Το τέταρτο κουδούνι

Καλά, άµα δώσανε τον «Αβέρωφ» στην Χρουσαλά, στην Κοροµηλά τι έπρεπε να δώσουνε; Τον Πανάγιο Τάφο; Και στην Μανωλίδου – που ‘ναι και του Αδωνι – την ΑγιαΣοφιά;

Ολος ο κόσµος, μαι σκηνή…Την τρίτη μας, µετά «Το λουτρό» του Κρις Τζόνστον και την «Προδοσία» του Χάρολντ Πίντερ, σκηνοθεσία επιχειρεί η Μίνα Αδαµάκη (φωτογραφία):

θ’ ανεβάσει και πάλι στο «Τόπος Αλλού» του Νίκου Καµτσή – στην Κεντρική Σκηνή –, την επόµενη σεζόν, αρχές Απριλίου, το άπαιχτο στην Ελλάδα έργο του Αγγλου Πάτρικ Μάρµπερ «Δεσποινίς Τζούλι» – κατά τη µετάφραση της ίδιας που θα υπογράφει και σκηνικό και µουσική επιµέλεια –, µια «εκδοχή» του νατουραλίστικου δράµατος του Ογκουστ Στρίντµπεργκ «Δεσποινίς Julie» (1888). Με Μαρία Σολωµού, Μάξιµο Μουµούρη και Τζωρτζίνα Παλαιοθοδώρου.

Τα κοστούµια θα ’ναι της Μίκας Πανάγου, οι φωτισµοί της Κατερίνας Μαραγκουδάκη.

Ο Μάρµπερ µεταγράφει το έργο του Στρίντµπεργκ µετατοπίζοντας την κουζίνα της αριστοκρατικής έπαυλης όπου διαδραµατίζεται απ’ την Σουηδία του 1874 στην αγγλική εξοχή, στις 26 Ιουλίου του 1945, µέρα της σαρωτικής νίκης του Εργατικού Κόµµατος στις πρώτες µετά τον Πόλεµο εκλογές. Τα τρία πρόσωπα – η αριστοκράτισσα Τζούλι, ο υπηρέτης – οδηγός Τζον και η µαγείρισσα µνηστή του Χριστίνα – παραµένουν τα ίδια µε απλώς εξαγγλισµένα ονόµατα ενώ ο Μάρµπερ ακολουθεί την πλοκή του πρωτότυπου µε την πάλη των φύλων και των τάξεων κι εδώ να κυριαρχεί.

Το έργο ήταν παραγγελία της τηλεόρασης του ΒΒC όπου προβλήθηκε το 1995 για να παρουσιαστεί στη σκηνή οκτώ χρόνια µετά, το 2003, στο Λονδίνο, και αφού ο συγγραφέας το επεξεργάστηκε.

Τον Μάρµπερ µας γνώρισε στην Ελλάδα το «Θέατρο του Νότου» το 1998 – ’99 µε το έξοχο «Τόσο κοντά» («Closer») σε σκηνοθεσία Θωµά Μοσχόπουλου. Εργο που ανέβασε την αµέσως επόµενη σεζόν – για να το συνεχίσει και το χειµώνα 2000 / 2001 – και ο Σταµάτης Φασουλής στο «Χορν» µε τον τίτλο «Εξ επαφής» και το 2008 – 2009 ο Γιώργος Κιµούλης στο «Αθηνών» ως «Πιο κοντά» ενώ το 2005 είδαµε και την κινηµατογραφική εκδοχή του απ’ τον Μάικ Νίκολς. Το 2007 – 2008 ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης σκηνοθέτησε στο «Χώρα» το βασισµένο στον «Δον Ζουάν» του Μολιέρου έργο του Μάρµπερ «Ο Δον Ζουάν στο Σόχο». Απ’ τον καιρό του ουγγαρέζικου «Γλάρου» του Αρπαντ Σίλινγκ και του Θεάτρου «Κρέτακορ» είχα να συγκινηθώ τόσο στο Φεστιβάλ Αθηνών όσο συγκινήθηκα µε τον µπεκετικό «Ραούλ» του Τζέιµς Τιερέ. Ειδικά όταν προχώρησε στο προσκήνιο του «Κοτοπούλη», µας «ανακάλυψε» στην πλατεία, τρόµαξε, οπισθοχώρησε, ξαναγύρισε κι άρχισε να ψαύει το πρόσωπό του – «σαν κι εσάς είµαι κι εγώ, σαν κι εµένα είστε…». Αλλά κι όταν στο φινάλε αποκάλυψε – µνήµη Φελίνι απ’ το «Και το πλοίο φεύγει» – το Μεγάλο Ψέµα του θεάτρου που ‘ναι κι η Μεγάλη του Αλήθεια.

