρόνο στο Ταϊτζί. Η περίοδος του κυνηγιού διαρκεί έξι µήνες. Οι ψαράδες χτυπούν µε ένα κοντάρι τη γάστρα της βάρκας για να οδηγήσουν τα θηράµατα σε έναν κολπίσκο. Σφραγίζουν τη µόνη έξοδο µε δίχτυα. Και έπειτα πιάνουν µαχαίρια και καµάκια. Αφήνουν τα δελφίνια εκεί για µία ηµέρα. Ναµουλιάσουνστο αίµα τους. Ετσι, πιστεύουν οι ψαράδες, µαλακώνει το κρέας. Για να συγκεντρώσει τις εικόνες της σφαγής ο κ. Ψυχογιός χρησιµοποίησε δύτες, κρυφές κάµερες και στολές παραλλαγής. Εβαψε το πρόσωπό του µε φούµο, ρίσκαρε να συλληφθεί και να απελαθεί. Αλλά στο τέλος κατάφερε να διηγηθεί την ιστορία για την οποίακέρδισε τοΟσκαρ καλύτερου ντοκιµαντέρ τονπερασµένο Μάρτιο.

Οι σφαγές. Το κυνήγι των δελφινιών είναι νόµιµο στην Ιαπωνία. Τα θηράµατα φτάνουν κάθε χρόνο στη χώρα τα 20.000. Το Ταϊτζί δεν είναι το µόνο µέρος όπου γίνονται σφαγές. Αλλά ο κ. Ψυχογιός το παρουσίασε ως το µεγάλο µυστικό που κρύβει η τοπική κοινωνία για να καταφέρεινα κεντρίσειτο ενδιαφέρον τουκόσµου σε µια ταινία µε σασπένς. Από το 2005 ο κ. Ψυχογιός ηγείται µιας οργάνωσης για την προστασία των ωκεανών. Οπως είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», τα δελφίνια είναι από τα πιο αξιοθαύµαστα ζώα. «Για τους αρχαίους Ελληνεςήταν ιερά. Πανέξυπνα. Θυµάµαι ότι έκανα κατάδυση στην Πολυνησία και είχα δίπλα µου δελφίνια. Ξαφνικά σκόρπισαν και όταν κοίταξα πίσω µου είδα ότιπροσπαθούσαν να απωθήσουν έναν καρχαρία.Μου έσωσαν τη ζωή…».

Η αγάπητου γιατη θάλασσα και τα µυστικάτης οδήγησαν τον κ. Ψυχογιό στηντέχνη του ντοκιµαντέρ. Αν και µεγάλωσε στο κέντρο της Αµερικής, µακριά από το υδάτινοστοιχείο, γοητεύτηκε ως παιδί από τα ντοκιµαντέρ του Ζακ Κουστό. Μικρός ήθελε ναγίνει ωκεανογράφος. Αλλά τον κέρδισε η φωτογραφία. Υπήρξε επί 17 χρόνια ένας από τους πιο πετυχηµένους φωτογράφους του περιοδικού «National Geographic». Οσοι τον γνωρίζουνµιλούνγια έναν αφοσιωµένο καλλιτέχνη. ΗΜάργκοτ Κλίνγκσπορν, ατζέντης στο πρακτορείοFocus στη Γερµανία, συνεργάζεταιµαζίτου εδώ και 25χρόνια.«Είναιένας αφοσιωµένος επαγγελµατίας. Αλλά καιένας πολύ ευγενικός άνδρας. Πραγµατικός τζέντλεµαν», λέει στα «ΝΕΑ».

