[Δρόµοι]

Από την εποχή…
… που ο πρώτος αποδιοποµπαίος τράγος φορτώθηκε στη ράχη του όλα τα κρίµατα και τα ψεγάδια των ανθρώπων, ο κόσµος έγινε ένας επικίνδυνος τόπος για τους αθώους.

Στο θεατρικό…
… έργο του «Το χωνευτήρι», ο Αρθουρ Μίλερ αναφέρεται προσχηµατικά στις διώξεις και τις δίκες των µαγισσών του Σάλεµ, αλλά στην πραγµατικότητα επικρίνει την παρανοϊκή ατµόσφαιρα που επικράτησε στην Αµερική την εποχή του µακαρθισµού. Ειδικές επιτροπές (οι οποίες αργότερα κρίθηκαν αντισυνταγµατικές) κυνηγούσαν παντού κοµµουνιστές και συνοδοιπόρους, µε διώξεις, δίκες και απολύσεις των υπόπτων από τις δουλειές τους. Νωρίτερα, ο Χίτλερ, µολονότι δεν θα έβλεπε ποτέ εξουσία χωρίς τη µεγάλη οικονοµική κρίση του 1930, είχε δείξει στον γερµανικό λαό τους εβραίους και τους αριστερούς ως υπεύθυνους για τα οικονοµικά προβλήµατά του. Οι αποδιοποµπαίοι τράγοι ήταν πάντα ένα χρήσιµο πολιτικό εργαλείο. Οι πολιτικοί…
… των κοµµάτων εξουσίας εύκολα υποκύπτουν σήµερα σε λόγια και έργα τιµωρητικά, προκειµένου να αποσείσουν τις ευθύνες τους για την οικονοµική κρίση.

Εγκαλούν ολόκληρες κοινωνικές οµάδες, ολόκληρες κοινωνικές τάξεις, αντίπαλα πολιτικά κόµµατα, για τα κρίµατα και τα ψεγάδια του συστήµατος το οποίο οι ίδιοι υπηρετούν. Αναζητούν αποδιοποµπαίους τράγους για να τους τα φορτώσουν όλα στη ράχη, έστω κι αν αυτοί είναι οι λιγότερο ευνοηµένοι της ζωής. Την ώρα που επιχειρήσεις τσεπώνουν τεράστια κέρδη πληρώνοντας ελάχιστους φόρους, αυτοί οι πολιτικοί ισχυρίζονται πως προστατεύουν τα συµφέροντα του λαού κυνηγώντας εκείνους που φέρουν τη λιγότερη ευθύνη και που έχουν την ελάχιστη δυνατότητα να υπερασπιστούν τον εαυτό τους: τους συνταξιούχους, τους µισθωτούς, τις µητέρες, τους αναπήρους, τους ανέργους, σαν να είναι όλοι αυτοί εκείνοι που στην πρώτη ευκαιρία θα µας σουφρώσουν το πορτοφόλι. Ακουσε ποτέ κανείς µια κυβέρνηση να ανησυχεί που οι επιχειρήσεις απαιτούν φοροαπαλλαγές προκειµένου να εγκατασταθούν στη χώρα; Ή που, αφού τις αποκτήσουν, λίγα χρόνια αργότερα µεταφέρονται σε µια άλλη χώρα µε ακόµη λιγότερους φόρους και φθηνότερα εργατικά χέρια; Ή που, όσο παραµένουν στη χώρα, τα κέρδη τους «διαφεύγουν» στο Βερολίνο, στο Παρίσι ή στο Πεκίνο;

Οι κυβερνήσεις…
… αναζητούν αποδιοποµπαίους τράγους για τα προβλήµατα της κοινωνίας. Στη Βρετανία του Κάµερον είναι οι δηµόσιοι υπάλληλοι που θα πληρώσουν µε ένα εκατοµµύριο απολύσεις. Στη Γαλλία του Σαρκοζί οι συνταξιούχοι. Και στην Ιταλία του Μπερλουσκόνι οι δικαστές, που είναι «κοµµουνιστές» επειδή ερευνούν τα σκάνδαλά του. Στην οικονοµική κρίση, οι ευθύνες για όλα, από την ύφεση µέχρι την τροµοκρατία, καταλογίζονται σε «εσωτερικούς εχθρούς». Ετσι, αν τα πράγµατα πάνε χειρότερα, θα φταίνε οι άλλοι. Κι αν πάνε καλύτερα, θα είναι χάρη στις κυβερνητικές πολιτικές. Στο «1984»…
… ο Οργουελ περιέγραφε µια ατέλειωτη εναλλαγή εξωτερικών εχθρών, που χρησιµοποιούσε η κυβέρνηση για να εκτρέπει τη λαϊκή οργή. Σήµερα, οι κυβερνήσεις επιδίδονται σε ένα ανελέητο κυνηγητό εσωτερικών εχθρών προκειµένου να αποφύγουν τις συνέπειες των αποφάσεών τους. Οµως έως πότε οι αποδιοποµπαίοι τράγοι θα σηκώνουν αδιαµαρτύρητα το άδικο φορτίο στη ράχη τους;