Ζω µε την ελπίδα Φεστιβάλ θα ξαναφέρει την παράσταση για να τη χαρούν όσοι δεν τη χάρηκαν. Ή, έστω, πως θα φέρει και πάλι τον υπέροχο κύριο Τζέιµς Τιερέ.

Η Μάνια Παπαδηµητρίου (φωτογραφία) κι ο Νίκος Αρβανίτης θα πρωταγωνιστήσουν στο ενδιαφέρον έργο για δυο «Σόλο ντουέτο» του βρετανού Τοµ Κεµπίνσκι, το πρώτο απ’ τα δυο που θα παρουσιάσει η «Πράξη» της Μπέττυς Αρβανίτη και του Βασίλη Πουλαντζά στην Β΄ Σκηνή του θεάτρου «Οδού Κεφαλληνίας» – παράλληλα προς «Το σπίτι της Μπερνάρντα Αλµπα» του Λόρκα που θα παίζεται στην Α΄ Σκηνή. Η σκηνοθεσία, της Ελένης Μποζά.

Πρόσωπα του έργου – που αντλεί απ’ την τραγική ιστορία της διάσηµης τσελίστας Ζακλίν ντι Πρε, συζύγου του πιανίστα και µαέστρου Ντάνιελ Μπάρενµποϊµ, η οποία στο αποκορύφωµα µιας λαµπρής καριέρας προσβλήθηκε από σκλήρυνση κατά πλάκας, αναγκάστηκε να σταµατήσει να παίζει στα 28 της χρόνια και πέθανε στα 42 της – είναι η Στέφανι Εϊµπραχαµς, διάσηµη βιολονίστα, σύζυγος ενός επίσης διάσηµου συνθέτη, η οποία προσβάλλεται από σκλήρυνση κατά πλάκας, κι ο ψυχίατρος στον οποίο καταφεύγει για να αποδεχθεί την κατάσταση. Το έργο, που ανεβαίνει σε µετάφραση Γιώργου Βάλαρη, µε σκηνικά και κοστούµια Κωνσταντίνου Ζαµάνη και φωτισµούς Αλέκου Αναστασίου, είναι µια σειρά συνεδριών τους.

Το «Σόλο ντουέτο» πρωτοπαίχτηκε το 1980, µε την Φράνσις ντε λα Τουρ, σύζυγο του συγγραφέα – για την οποία και γράφτηκε – στο ρόλο της Στέφανι, στο Λονδίνο όπου έκανε µεγάλη επιτυχία όπως και στην Νέα Υόρκη. Το 1986 µεταφέρθηκε στον κινηµατογράφο απ’ τον Αντρέι Κοντσαλόφσκι µε Τζούλι Αντριους, Αλαν Μπέιτς, Μαξ φον Σίντοβ, Ρούπερτ Εβερετ, Λίαµ Νίσον. Στην Ελλάδα πρωτοπαρουσιάστηκε τη σεζόν 1999 – 2000 στο «Ιλίσια Στούντιο» µε τον τίτλο «Ντουέτο για έναν» σε σκηνοθεσία Νίκου Σακαλίδη µε Αννέτα Παπαθανασίου και Περικλή Μουστάκη.

