… και ο παράγοντας ελευθερία

«Η λέξη “πατριώτης”, στα χρόνια του Κάλβου δεν χαρακτηρίζει όλους όσους γενικώς αγαπούν το μέρος που γεννήθηκαν, αλλά τους υπέρμαχους των δημοκρατικών θεσμών», μού επεσήμαινε προχθές ο Αρβανιτάκης. Είναι χαρακτηριστική η (ιταλική) Ωδήστους Ιονίους, όπου ο Κάλβος κατηγορεί τους λαούς που βυθίζονται στην απραξία και στην αυταπάτη και υπηρετούν τους βιαστές της ελευθερίας τους (1814). Χαρακτηριστική και η λονδρέζικη διάλεξή του για τον Ισοκράτη (1819) που «συνδέεται»με την πώληση της Πάργας από τους βρετανούς στον Αλή Πασά, και τη βίαιη μετακίνηση των Παργινών. Αυτά μας περιγράφει ο Αρβανιτάκης, που παίρνει υπόψη του τα ευρήματα (1960) του Μάριο Βίτι (επιστολές 1813-1820), την ανάλυση του Νάσου Βαγενά, και τηνπρόσφατη (2008) ανακάλυψη από τον Λεύκιο Ζαφειρίου του ποιήματος Ελπίς πατρίδος, όμως αλλάζει γωνία. Συσχετίζει τον Κάλβο με το κλίμα και τις αντινομίες της εποχής του (ο ελευθερωτής Βοναπάρτης γίνεται τύραννος αυτοκράτορας Ναπολέων, τα Επτάνησα περνούν στον έλεγχο των Βρετανών, ο κοινωνικός αναβρασμός έχει βίαια ξεσπάσματα, η λογιοσύνη βγαίνει από τον ελεφάντινο πύργο της και οι ιδέες ριζοσπαστικοποιούνται κ.ο.κ.) και βουτάει στον ιταλικό και αγγλικό κόσμο του και στο δίχτυ των γνωριμιών του για να βρει εκεί τις ρίζες των ιδεών του Κάλβου, που ορίζονται από το τρίπτυχο ελευθερία- τόλμη- αρετή. Ετσι, κοντράρεται με τις μονολιθικές ερμηνείες της ελληνικότητάς του Κάλβου, και συνομιλεί καίρια με το σήμερα.