Ο ΟΜΗΡΟΣ ΕΚΑΝΕ ΤΗΝ ΑΡΧΗ

ΗΟμορφιά της λίσταςξεκινά από τον Ομηρο, και τον πρωτοτυπικό «νεών κατάλογο»: τον λεπτομερή και μονότονο κατάλογο δηλαδή του ελληνικού στόλου, των στρατευμάτων και των ηγετών τους που εκστράτευσαν στην Τροία, ο οποίος καλύπτει σχεδόν ολόκληρη τη ραψωδία Β της Ιλιάδας. Ο ομηρικός κατάλογος δεν βρίσκεται εκεί, λέει ο Εκο, για να προσδιορίσει επακριβώς τον στρατό που πήρε μέρος στην εκστρατεία της Τροίας ούτε για να πακτώσει μια επακριβή γενεαλογία για τα ελληνικά φύλα. Είναι, αντίθετα, μια προσπάθεια του επικού ποιητή να εκφράσει όχι ό,τι μπορεί να μετρηθεί (τους ηγεμόνες και τα καράβια τους), αλλά αυτό που ξεπερνάει τη δύναμη και τη φωνή του: την απεραντοσύνη του ελληνικού στρατού που έλαβε μέρος στην εκστρατεία.

Αλλο παράδειγμα: Οι εικαστικοί πίνακες που απεικονίζουν, σε διαφορετικές εποχές, την κοινωνία σε παράταξη. Και αυτοί ακόμα δεν έχουν στόχο την κοινωνική στατικότητα, αλλά την υπονόμευσή της (αρκεί να δει κανείς έναν πίνακα του Μπρίγκελ, του Μπελίνι ή του Βερονέζε). Θέλουν να δείξουν πόσα μένουν έξω από το κάδρο, και γι΄ αυτό συχνά γεμίζουν τις άκρες τους με ανοίκειες, φαινομενικά αταίριαστες λεπτομέρειες. Οσο για τις μεσαιωνικές συλλογές, ή τα νεωτερικά μουσεία και τους καταλόγους τους, και αυτά ακόμα δεν ορίζουν το «τι έχει αξία», αλλά κυρίως δείχνουν τη διάθεση των συλλογών να επεκτείνονται συνεχώς και τους κανόνες να αλλάζουν. Ο κατάλογος ενός μουσείου δεν συμβολίζει ένα κλειστό αξιακό σύστημα· ο κατάλογος συμβολίζει το μουσείο ως αδηφάγο οργανισμό. Κοντολογίς, η λίστα δεν είναι φυλακή, η λίστα είναι ίλιγγος.