Ανάγνωση ποιημάτων που στην αρχή νόµιζα πως ήταν λανθάνοντα του Καββαδία (φωτογραφία) αλλά µετά κατάλαβα πως ήταν ποιητή που δεν γνώριζα «σαν του Καββαδία». Τραγούδια – µελοποιηµένα ποιήµατα του συγκεκριµένου ποιητή – «σαν του Μικρούτσικου πάνω στον Καββαδία». Εκτεταµένη ανάγνωση αποσπασµάτων από πεζογραφήµατα του συγγραφέα – ποιητή. Συνέντευξή του. Μια ολόκληρη ώρα. Κι η εκποµπή να λέγεται «Η 7η στο Τρίτο. Συνεντεύξεις και θέµατα κινηµατογραφικού ενδιαφέροντος». Δηλαδή, µια εκποµπή για τον κινηµατογράφο – αν έχω ακόµα τα λογικά µου. Δηλαδή, ουδεµία σχέση.

Το Τρίτο της ΕΡΑ όπου µεταδόθηκε µου θυµίζει πια 2005 και την τυφλή πτήση 522 των κυπριακών αερογραµµών Ηelios, µε αυτόµατο πιλότο. Είναι σίγουρο πως θα καταλήξει σε συντριβή. Οταν, βέβαια, κάποιος – εεεε, ακούει κανείειεις, εκείειει, στην Ελληνική Ραδιοφωνία και Τηλεόρασηηηηη! – πάρει χαµπάρι τι συµβαίνει. Ολος ο κόσµος, µια σκηνή…

Ε, µα πια! Αφού εφοπλιστής είν’ ο άνθρωπος, τι θα τους παραχωρούσανε; Πλοίο τους παραχωρήσανε. Δεν τους παραχωρήσανε και τον Παρθενώνα… Να τον παραχωρήσουνε και τον Παρθενώνα. Αλλά σε ξανθιά µοντέλα – τηλεπαρουσιάστρια που θα την παντρευτεί εργολάβος. Να δένει το πράµα.

Ολος ο κόσµος, µια σκηνή…
Προ 50ετίας

Ο θεατρικός συνεργάτης των «ΝΕΩΝ» γράφει τα εξής: Για πρώτη φορά ανεβάσθηκε χθες ο «Ηρακλής Μαινόµενος» του Ευριπίδη. Γενική διαπίστωσις: Το έργο παραγνωριζόταν άδικα τόσα χρόνια. Η παράστασις, απέδειξε λαµπρό σκηνοθέτη τραγωδίας τον Τάκη Μουζενίδη. Με την διδασκαλία του, αναδείχθηκαν κι’ οι µικρότεροι ρόλοι. Παράδειγµα: Παναγιώτου, Καζής, Καπιτσινέα, Κανάκης. Πάλι καλός, ο Βόκοβιτς. Κραυγαλέος, ο Θάνος Κωτσόπουλος. Απαράδεκτη, η αλλαγή σκηνικού µε βαγονέτο. Μεγαλόστοµη, η µετάφρασι Λεκατσά. Ο Φωκάς, πάντα Φωκάς! Σαφώς, υστέρησε η µουσική.

* 27 Ιουνίου 1960 Από τους ηθοποιούς, η κ. Παξινού (Ιοκάστη) βρήκε απλά ανθρώπινες και γνήσια συγκινητικές νότες, για να ζωντανέψει το δράµα της πολύπαθης γυναίκας και µητέρας, που αγωνίζεται µάταια να συγκρατήσει τα παιδιά της από την αλληλοσφαγή:

Ποτέ άλλοτε η ερµηνεία της σε τραγωδία (φωτογραφία) δε µας έγινε τόσο ανεπιφύλακτα ευπρόσδεκτη όσο προχτές στις «Φοίνισσες».

27 Ιουνίου 1960 (από κριτική του Βάσου Βαρίκα)