«Θέλω να γίνω λαϊκός άγιος»

Συγγραφέας, ποιητής, ζωγράφος, σκηνοθέτης. Απρόβλεπτος, ανατρεπτικός και σουρεαλιστής. Τι συμβαίνει όταν ο ελέφαντας κακαρίζει από τη γρίπη των πτηνών; Ο Φερνάντο Αραμπάλ στα 78 του χρόνια έχει τις απαντήσεις. Και ακόμα περισσότερες σουρεαλιστικές ερωτήσεις
Επτά ταινίες, περισσότερα από 100 θεατρικά, 14 μυθιστορήματα, 800 ποιητικές συλλογές, τουλάχιστον 5 όπερες και έργα ζωγραφικής, αλλά και μια θέση στη λίστα των υποψηφίων για Βραβείο Νομπέλ συνθέτουν το βιογραφικό του. Στενός φίλος με τον Πικάσο, τον Νταλί, τον Μπέκετ, τον Κούντερα, τον Ιονέσκο, τον Μπρετόν, τον Γουόρχολ. Απρόβλεπτος και ευφυής, παίζει με το παράλογο, αμφισβητεί τα πάντα, χάνεται σε φανταστικά μονοπάτια και δεν σταματά ούτε στιγμή να προκαλεί. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως ο Φερνάντο Αραμπάλ σε ηλικία εννέα ετών είχε τιμηθεί με το βραβείο υπερπροικισμένου παιδιού.

Από τις σημαντικότερες, αλλά και πλέον αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της εποχής μας, με διεθνείς διακρίσεις, αλλά και πολλές ανατρεπτικές ιδέες, ο πολυπράγμων ισπανός δημιουργός λίγο πριν έρθει για μια ακόμη φορά στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Α΄ Διεθνούς Λογοτεχνικού Φεστιβάλ Τήνου ξεδιπλώνει τις σκέψεις του με τον δικό του, σουρεαλιστικό, τρόπο. Μην απορήσετε με τις απαντήσεις, ο δαίμων του τυπογραφείου δεν είχε καμία εμπλοκή…

Είστε συγγραφέας, σκηνοθέτης, ποιητής, εικαστικός… Αν έπρεπε να επιλέξετε μια ιδιότητά σας, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Προσπαθώ να είμαι ποιητής. Πώς μπορείτε να ασχολείστε με
τόσους διαφορετικούς τομείς και να είστε συνεπείς σε όλα;

Δεν μπορώ να το εξηγήσω. Ούτε καν ήξερα ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Εάν δεν είχατε όλες αυτές τις ιδιότητες,θα θέλατε να είστε τηλεοπτικός αστέρας;

Γιατί όχι; Και Αρειανός στην Ντίσνεϊλαντ.

Γιατί πιστεύετε πως τα έργα σας έχουν απήχηση παγκοσμίως;

Ούτε αυτό το ήξερα. Ισως επειδή με φαντάζονται εδώ κι εκεί. Επειδή ασυνείδητα αγγίζω το κουκούτσι του θεμελιώδους μήλου: του απαγορευμένου.

Ποια έργα σας θεωρείτε τα πλέον αντιπροσωπευτικά;

Τα επιλεγμένα και τα απορριφθέντα είναι πάντα τα ίδια.

Πολλές φορές προκαλείτε με τα έργα σας. Γιατί; Σας αρέσει η πρόκληση;

Ούτε προκαλώ, ούτε επιθυμώ να προκαλώ.

Επιτρέψτε μου να επιμείνω. Εχετε επανανακαλύψει την πρόκληση,όπως έχει γράψει το «Village Voice»;

Η πρόκληση είναι απρόβλεπτη και αστάθμητη. Είναι ένα άχρηστο και κρετίνικο φρούτο της τύχης.

Τότε, λοιπόν, γιατί σας κατηγορούν ως προβοκάτορα;

Εχουν ακουστεί πράγματα πιο εξωτικά. Και θα ακούγονται. Οι διαβητικοί κανίβαλοι δεν τρώνε βιομηχάνους ζάχαρης.

Εχετε κάνει κάτι κακό στη ζωή σας;Ποιο είναι το χειρότερο;

Δεν υπάρχει αρκετός χώρος στην εφημερίδα σας για να σας τα πω όλα με λεπτομέρειες.

Και κάτι καλό για το οποίο αισθάνεστε ευτυχής; Ποιο είναι το χειρότερο;

Ονειρεύομαι να γίνω μια μέρα ένας λαϊκός άγιος. Πανικός.

Τι είναι ευτυχία;
Αν υπήρχε, θα υπήρχε ποιοτικότερος τρόπος για να την προσεγγίσει κάποιος από τη γενναιοδωρία των βαλκυριών ή του Μπόρχες;

Ποια είναι η γνώμη σας για το κίνημα του Πανικού;

Εκείνοι που μας κάνουν την τιμή να ενδιαφέρονται γι΄ αυτή την τέχνη της ζωής και τη φιλοσοφία (και επιστήμη) δεν μπερδεύουν το μέλλον του Πανικού με την ιστορία του Πανικού.

