Dear Εconomist…

Απαντήσεις στα διλήμματα των αναγνωστών με τα εργαλεία της οικονομικής επιστήμης
Στην Ολλανδία έχουμε τη λοταρία του ταχυδρομικού κώδικα: κάθε μήνα όσοι μένουν σε έναν συγκεκριμένο ταχυδρομικό κώδικα κερδίζουν- εφόσον έχουν αγοράσει κουπόνι. Εγώ δεν τα αγοράζω. Πιστεύω ότι πληρώνεις για να ονειρεύεσαι τι θα έκανες με χρήματα που ποτέ δεν θα αποκτήσεις. Και μπορώ να ονειρεύομαι και τσάμπα. Τώρα τελευταία, όμως, ονειρεύομαι (είναι περισσότερο σαν εφιάλτης) ότι οι γείτονές μου γίνονται εκατομμυριούχοι κι εγώ όχι. Τι να κάνω; Μήπως να αρχίσω να αγοράζω κι εγώ κουπόνια κάθε μήνα;

Ρομπ Φοορβίντεν

Αγαπητέ Ρομπ, Το να είσαι ο μοναδικός πάμπτωχος σε μια γειτονιά γεμάτη εκατομμυριούχους ακούγεται μίζερη προοπτική. (Μια έρευνα των οικονομολόγων Σάρα Σόλνικ και Ντέιβιντ Χέμενγουεϊ υποστηρίζει ότι οι πολλοί φοιτητές του Χάρβαρντ θα προτιμούσαν να είναι οι πλουσιότεροι φτωχοί παρά οι φτωχότεροι εκατομμυριούχοι). Η λοταρία του ταχυδρομικού κώδικα μοιράζει δεκάδες χιλιάδες ευρώ, αλλά όχι εκατομμύρια. Ομως κι έτσι μπορεί να κάνει τη διαφορά: ο οικονομολόγος Πίτερ Κουν, μαζί με τρεις συνεργάτες του, βρήκαν ότι όσοι έχουν γείτονες που έχουν κερδίσει στη λοταρία έχουν περισσότερες πιθανότητες να αγοράσουν καινούργιο αυτοκίνητο μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Η ζήλεια παίζει ρόλο. Ωστόσο, φαίνεται πως η μορφή της συγκεκριμένης λοταρίας αυξάνει την αίσθηση της ανταμοιβής που νιώθεις, σε αντίθεση με τις κλασικές λοταρίες που οι νικητές απομονώνονται από την κοινότητα.

Παρ΄ όλα αυτά σε συμβουλεύω να μην αγοράσεις κουπόνι. Πρώτον: ένα όνειρο είναι απλά ένα όνειρο. Δεύτερον: έρευνες πάνω στην ευτυχία υποστηρίζουν ότι οι νικητές στη λοταρία δεν γίνονται χαρούμενοι από τα κέρδη τους. Και το κυριότερο; Οι πιθανότητες να κερδίσεις παραμένουν μηδενικές. Η μορφή της συγκεκριμένης λοταρίας αυξάνει τη σημασία που της αποδίδεις, αλλά όχι και τις πιθανότητες να κερδίσεις.

Τιμ Χάρφορντ From the Financial Τimes © Τhe Financial Τimes Limited 2010. Αll Rights Reserved