[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Παιδεία και απασχόληση

Στα πρωτοσέλιδα έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου κυριαρχούν οι αναλύσεις περί των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Οπως κάθε χρόνο, προσφιλές της περιόδου αυτής θέµα των µέσων ενηµέρωσης και των συζητήσεων στα καφενεία και τα σύγχρονα «κοινωνικά δίκτυα»!

Για άλλη µια φορά οι πολίτες, σχεδόν όλοι µε κάποιο άµεσο ή και έµµεσο ενδιαφέρον – για το παιδί ή το ανίψι ή το παιδί του συγγενούς και φίλου –, διαβάζουµε και διαλογιζόµεθα περί «του βαθµολογικού χάσµατος…» µεταξύ των βάσεων των «καλών» και των «αζήτητων» Τµηµάτων, της διακύµανσης των βάσεων στα Τµήµατα και (Επιστηµονικά) Πεδία, αλλά και περί των επιλογών των υποψηφίων – που συνδιαµόρφωσαν αυτές τις βάσεις – και, βέβαια, του µεγάλου αριθµού των εισακτέων µε βαθµολογία µικρότερη της βάσης του «10»! Και για να µην ξεχνιόµαστε, διαβάζουµε και περί των συνεπειών της κρίσης και την αύξηση της ζήτησης Τµηµάτων – Ιδρυµάτων στα µεγάλα αστικά κέντρα.

Για όσες δε αδικίες «ανακαλύπτουµε» στο σύστηµα εξετάσεων, επιζητούµε και η Πολιτεία ανταποκρίνεται στο να γίνουν αλλαγές! Κυοφορούνται λοιπόν αλλαγές, κατά τις ανακοινώσεις της Πολιτείας, άλλες µε διαρθρωτικό χαρακτήρα, για τους υποψηφίους που θα βρεθούν στην πόρτα της Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης το 2013, και άλλες ως βήµατα εξορθολογισµού του ισχύοντος σήµερα συστήµατος ώστε να αναλώνονται λιγότερος χρόνος και χρήµα.

Εχουµε όµως πράγµατι να κάνουµε µε ένα «άδικο» σύστηµα που είναι υπεύθυνο για τα στραβά και ανάποδα της εκπαίδευσης αλλά και της απασχόλησης των νέων; Γιατί εάν η διάγνωση δεν είναι σωστή, τότε τα «µέτρα», όπως συχνά συνέβη στο παρελθόν, επιβαρύνουν περαιτέρω το πρόβληµα για την κοινωνία και το κράτος. Χρήσιµο λοιπόν είναι, σε διαφορετικό ενδεχοµένως µήκος κύµατος από τα πρωτοσέλιδα, να αποσαφηνίσουµε τα εξής:

Πρώτον, η µεγάλη απόσταση, το «χάσµα» δηλαδή µεταξύ των βάσεων εισαγωγής των Τµηµάτων των ΤΕΙ µε την πολύ περιορισµένη ζήτηση και αυτών των ΑΕΙ µε την υψηλή ζήτηση (Ιατρική, Πολυτεχνείο, Νοµική), είναι απολύτως φυσιολογική – και αναµενόµενη µετά την κατάργηση της «γενικής βάσης» του «10» . Δεν δηµιουργεί κανένα πρόβληµα, ούτε αδικίες. Το αντίθετο, αποτυπώνει την πραγµατικότητα της ποιότητας των «εκροών» του Λυκείου και, ακριβώς ως αποτέλεσµα της µεγάλης διακύµανσης, το σύστηµα διευκολύνει «δικαιότερες» επιλογές.