Ο κ. Ψυχογιός γεννήθηκε στην Αϊόβα των ΗΠΑ το 1957. Οι γονείς του είχαν εγκαταλείψει τη Σελλασία της Λακωνίας στα χρόνια του εµφυλίουπολέµου.Εγκαταστάθηκαν στηνπόληΝτουµπιούκ, όπου ζούσανάλλες 13 ελληνικές οικογένειες. Γιαέξι χρόνια ο Ψυχογιός φοίτησε σε ελληνικό σχολείο και άρχισε να ασχολείται µε τη φωτογραφία στα 14 του. Αργότερα, παράλληλα µε τις σπουδές του, εργάστηκε ως φωτορεπόρτερ για διάφορα έντυπα, ανάµεσά τους και οι «L.A. Times». Εζησε στη Νέα Υόρκη για δέκα χρόνια σε ένα κτίριο που στέγασε καλλιτέχνες διεθνούς φήµηςόπως τον ιταλό ζωγράφο και γλύπτη Σάντρο Τσία και τον αµερικανό κινηµατογραφιστή Τζούλιαν Σνάµπελ. Σήµερα µεγαλώνει τα δύο παιδιά του στο Κολοράντο και ακολουθεί έναν πιο πράσινο τρόπο ζωής. Εχει εγκαταστήσει 120 φωτοβολταϊκά πάνελ στη στέγη του σπιτιού του καλύπτοντας το 140% των ενεργειακών αναγκών της οικογένειάς του.Οδηγεί δύο ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Και τα τελευταία 25 χρόνια δεν τρώεικρέας. Ενώ για 14 µήνες, όσο διήρκεσαν ταγυρίσµατατου «Ορµου», δεν δοκίµασε αλκοόλ.

Επιτυχία και λογ οκρισία. «Ο Ορµος» εκτός από τοΟσκαρ τού έφερε άλλα 59 βραβεία. Στο πλευρό του ο κ. Ψυχογιός είχε έναν τεχνικό των ειδικών εφέ, έναν φίλο του µεεµπειρίαστον καναδικό Στρατό, δύτες, αλλά και τον Ρικ Ο’ Μπάρι, έναν πρώηνεκπαιδευτή δελφινιών που πλέον έχει αφιερώσει τη ζωή του στη διάσωσή τους. Ο Ο’ Μπάρι είχε επισκεφτεί πέντε φορές το Ταϊτζί. Σε καθεµιά και µε διαφορετική µεταµφίεση. Παραλίγο να συλληφθεί µετην κατηγορία της «συνωµοσίας για παρακώλυση τουεµπορίου».Ο κ. Ψυχογιός δεν έτυχε καλύτερης αντιµετώπισης. Αποφεύγει να επισκεφτεί την Ιαπωνία καθώς εκκρεµεί ένταλµα σύλληψης εναντίον του. Το ντοκιµαντέρ του λογοκρίθηκε. Καθηγητές πανεπιστηµίων που προσπάθησαν νατο δείξουν στις τάξεις τους απειλήθηκανµε απόλυση. Ενώ τον περασµένο Ιούλιο οι προβολές τουσε λιγοστέςκινηµατογραφικές αίθουσες συνοδεύτηκαν από διαµαρτυρίες. Το Οσκαρ όµως επέτρεψε στονσκηνοθέτη ναµεταδώσει το µήνυµά του σε όλο τον κόσµο. Στόχος του, όπως έχει πει, είναι ναεµπνεύσειµια λεγεώνα ακτιβιστών. Η επόµενη ταινία του θα είναι για τα είδη ζωής που έχουν εξαφανιστεί εξαιτίας τουανθρώπου. Θα ονοµάζεται «Ο πλανήτης που τραγουδά». Και ίσως,όπως δήλωσε χθεςστα «ΝΕΑ», από την κρουαζιέρα του στην Καραϊβική, τα γυρίσµατα τον φέρουν και στην Ελλάδα.

ΕΙΠΕ

Διανύουµε την περίοδο του κυνηγιού δελφινιών στην Ιαπωνία. Οι σφαγές δεν έχουν σταµατήσει. Αλλά τουλάχιστον µε την ταινία καταφέραµε να µειώσουµε τη ζήτηση του κρέατος δελφινιών που είναι ιδιαίτερα τοξικό.
Πλέον τα παιδιά στα σχολεία της Ιαπωνίας δεν τρώνε δηλητήριο

ΕΙΠAN ΓΙ’ΑΥΤΟΝ

Είναι πολύ περίεργος για µένα

Ο ισπανός ζωγράφος Σαλβαδόρ Νταλί µε αφορµή µια φωτογράφιση του Ψυχογιού το 1985