Στη μέγγενη ο Τύπος στην Τουρκία

Ο τούρκος δημοσιογράφος Ισμαήλ Σαϊμάζ νόμιζε ότι αντιμετώπιζε 10 μηνύσεις λόγω άρθρων που είχε γράψει. Οταν όμως μπήκε σε μια κυβερνητική ιστοσελίδα για να τσεκάρει τη… νομική του κατάσταση, ανακάλυψε ότι πρόσφατα είχαν υποβληθεί άλλες δύο μηνύσεις εναντίον του. «Συνολικά, ζητούν να φυλακισθώ τουλάχιστον 95 χρόνια», λέει. Οι κατηγορίες κυμαίνονται από παραβίαση κρατικών μυστικών έως επηρεασμό δικαστικών διαδικασιών. Οι οργανώσεις για την προστασία της ελευθερίας του Τύπου προειδοποιούν ότι όλο και περισσότεροι τούρκοι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν όχι μόνο την απειλή αγωγών, μηνύσεων καθώς και προστίμων για τη δουλειά τους, αλλά πιθανώς και φυλακίσεις.

Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου, αυτή τη στιγμή 50 δημοσιογράφοι βρίσκονται στις φυλακές της Τουρκίας ενώ τουλάχιστον άλλοι 50 αντιμετωπίζουν πιθανές ποινές φυλάκισης. Αυτό το κλίμα της τρομοκράτησης των λειτουργών του Τύπου οδήγησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κατηγορήσει την Αγκυρα ότι δεν κάνει τίποτα για να τους προστατεύσει. «Εκφράζουμε την ανησυχία μας για τις πολιτικές επιθέσεις εναντίον του Τύπου», ανέφερε η Κομισιόν στην ετήσια έκθεσή της για την πρόοδο της Τουρκίας στην πορεία της να γίνει η πρώτη μουσουλμανική χώρα- μέλος της Ε.Ε., που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.

Η έκθεση αυτή έρχεται λίγο μετά την απόφαση της οργάνωσης Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα να υποβαθμίσει την Τουρκία στον κατάλογο των χωρών όσον αφορά τον σεβασμό της ελευθερίας του Τύπου- έπεσε από την 102η θέση στην 138η. Ετσι τώρα είναι μεταξύ των 40 κρατών που βρίσκονται στο τέλος της λίστας.

Σήμερα, εξηγεί στο ΒΒC ο γνωστός τούρκος δημοσιογράφος Μεχμέτ Αλί Μπιράντ, «η δημοσιογραφική κόκκινη γραμμή είναι πολύ πιο δύσκολα διακριτή. Με τη στρατιωτική λογοκρισία ξέραμε πώς ήταν τα πράγματα. Το πρόβλημα είναι ότι με την πολιτική κυβέρνηση, δεν ξέρεις… Σήμερα όλα είναι πολύ απρόβλεπτα». Πέρσι, η κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν επέβαλε στον όμιλο Ντογάν, όπου εργάζεται ο Αλί Μπιράντ, ένα τεράστιο πρόστιμο ύψους 2,5 δισ. δολαρίων για απλήρωτους φόρους, τη στιγμή που τα περιουσιακά στοιχεία του ομίλου υπολογίζονταν στα 2,8 δισ. Σύμφωνα με την Κομισιόν η εν λόγω ποινή ισοδυναμεί «με πολιτική επίθεση εναντίον του Τύπου».

Ομως οι δημοσιογράφοι είναι εκείνοι που γίνονται συχνότερα στόχος. Οπως εξηγεί ο Ισμαήλ Σαϊμάζ, οι μισές από τις μηνύσεις που έχει δεχθεί, αφορούν άρθρα του στα οποία επικρίνει την κυβέρνηση και οι άλλες μισές άρθρα του που αναφέρονταν στις παλαιότερες, περισσότερο κεμαλικές κυβερνήσεις. «Σε μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου εντείνεται διαρκώς η πολιτική πόλωση μεταξύ των κεμαλιστών και των στρατιωτικών, οι οποίοι βρίσκονταν μέχρι πρόσφατα στην εξουσία, και αυτών που βρίσκονται σήμερα στην κυβέρνηση, εμείς οι δημοσιογράφοι είμαστε οι πρώτοι που δεχόμαστε τα πυρά», εξηγεί. Το 2007 ο αρμενικής καταγωγής διευθυντής εφημερίδας Χαρντ Ντινκ δολοφονήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και παρ΄ ότι ο φόνος καταγράφηκε από κάμερες, μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία σύλληψη.