Ο Βορράς έχει τις δικές του ιστορίες

Πέντε έλληνες συγγραφείς µε βόρεια καταγωγή ξετυλίγουν τα βιώµατά τους, το θέµα της παγκοσµιοποίησης και της καταγωγής στην παράσταση «Βορράς», σε ένα παλιό απεντοµωτήριο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων – Καβάλας
Τόπος καταγωγής ή αγαπηµένος προορισµός. Θα µπορούσε να είναι µια εθνική οδός ή η Εγνατία την οποία κάποιοι διανύουν καθηµερινά για να πάνε στη δουλειά τους και κάποιοι άλλοι για να πάνε διακοπές. Ακόµη και µια εικόνα χαραγµένη στο µυαλό ή πρόσωπα που θυµίζουν… Βορρά. Η λέξη αυτή, «Βορράς», έδωσε το έναυσµα σε πέντε έλληνες συγγραφείς µε βόρεια καταγωγή – Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης, Σάκης Σερέφας, Μισέλ Φάις – να αποτυπώσουν στο χαρτί τον εσωτερικό τους Βορρά. Τα τέσσερα κείµενά τους παρουσιάζονται, ανά δύο, στο παλιό απεντοµωτήριο του λιµανιού της Καβάλας, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων Καβάλας.

«Αυτό που ήρθε στο µυαλό µου όταν άρχισα να γράφω για τον “Βορρά” ήταν η χούντα και οι εικόνες βίας και απαγόρευσης. Γι’ αυτό και οι ήρωές µου έχουν τα δικά τους βιώµατα από εκείνη την περίοδο. Θα πρέπει οι 20άρηδες να µάθουν για τη δύσκολη αυτή εποχή, όταν απαγορευόταν να κυκλοφορούµε µετά τις 20.00 και το κούρεµα ήταν υποχρεωτικό» λέει στα «ΝΕΑ» ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης. Ο Βορράς του έχει τίτλο «Βλαβερές αναγνώσεις» και διαδραµατίζεται στον Εβρο.

Στην παράσταση, σε σκηνοθεσία Γιάννη Παρασκευόπουλου, ένα βιβλίο από το παρελθόν ανασύρεται σε µια συνάντηση ενός ώριµου άνδρα που ζει αποτραβηγµένος στον Εβρο και ενός εικοσάχρονου στρατιώτη που έχει φέρει τα χειρόγραφα του φιλόλογου πατέρα του. Από τις σελίδες του ξεπηδάει µια σκοτεινή ιστορική περίοδος, µε κρυµµένα µυστικά και µια αποσιωπηµένη σχέση. Είναι η δύναµη του γραπτού λόγου, του ντοκουµέντου που φέρνει το παρελθόν στο παρόν.

Η περιοχή όπου κάποιος µεγαλώνει και οι άνθρωποι µε τους οποίους συναναστρέφεται διαµορφώνουν τον χαρακτήρα του. «Με την ίδια λογική, οι άνθρωποι του Βορρά διαφέρουν από εκείνους του Νότου, οι οποίοι είναι πιο εξωστρεφείς και λιγότερο επιφυλακτικοί και οργανωµένοι» σχολιάζει ο γεννηµένος στο Παλαιοχώρι Παγγαίου συγγραφέας.

«Ο γεωγραφικός παράγοντας είναι καθοριστικός για τον ψυχικό και γλωσσικό προσδιορισµό µας» συµφωνεί και ο Μισέλ Φάις που παρουσιάζει τον «πυρετώδη και νοσταλγικό» µονόλογο µε τίτλο «Πέστροφα Δουνάβεως», µε τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη και θέµα την καταγωγή και τη ρίζα του κάθε ανθρώπου. «Κάποτε υπήρχαν οι Αρµένιοι και πολλές µειονότητες στη Βόρεια Ελλάδα. Σήµερα είναι πιο οµογενοποιηµένα τα πράγµατα» λέει στα «ΝΕΑ» ο γεννηµένος στην Κοµοτηνή συγγραφέας. Η παγκοσµιοποίηση, το Ιντερνετ και ο µηδενισµός των αποστάσεων φέρνουν πιο κοντά τους ανθρώπους; «Αυτό ισχύει. Το µόνο αρνητικό είναι ότι δεν είναι πια ευδιάκριτες οι διαφορές τους» απαντά ο συγγραφέας. Το γεγονός ότι ακόµη και το κλίµα επηρεάζει την ανθρώπινη συµπεριφορά θίγουν οι Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης – «αν και σήµερα, στην εποχή της αθηνοκεντρικής Ελλάδας οι διαφορές ατονούν». Ο φανταστικός Βορράς τους είναι γεµάτος φως, διαφανής, περίκλειστος. Εκεί οι ήρωες χρησιµοποιούν το «Μικρό Λεξικό Ανωµάλων», όπως είναι ο τίτλος του έργου τους που πραγµατεύεται τη σηµασία της επικοινωνίας και του διαλόγου.

