Ο Γκέρινγκ στο Λούβρο για ψώνια

Μπορεί οι κρατικές συλλογές να βρίσκονται σε ασφαλές καταφύγιο, αλλά οι μεγάλες ιδιωτικές συλλογές, κυρίως όσες ανήκουν σε Εβραίους, λεηλατούνται συστηματικά. Η επιτροπή Ρόζενμπεργκ, που είναι γνωστή με τα αρχικά ΕRR, βάζει χέρι στους πίνακες και τα έπιπλα των Ρότσιλντ, του Πολ Ρόζενμπεργκ, του Μπερχάιμ του Νεώτερου, των Νταβίντ- Βέιλ και του Αλφόνσου Καν. Τα λάφυρα είναι τόσα πολλά ώστε λυπάται να τα στείλει όλα στη Γερμανία. Η επιτροπή τότε σκέπτεται να χρησιμοποιήσει το Λούβρο. Η διεύθυνση του μουσείου δέχεται να κρατήσει τις εβραϊκές συλλογές, με το σκεπτικό ότι έτσι προστατεύονται. Αρχικά τρεις και στη συνέχεια έξι από τις αίθουσες του τμήματος αρχαιοτήτων της Ανατολής, στον πρώτο όροφο του μουσείου, γίνονται αποθήκες των Γερμανών. Φωτογραφίες της εποχής δείχνουν εκατοντάδες ξύλινα κιβώτια από ανοιχτόχρωμο ξύλο, που φέρουν εξωτερικά τα αρχικά των παλαιών ιδιοκτητών τους. Στις αίθουσες παρατηρείται εξαιρετικά έντονη δραστηριότητα, ενώ παντού βασιλεύει η δίψα για αρπαγή. Ο Γκέρινγκ περνάει συχνά για «να κάνει τα ψώνια του». Μερικούς μήνες αργότερα, το Ζε ντε Πομ, σε απόσταση δύο τετράγωνα από το Λούβρο, μεταβάλλεται με τη σειρά του σε υπόστεγο φύλαξης κλοπιμαίων.

Η διεύθυνση των γαλλικών μουσείων προσπαθεί να περιπλέξει το έργο της επιτροπής, ζητώντας αρχικά ένα ευρετήριο σε δύο αντίτυπα των αντικειμένων που έχουν φθάσει στο Λούβρο. Το τέχνασμα όμως δεν πιάνει. Οι Γάλλοι δεν ελέγχουν πια τίποτε. Στο Ζε ντε Πομ η Ρόζα Βαλάν, δραστήρια, επίμονη και διακριτική, αποφασίζει κρυφά να σημειώνει ό,τι βλέπει. «Δεν καταλάβαινα ακόμη πολύ καθαρά τους λόγους που με ώθησαν να πάρω αυτή την απόφαση.

(…) Μόνη μου, είχα βάλει σκοπό να μην εγκαταλείψω τη θέση μου», γράφει στο βιβλίο της «Το μέτωπο της τέχνης» που δημοσιεύθηκε το 1961. Αυτές οι σημειώσεις της, ένα είδος ευρετηρίου με πολλές αντιφάσεις, θα αποκτήσουν τεράστια σημασία μετά τον Πόλεμο. Οπως θυμίζει ο Μισέλ Ρεσάκ στο έργο του «Η έξοδος των μουσείων» (Εκδόσεις Παγιό), το 1945 160 ιδρύματα είχαν υποστεί ζημιές και 46 είχαν καταστραφεί ολοσχερώς. Ωστόσο, στο σύνολό τους οι κρατικές συλλογές δεν αντιμετώπισαν πρόβλημα. Το Λούβρο, αντίθετα από την Τέιτ Γκάλερι και το Βρετανικό Μουσείο, βγαίνει αλώβητο από τα μαύρα εκείνα χρόνια.