Ενάντια σε διχασµούς και διακρίσεις

Το 1955. Ακριβώς τρία χρόνια µετά το δεύτερο _ το πιο εφιαλτικό _ κύµα µακαρθικών διώξεων.
Ακριβώς τη χρονιά που το Χόλιγουντ, µε 8 Οσκαρ _ ανάµεσά τους και στον Μάρλον Μπράντο _ αποθέωνε τον ex-communist και νυν δωσίλογο Ελία Καζάν για τη θριαµβευτική δήλωση µετανοίας στο «Λιµάνι της αγωνίας» (Οn the waterfront).

Εκείνη λοιπόν τη µαύρη χρονιά. Δύο ονόµατα που ουδεµία σχέση έχουν µε την πολιτική. Που µάλλον προς την Κεντροδεξιά έκλιναν, για να µην πω τη Δεξιά. Που ο ένας εξ αυτών, ο Σπένσερ Τρέισι (1910-1967) πίστευε ότι «καλλιτέχνης και πολιτική, δύο κόσµοι διαφορετικοί». Και που ο δεύτερος, ο σκηνοθέτης Τζον Στάρτζες (1910-1992) ήταν διάσηµος για τις επιδόσεις του στο western και τα πιστολίδια. Αυτοί λοιπόν. Οι αµέτοχοι. Οι «αδιάφοροι». Οι «αντιδραστικοί». Συνυπογράφουν µια από τις κορυφαίες δραµατικές περιπέτειες και µαζί µ’ αυτό, ένα από τα πιο ύπουλα σχόλια εναντίον πάσης φύσεως διακρίσεων και διχασµών, όλων των αµερικανικών εποχών. Οπως λέει και ο τίτλος της αθάνατης ελεγείας που έχει γράψει ο θρυλικός µαυροπινακισµένος Ντάλτον Τράµπο µε πρωταγωνιστή τον Κερκ Ντάγκλας «Lonely are the brave».

Μόνοι είναι οι γενναίοι!

Αµέσως µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο. Σε ένα αποµακρυσµένο χωριό, στο βαθύ, δυτικό κράτος των ΗΠΑ, µε το όνοµα Βlack Rock (Μαύρος Βράχος). Κάποιο µεσηµέρι, ένας κοντοστούπης µαυροκοστουµαρισµένος µονόχειρας (χωρίς το αριστερό, της καρδιάς) κατεβαίνει από το τρένο. Τον λένε Τζον Μακρίντι. Στο πρόσωπό του όρκος ζωής ζωγραφισµένος. Την αποστολή του πρέπει να φέρει εις πέρας ακόµα και µε τίµηµα την ίδια τη ζωή του. Στην αρχή πέφτει πάνω σε ντουβάρι. Ο ξενοδόχος αρνείται να του «πουλήσει» δωµάτιο. Ο γκαραζιέρης αρνείται να του νοικιάσει αυτοκίνητο. Στη συνέχεια πέφτει πάνω σε ναρκοπέδιο. Ο Ρίνο Σµιθ, ένας κρεµανταλάς υποψήφιος οπαδός της Κου Κλουξ Κλαν, ο αληθινός αρχηγός µιας οµάδας που έχει βάλει στόχο να εξαφανίσει όλα τα µιάσµατα από τη Γη της Επαγγελίας. Το λάθος του Μακρίντι είναι ένα όνοµα. Διαρκώς ρωτάει να µάθει πού µένει κάποιος Αµερικανογιαπωνέζος Καµάκο. Στο άκουσµα αυτού του τρισάθλιου ονόµατος άπαντες βγάζουν φλύκταινες. Επειδή αυτός ο «τίποτα» είναι πεισµατάρης. Και επειδή έχει πάρει όρκο όπως κάθε Σπαρτιάτης. Για όλους αυτούς τους λόγους και για έναν πολύ σηµαντικό, τον οποίο ο θεατής τον µαθαίνει προς το τέλος της πλοκής, ή ταν η επί τας, you sons of bitches!