Στην παράσταση, σε σκηνοθεσία Κοσµά Φοντούκη, δύο νέα παιδιά ύστερα από µία οικολογική καταστροφή µεταναστεύουν σ’ έναν άγνωστο Βορρά για να διασώσουν τη γλώσσα τους, καθώς µια καταστροφή έχει πλήξει την ικανότητα της ανθρώπινης επικοινωνίας. Ολα ανατρέπονται όταν συναντούν µία επιζώσα που προφέρει δύο µόνο λέξεις. «Οι ήρωες έρχονται αντιµέτωποι µε τις φοβίες και τα άγχη, όπως άλλωστε κάθε άνθρωπος. Νιώθουν την ανάγκη να ανήκουν κάπου» λέει στα «ΝΕΑ» ο Κωνσταντίνος Κούφαλης. Ο διάλογος µε τους πολιτικούς θα βοηθούσε στην επίλυση εθνικών ζητηµάτων; «Δυστυχώς, δεν χαράσσουµε εµείς τη µοίρα µας, σε ατοµικό και εθνικό επίπεδο. Παρ’ όλα αυτά έχουµε προσωπική ευθύνη, αν και ζούµε στην εποχή της ατοµικότητας» απαντά.

ΙΝFΟ

«Πέστροφα Δουνάβεως» και «Μικρό Λεξικό Ανωµάλων» (16/7), «Βλαβερές αναγνώσεις» και «Τι λες κι εσύ, Μπάµπη;» (19-23/7) στο Απεντοµωτήριο στο Λιµάνι Καβάλας, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλίππων – Καβάλας. Πληροφορίες:
τηλ. 2510-620.566.

«Εχει αλλάξει και η ψυχολογία των ανθρώπων»

Εκατοµµύρια Ελληνες διασχίζουν την Εγνατία Οδό για να πάνε στη δουλειά τους ή για να βρεθούν µε αγαπηµένα πρόσωπα όσο πιο σύντοµα γίνεται. «Θέλουµε µε κάθε τρόπο να κερδίσουµε χρόνο. Κάποτε το να κάνεις ταξίδι από τη Θεσσαλονίκη στα Γρεβενά ήταν σηµαντικό γεγονός. Εµοιαζε µε παραµύθι. Προτιµώ, λοιπόν, να παρακάµπτω την Εγνατία και πηγαίνω µέσα από τα χωριά, απολαµβάνοντας το τοπίο. Ολη η γλύκα του ταξιδιού είναι η διαδικασία του», λέει στα «ΝΕΑ» ο θεσσαλονικιός συγγραφέας Σάκης Σερέφας.

«Τώρα που οι δρόµοι άνοιξαν και ο Βορράς δεν νιώθει αποµονωµένος, έχει αλλάξει και η ψυχολογία των ανθρώπων», λέει. Το έργο του «Τι λες κι εσύ, Μπάµπη;» εκτυλίσσεται σε ένα πούλµαν στην Εγνατία Οδό. Ο έµπειρος οδηγός του θυµάται µια µεταφυσική εµπειρία που στιγµάτισε τη ζωή του:

τη δεκαετία του ’60 είχε δει µια φάλαινα να σπαρταρά στα χιονισµένα πουρνάρια. «Συχνά ξεχνάµε ότι η Παλιά Εθνική Οδός κουβαλούσε την ιστορία της. Από εκεί πέρασαν αντάρτες, Γερµανοί, αλβανοί λαθροµετανάστες. Η Εγνατία είναι ακόµα ένας άγραφος από ιστορία και παρθένος δρόµος», λέει ο Σάκης Σερέφας.