Οταν ο Γιοντορόφσκι, ο Τοπόρ κι εσείς ιδρύσατε το κίνημα του Πανικού, φανταζόσασταν το μέλλον του;

Το ότι οι ρινόκεροι τραγουδούν είναι από μόνο του αρκετά ενοχλητικό, αλλά το ανυπόφορο είναι ότι πετούν.

Τι μπορεί να δικαιολογήσει το ψέμα;

Τίποτα. Είναι μια άχρηστη ύποπτη συμφωνία με την αυτοκτονική λύσσα του καθενός. Ο τυφλός κύκλωπας διαφέρει πολύ από τον πληγωμένο.

Είστε μπροστά από την εποχή σας;

Χάρη στην παντογνωσία ο άρτος του Θεού έθεσε την αρχή πριν από το τέλος.

Σας εξέπληξε η διεθνής αποδοχή του βιβλίου σας «Γράμμα στον Φράνκο» (1972) το οποίο απαγορεύτηκε από τον δικτάτορα, όπως και το σύνο

info

To Α΄ Διεθνές Λογοτεχνικό Φεστιβάλ Τήνου, με τη συμμετοχή του Φερνάντο Αραμπάλ, διοργανώνεται από 29 έως 31 Ιουλίου.

λο του έργου σας;
Πιθανότατα επειδή ήταν το μοναδικό… Τα παράσιτα όταν αρρωσταίνουν δεν μένουν στο κρεβάτι. Βλέποντας από απόσταση το γεγονός ότι Φράνκο απαγόρευσε τα έργα σας, το θεωρείτε τιμή;

Οι χιμπαντζήδες με στολή είναι εκείνοι που εκφωνούν καλύτερα τους λόγους.

Σκέφτεστε να εμπλακείτε στην πολιτική;

Επιθυμώ να μιμηθώ τον πατέρα μου. Καταδικασμένος σε θάνατο για να μη δεχτεί τον οπορτουνισμό. Εμεινε πιστός στη Δημοκρατία όταν ξέσπασε ο Ισπανικός Εμφύλιος.

Πώς βλέπετε την εποχή μας;
Χάρη σε ένα ηλιακό ρολόι (και ένα χειρός) κάθε στιγμή δείχνει την ώρα που ποθούμε περισσότερο. Ο κόσμος περιστρέφεται. Αμεσα θα ταξιδέψουμε στον Χρόνο. Είναι μόνο μια ερώτηση προϋπολογισμών.

Πιστεύετε πως το ανθρώπινο είδος κατευθύνεται αναπόφευκτα προς το τέλος; Ερχεται το τέλος των ιδεών και ο θρίαμβος της βίας;

Ζούμε στην εποχή της όμορφης μυωπίας; Το να σκοτώνεις από ευχαρίστηση μοιάζει χειρότερο από το να σκοτώνεις για ιδανικά.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας;

Κάθε φορά είναι πιο βαθύ το χάσμα μεταξύ ευφυΐας και ενστίκτου; Ακόμη κι όταν ο ελέφαντας κακαρίζει από τη γρίπη των πτηνών;

Παγκόσμια οικονομική κρίση.
Ελλάδα και Ισπανία κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν. Ποιος φταίει;Υπάρχει λύση;

Κάθε λύση γεννά προβλήματα; Εχω μόνο μεμονωμένες απαντήσεις για συλλογικά προβλήματα; Και ούτε καν πορνογραφικά σχέδια σε σύστημα μπράιγ για τους τυφλούς;

Η τέχνη μπορεί να βοηθήσει;
Μας επιτρέπεται να ζούμε γνωρίζοντας την αλήθεια; Μου λένε ότι υπάρχει ένας σχιζοφρενής που μιλά με τον Θεό χάρη στα θεατρικά μου έργα.

Τι σας έκανε να ξεκινήσετε να γράφετε;

Οταν ήμουν μικρός κέρδισα σε έναν διαγωνισμό για υπερπροικισμένα παιδιά το 1941. Επρεπε να με είχαν παγώσει.

Τι σας εμπνέει;
Είναι πιο σπάνιο να βρείτε μια καμήλα που περνάει μέσα από τρύπα βελόνας, παρά έναν καμηλιέρη που να προσπαθήσει να το κάνει.

Διαβάσατε τη λίστα των «Νew York Τimes» με τις 100 προσωπικότητες που ασκούν επιρροή παγκοσμίως;

Ανάμεσά τους δεν υπάρχει ούτε ένας δραματουργός, ούτε ένας ποιητής. Καλύτερα για μας. Κανείς δεν θέλει να μας αγοράσει. Δεν πρέπει να πουλήσουμε τίποτα.

Πώς θα θέλατε να πεθάνετε;
Στον ύπνο μου μια νύχτα γεμάτη μόλυνση.

Πώς βλέπετε το μέλλον;
Εκτός από τους μελλοντολόγους, όλοι μπορούν να προσδοκούν από το μέλλον.