Μέσα στις πιο αγαπηµένες µου στιγµές όλων των ταινιών. Κοίτα να δεις. Από ποιον θα το βρεις. Ο Τζον Στάρτζες. Του µνηµειώδους «Και οι 7 ήταν υπέροχοι» (Τhe Μagnificent Seven – 1960). Με δεκάστερο cast: Στιβ ΜακΚουίν, Γιουλ Μπρίνερ, Τσαρλς Μπρόνσον, Ελάι Ουάλας, Ρόµπερτ Βον, Τζέιµς Κόµπερν και ο Γερµανός Χορστ Μπούκχολτς. Το αµερικανικό αντίγραφο του γιαπωνέζικου αρισττουργήµατος «Οι 7 Σαµουράι» και του Ακίρα Κουροσάβα. Ο Τζον Στάρτζες της «Μεγάλης απόδρασης» (Τhe Great Εscape)

µε Στιβ ΜακΚουίν. Αλλά και του «Gunfight at Ο.Κ. Corral» (Αίµα στον πράσινο βάλτο – 1957). Με την all time classic µονοµαχία Μπαρτ Λάνκαστερ εναντίον του κολλητού του Κερκ Ντάγκλας. Ο Τζον Στάρτζες ο πιστολέρο και ο πληθωρικός. Με µια εναέ ρια στροφή 180 µοιρών, τα πετάει όλα και σκηνοθετεί µόνο µε τα απαραίτητα, τα ελάχιστα και τα µινιµαλιστικά. Η καλύτερή του στιγµή by far!

Το ίδιο και για τον Ρops. Παππούς, το παρατσούκλι του Σπένσερ Τρέισι. Μακράν η καλύτερη ερµηνεία του. Αυτός ο αξιοσέβαστος. Ο µόλις 1,57 µε µια γυναικάρα 1,71 διαρκώς δίπλα του. Μέσα του. Στο σπίτι τους. Στο κρεβάτι τους. Στην καρδιά τους. Γιατί δύο καρδιές στη συσκευασία της µίας. Από το 1942 µέχρι το 1967. Οταν του σφράγισε το στόµα µε ένα φιλί διάρκειας αιώνων. Το πήρε µαζί της και το φύλαξε στον τάφο της. Η Κάθριν Χέπµπορν φυσικά (1907-2003). Τέτοια λατρεία δεν ξανάγινε. Οταν 17 µέρες µετά τα γυρίσµατα της τελευταίας εµφάνισής τους για µια αντιρατσιστική κοµεντί µε τον τίτλο «Guess who’s coming» (Μάντεψε ποιος θά ‘ρθει το βράδυ). «Η τελευταία κοινή πνοή µας στο σινεµά», έλεγε η Κάθριν. Οταν λοιπόν ο Spence έφυγε από καρκίνο και καρδιά, η Κάθριν αρνήθηκε µέχρι την ύστατη στιγµή της να δει µια ταινία που πήρε τον λατρεµένο της µακριά από τη ζωή της. Νever. Και άντεξε. Επί 25 συναπτά έτη χωρίς στεφάνι. «Η πουτάνα του», έλεγε γι’ αυτήν η Λουίζ Τρίντγουιλ, η επίσηµη σύζυγος του Σπένσερ Μποναβεντούρα Τρέισι από το 1923. Κι αυτός ως γνήσιος φανατικός Καθολικός χωρίς διαζύγιο. Και το πιο τραγικό: η Κάθριν, από τεράστιο σεβασµό προς το πλάσµα της ψυχής της, δεν πήγε στην κηδεία. Τέτοια να µαθαίνουµε. Ανατριχίλα!

Συνιστώ επίσης
Δύο τα άπαικτα western του Τζον Στάρτζες: «Μονοµαχία στον πράσινο βάλτο» (Gunfight at Ο.Κ. Corral», 1957) και «Το τελευταίο τρένο από το Γκαν Χιλ» («Last train from Gun Ηill», 1959). Δύο ακόµα οι µεγάλες στιγµές του Σπένσερ Τρέισι:

«Αδάµ και Εύα» («Αdam’s Rib», 1949) µαζί µε Κάθριν Χέπµπορν και σκηνοθέτη τον Τζορτζ Κιούκορ. «Η δίκη της Νυρεµβέργης» («Judgement at Νuremberg», 1961) του Στάνλεϊ Κρέιµερ.

Αύριο: «Σταυροί στα χαρακώµατα»
Η ταυτότητα

§ Πρωτότυπος τίτλος: Βad day at Βlack Rock § Ετος: 1955 § Είδος: Περιπέτεια, µυστήριο, δράµα, western § Σκηνοθεσία: Τζον Στάρτζες § Σενάριο: Μίλαρντ Κάουφµαν (από ιστορία του Χάουαρντ Μπρέσλιν) § Cast: Σπένσερ Τρέισι, Ρόµπερτ Ράιαν, Αννα Φράνσις, Λι Μάρβιν, Ερνεστ Μπόργκναϊν § Μουσική: Αντρέ Πρεβέν § Φωτογραφία: Ουίλιαµ Μέλορ § Χώρα: ΗΠΑ § Διάρκεια: 81’