Ενας µικρός θρίαµβος για το χιούµορ

ΟΧάουαρντ Τζέικοµπσον κέρδισε το φετινό βραβείο Μπούκερ. Τη µεγαλύτερη λογοτεχνική διάκριση µε την οποία τιµώνται οι συγγραφείς της Βρετανίας, της Ιρλανδίας και της Κοινοπολιτείας. Το φετινό Μπούκερ απονεµήθηκε στον συγγραφέα για το µυθιστόρηµά του «Τhe Finkler Question». Πρόκειται για το πρώτο σατιρικό µυθιστόρηµα που λαµβάνει τιµητική διάκριση και ο συγγραφέας το σχολιάζει ως µικρό θρίαµβο του χιούµορ στη λογοτεχνία. «Υπάρχει σήµερα ένας φόβος για το κωµικό στοιχείο στη µυθιστοριογραφία. Δηλαδή κανένας από όσους αγαπάνε αυτό το είδος δεν θα ήθελε να το ανακατέψει µε την ευχάριστη ανάγνωση. Δηµιουργήσαµε λοιπόν ένα χάσµα ανάµεσα στο γέλιο και τη σκέψη, ανάµεσα στην κωµωδία και τη σοβαρότητα, ανάµεσα στην ανάταση που προσφέρουν τα µεγάλα µυθιστορήµατα όταν κορυφώνεται η ιλαρότητά τους» έγραφε ο Χάουαρντ Τζέικοµπσον στο λογοτεχνικό ένθετο της εφηµερίδας «Guardian» της περασµένης εβδοµάδας.

Ο 68χρονος συγγραφέας ήταν υποψήφιος στη λίστα των Μπούκερ το 2002 µε το «Who’s Sorry Νow?» και το 2007 µε το «Κalooki Νights». Ωστόσο ήταν ενθουσιασµένος για τη βράβευση του «Τhe Finkler Question» και στη διάρκεια της τελετής για την απονοµή του βραβείου στο Λονδίνου δήλωσε χαριτολογώντας: «Είµαι άφωνος. Ευτυχώς όµως που είχα ετοιµάσει τον λόγο µου νωρίτερα. Για την ακρίβεια, από το 1983. Τόσα χρόνια περίµενα. Στην αρχή θέλεις να κατηγορήσεις τους κριτές που σου έδωσαν το βραβείο για όλες τις διακρίσεις που δεν σου είχαν απονείµει. Αλλά φυσικά δεν είναι πάντα οι ίδιοι κριτές. Απόψε, συγχωρώ τους πάντες. Καθένας τους έκανε τη δουλειά του».

Το ενδέκατο µυθιστόρηµα του Τζέικοµπσον αναφέρεται σε έναν πρώην ραδιοφωνικό παραγωγό του ΒΒC, τον Τζούλιαν Τρέσλοουβ, ο οποίος δέχεται επίθεση επιστρέφοντας σπίτι του από µία νυχτερινή έξοδο παρέα µε δύο χήρους φίλους του. Μετά την επίθεση αρχίζει να νιώθει αλλοιώσεις στην προσωπικότητά του. Ο Τζέικοµπσον που περιγράφει τον εαυτό του ως «εβραία Τζέιν Οστεν» είπε για το βιβλίο του ότι αναφέρεται «στον τρόπο µε τον οποίο φαίνονται οι Εβραίοι για κάποιον εκτός κοινότητας».

Γεµάτο πνεύµα, ζεστασιά, ευφυΐα, ανθρώπινα συναισθήµατα και κατανόηση θεωρεί το «Τhe Finkler Question» ο λογοτεχνικός κριτικός της «Guardian». Ενώ ο πρόεδρος της επιτροπής Μπούκερ, σερ Αντριου Μόσιον, το περιέγραψε ως «ένα πολύ αστείο βιβλίο, πολύ έξυπνο και πολύ µελαγχολικό. Είναι ένα θαυµάσιο βιβλίο, πολύ καλύτερο από ό,τι φαίνεται». Η επιλογή του Χάουαρντ Τζέικοµπσον αποδεικνύει για άλλη µια χρονιά τον απρόβλεπτο χαρακτήρα των βραβείων Μπούκερ. Στον διαδικτυακό τόπο στοιχηµάτων Ladbrokes φετινό φαβορί ήταν ο Τοµ Μακάρθι και το βιβλίο του «C». Σε τέτοιο µάλιστα βαθµό που οι διοργανωτές του στοιχήµατος το απέσυραν την περασµένη εβδοµάδα γιατί δεν υπήρχε «ανταγωνιστής».