Ο όχλος τα κάνει λίµπα!

Αν υπάρχει µια ταινία που να συµπυκνώνει µε εξαιρετική οµοιογένεια την περιπέτεια, το πρότυπο του αντιήρωα, τον ρατσισµό, την Κου Κλουξ Κλαν και τον Νότο, αυτή είναι η «Καταδίωξη» του Αρθουρ Πεν. Η συγκυρία µοναδική. Πρώτα απ’ όλα οι δύο πένες του σεναρίου. Ο δραµατουργός και βραβευµένος µε Πούλιτζερ Χόρτον Φουτ (1916-2009) και η Λίλιαν Χέλµαν (1905-1984). Αλλη εµβληµατική µορφή αυτή. Και στην αµερικανική λογοτεχνία και για την πολιτική της δραστηριότητα (αµετανόητη κοµµουνίστρια για τους Αµερικανούς)

Κοντά σ’ αυτούς τους δύο γίγαντες ο Αρθουρ Πεν (1922). Ο σύγχρονος (για την εποχή του) αντικαταστάτης ενός Σίντνεϊ Λουµέτ. Πιο κοντά αυτός στο µοντέρνο σινεµά. Με κοψίµατα γρήγορα και αιφνιδιαστικά. Με βίαιες σκηνές. Και πάνω απ’ όλα ο ιδρυτής του αντιήρωα.

Του loser, του τελειωµένου.

Αυτό το νέο ίνδαλµα της νεολαίας της εποχής. Που είχε βαρεθεί µε τους good guys και που αµφισβητούσε το σύστηµα καπνίζοντας µαριχουάνα, χορεύοντας ροκ και αλλάζοντας κρεβάτια σαν πουκάµισα. Με το «Chase» ανοίγουν οι πόρτες. Το µοντελάκι αρέσει τρελά. Ετσι ο Ουόρεν Μπίτι, η µεγαλύτερη σεξοµηχανή όλων των εποχών και ολόκληρου του Ρlanet Ηollywood, που έψαχνε να βρει σκηνοθέτη για το «Βonnie and Clyde» καταλήγει στον Αρθουρ Πεν. Θρίαµβος. Το Ποτέµκιν της νεολαίας. Ετσι ο Πεν αναδεικνύεται _ µαζί µε κάµποσους άλλους σοβαρούς _ σε πρεσβευτή των ΗΠΑ. Μισούσαµε το σύστηµα. Λατρεύαµε τον Κόπολα, τον Σκορσέζε και τον Πεν. Τους «Ινδιάνους» της Αµερικής.

Ατού του Πεν οι ερµηνείες. Αµ, πώς αλλιώς. Αλ Πατσίνο στο «Μεγάλο ανθρωπάκι» (Little big man, 1970). Αν Μπάνκροφτ στο «Θαύµα της Αννι Σάλιβαν» (Τhe Μiracle worker, 1962).

Τζιν Χάκµαν στο «Νight moves» (7 αινίγµατα για τον ντετέκτιβ Χάρι, 1975). Μάρλον Μπράντο και Τζακ Νίκολσον στους «Φυγάδες του Μιζούρι» (Τhe Μissuri breaks, 1976). Ολα του Αρθουρ Πεν. Ετσι και µε την «Καταδίωξη». Με τις πλάτες του θηριώδους παραγωγού Σαµ Σπίγκελ. Ανευ µεγάλων παραγωγών, µεγάλη ταινία γιοκ. Αµ, πώς. Ποιους θέλεις;