Δεύτερον, δεν συνιστά ανεπάρκεια του συστήµατος το γεγονός ότι η χαµηλότερη βάση εισαγωγής ήταν 868 µόρια, σε κάποιο ΤΕΙ της Δυτικής Μακεδονίας. Μια ελαφρά άλλωστε µείωση του βαθµού δυσκολίας των θεµάτων θα µπορούσε να εκτινάξει τη χαµηλότερη βάση στα 3.000 µόρια (!), να αυξήσει σηµαντικά τη µέση επίδοση (βαθµολογία) των εξεταζοµένων και, αναλογικά, τις βάσεις εισαγωγής. Οι φετινές, εντυπωσιακά χαµηλές επιδόσεις (βαθµολογίες και βάσεις) έρχονται για άλλη µια φορά να µας υπενθυµίσουν την αµφισβητούµενη ποιότητα της προσφερόµενης σχολικής εκπαίδευσης, όπως αποτυπώνεται – σε εθνικό επίπεδο – µε τις εξετάσεις αυτές. Αρκετά αργά πλέον για τις όποιες διορθωτικές παρεµβάσεις, µε τους νέους να έχουν ήδη φθάσει στην ηλικία των 17-18 ετών.

Τρίτον, το σύστηµα εισαγωγής στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση δεν µπορεί – ούτε και πρέπει – να υπηρετεί τον επαγγελµατικό προσανατολισµό των νέων. Οι όποιες δε φυσιολογικές «αστοχίες» του αντιµετωπίζονται µε τη διασφάλιση πρόσθετων ευκαιριών εκπαίδευσης στους συγκυριακά «αδικηµένους» (καλύτερα ίσως αποπροσανατολισµένους νέους). Και, τέταρτον, ας σταµατήσει πλέον αυτή η αστήρικτη φιλολογία περί της δήθεν «απαξίωσης» των τίτλων σπουδών ΑΕΙ και ΤΕΙ από την οικονοµία. Μελέτες στην Ελλάδα και σε άλλες αναπτυγµένες κοινωνίες έχουν αποδείξει ότι η Τριτοβάθµια Εκπαίδευση βελτιώνει σηµαντικά τις συνθήκες απασχόλησης όσων δεν εγκαταλείπουν την εκπαίδευση µετά το Λύκειο! Γιατί αυτοί βρίσκουν ευκολότερα εργασία και αµείβονται καλύτερα (βλ. σχετικά τη Μελέτη Απασχόλησης των Πτυχιούχων Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης της Μορφωτικής Πρωτοβουλίας, http://studies.protovoulia.org).

Οι προοπτικές απασχόλησης των νέων πτυχιούχων θα βελτιωθούν σηµαντικά µε τη βελτίωση της λειτουργίας και ποιότητας των προσφερόµενων σπουδών στα ΑΕΙ και (Α)ΤΕΙ και, ιδιαίτερα, της επαφής τους µε την κοινωνία – οικονοµία (προγράµµατα σύνδεσης µε την αγορά εργασίας). Και επίσης, µε τις αναπτυξιακές δυνατότητες των ελληνικών επιχειρήσεων, ώστε οι τελευταίες να µπορούν να τους «αξιοποιήσουν», να τους προσφέρουν απασχόληση µε αξιοπρεπείς αµοιβές.

Τέλος, οι σπουδές και οι προοπτικές απασχόλησης των παιδιών µας θα βελτιωθούν εάν αναβαθµίσουµε την ποιότητα της σχολικής εκπαίδευσης, από το Δηµοτικό στο Γυµνάσιο και µέχρι το Λύκειο (µε την υιοθέτηση «Εθνικού» Απολυτηρίου κ.ά.). Τότε θα δούµε πραγµατικά κοινωνικές ωφέλειες, σε βάθος χρόνου!

Αυτή είναι η µεγάλη πρόκληση κοινωνικής πολιτικής στις µέρες µας. Ας µη σπαταλήσουµε περισσότερη «φαιά ουσία» για το σύστηµα των (Πανελλαδικών) Εξετάσεων, δεν αξίζει τον κόπο!

Ο Νικήτας Καστής είναι διευθυντής του Ιδρύµατος Λαµπράκη

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Οι προοπτικές απασχόλησης των νέων πτυχιούχων θα βελτιωθούν σηµαντικά µε την καλύτερη ποιότητα των σπουδών σε ΑΕΙ και ΤΕΙ