ρωτάει ο Σπίγκελ τον σκηνοθέτη. Φυσικά τον Μάρλον. Done! Ο Μπράντο µόλις 42. Πάνω στα ντουζένια του. Πέντε χρόνια πριν είχε σκηνοθετήσει το επίσης αντιηρωικό «Η εκδίκηση είναι δική µου» (Οne eyed Jacks). Του γούσταρε να τον τουλουµιάζουν στο ξύλο και µετά, ως ακατάβλητος γίγαντας, να ορθώνει το µέγεθός του και να κάνει κιµά all the sons of bitches. Τον είχε στοιχειώσει και εκείνος ο κρυφογκέι, ο Ροκ Χάντσον (1925-1985), σε µια σκηνή από τον «Γίγαντα» (Giant) του Τζορτζ Στίβενς µε Λιζ Τέιλορ και Τζέιµς Ντιν (1931-1955). Οπου ένας τύπος κάνει τον γίγαντα ιµάµ µπαϊλντί. Ο ρόλος λοιπόν του σερίφη, όπου το σκυλολόι των νοικοκυραίων µιας κωµόπολης του Νότου τον πλακώνει στο ξύλο του άρεσε πολύ. Ο Πεν ήθελε και ένα κατάξανθο golden boy µε το όνοµα Ρόµπερτ Ρέντφορντ. Τότε µόλις 30. Από την «Καταδίωξη» ο Ρέντφορντ κατέληξε λίγο αργότερα στον θρίαµβο των «Δύο ληστών» (Βutch Casidy and Sundance Κid). Ηθελε και την κούκλα Τζέιν Φόντα. Τότε µόλις 29. Στις µεγάλες οµορφιές της. Μαζί µε όλους αυτούς και η Αντζι Ντίκινσον. Οι ωραιότερες γάµπες του Χόλιγουντ. Τότε. Γιατί σήµερα, µπροστά στα καυτά µωρά, δεν πιάνει µία. Sorry, Αντζι.

Η ιστορία που επινόησαν ο Χόρτον Φουτ µε τη Λίλιαν Χέλµαν είναι µια πρώτης τάξεως σφαλιάρα στο βαθύ, καθυστερηµένο και άκρως ρατσιστικό κράτος της Αµερικής. Είχε προηγηθεί και η δολοφονία του Κέννεντυ. Απ’ αυτό το τραγικό «επεισόδιο» εµπνέονται τη σκηνή µε το σκυλολόι να δέρνει ανηλεώς τον σερίφη Κάλντερ (Μάρλον Μπράντο). Είναι καλοκαίρι. Είναι µια κωµόπολη. Είναι ένα γλέντι. Οι µικροµεσαίοι της περιοχής δεν βλέπουν µε καλό µάτι τον σερίφη Κάλντερ. Γιατί πιστεύουν ότι αυτός και ο αρχικαπιταλίστας Βαλ Ρότζερς (Ε. Τ. Μάρσαλ) τα ‘χουν κάνει πλακάκια. Οταν λοιπόν ο Μπάµπι Ριβς (Ρόµπερτ Ρέντφορντ) την κοπανάει από τη φυλακή, όλοι βγαίνουν να κυνηγήσουν ανθρώπινη σάρκα. Γιατί ο Μπάµπι _ έτσι πιστεύουν _ είναι φυλακή για να γλεντάει στο µεταξύ ο Ρότζερς µε την Αννα Ριβς (Τζέιν Φόντα), τη γυναίκα του Μπάµπι. Ετσι, έπειτα από τρικούβερτο γλέντι και µε θολωµένα µάτια από µίσος και λύσσα, ο όχλος τα κάνει όλα λίµπα. Καίνε, πυροβολούν, πλακώνουν στο ξύλο τον σερίφη και σαν κτήνη τρέχουν να αρπάξουν τον Μπάµπι Ριβς να τον λιντσάρουν. Η κόλαση επί της Γης!

Συνιστώ επίσης: Οι κορυφαίες στιγµές του Αρθουρ Πεν: «Βonie and Clyde» (1967), «Το θαύµα της Αννι Σάλιβαν» («Τhe Μirracle worker», 1963), «Αlice’s restaurant» (1969), «7 αινίγµατα για τον ντετέκτιβ Χάρι» («Νight moves», 1978), «Οι φυγάδες του Μιζούρι» («Τhe Μissuri breaks», 1976), «Τhe left handed gun» («Ο Δραπέτης των 7 πολιτειών», 1957) ΑΥΡΙΟ: «Ο άνθρωπος χωρίς παρελθόν»
Η ταυτότητα

§ Πρωτότυπος τίτλος: Τhe chase § Είδος: Δραµατική περιπέτεια Νότου § Ετος: 1966 § Σκηνοθεσία: Αρθουρ Πεν § Σενάριο: Χόρτον Φουτ, Λίλιαν Χέλµαν § Cast: Μάρλον Μπράντο, Ρόµπερτ Ρέντφορντ, Τζέιν Φόντα, Αντζι Ντίκινσον, Ρόµπερτ Ντιβάλ § Παραγωγός: Σαµ Σπίγκελ § Μουσική: Τζον Μπάρι § Διάρκεια: 135’