Το τέταρτο κουδούνι

Βρικόλακες! Βρικόλακες! Είδα ποιον λέτε; Τον Τατούλη! Θυµάστε; Πέτρος Τατούλης; Υφυπουργός Πολιτισµού στην πρώτη κυβέρνηση Κώστα Καραµανλή; Εεεεε… Αλήστου µνήµης. Με υπουργό τον ίδιο τον τότε πρωθυπουργό – τι έχει ζήσει κι η δική µας η γενιά… Τον είδα και τον διάβασα σε κυριακάτικη εφηµερίδα.

Να µιλάει – µάλιστα! Ως καθ’ ύλην αρµόδιος! – περί Πολιτισµού. Και να συνιστά hard reset στο υπουργείο Πολιτισµού.

Ολος ο κόσµος, µια σκηνή… Δεν είναι κι εύκολο να κάνεις Δεν είναι κι εύκολο να κάνεις Σαντ στο θέατρο. Εως και ακατόρθωτο… Τι να πράξεις; Να αποδυναµώσεις τα κείµενά του για να µη σοκάρεις; Και όµως! Ο Τσέζαρις Γκραουζίνις (φωτογραφία), ο γνώριµός µας Λιθουανός, τα κατάφερε. Με βάση την «Καινούργια Ζιστίν» αλλά χρησιµοποιώντας κι άλλα αποσπάσµατα απ’ τον Σαντ µοντάρισε ένα µονόλογο της Μαντάµ Ντελµόνζ – της διεφθαρµένης αριστοκράτισσας που συναντά τη Ζιστίν και προσπαθεί να την εισαγάγει στον κύκλο της διαφθοράς –συνδέοντας έµµεσα τον 18ο αιώνα και τις «αξίες» της γαλλικής αριστοκρατίας µε τη σηµερινή νεοφιλελεύθερη ιδεολογία. Χωρίς τίποτα να εκβιάζει.

Ο Γκραουζίνις – που µαθαίνω πως είναι πια µε το ένα πόδι στην Ελλάδα, ας όψεται ο έρωτας… – µε τον τρόπο µε τον οποίο ανέβασε το έργο, ως λεπτά κωµικό κείµενο που στο τέλος σκοτεινιάζει, διατήρησε τις πολύ δύσκολες και λεπτές ισορροπίες. Αλλά είχε κι ένα όργανο δηµιουργικό στα χέρια του: µια µικρής πείρας αλλά ικανότατη ηθοποιό όπως η Μάρω Παπαδοπούλου. Και πέτυχε το ακατόρθωτο. Αυτή την παράσταση, σε εξαιρετικά ελληνικά της Αλεξάνδρας Ιωαννίδου, που παίχτηκε στο «Θέατρο Εξαρχείων» για ελάχιστες βραδιές, εν µέσω απεργιών και ταραχών, αξίζει να τη δούνε περισσότεροι.

Εκτός από µένα κι όλοι όσοι την έβλεπαν το ίδιο βράδυ έδειχναν ενθουσιασµένοι.

Με την ευκαιρία να σας θυµίσω σήµερα πως η επαφή µας µε το – προχωρηµένο– λιθουανικό θέατρο και τους ανθρώπους του ξεκίνησε λαµπρά το καλοκαίρι του 2002 όταν ο Εϊµούντας Νεκρόσιους (φωτογραφία), ο διαπρεπέστερος και διασηµότερος των σύγχρονων σκηνοθετών της πατρίδας του, παρουσίασε στο Ηρώδειο για το Φεστιβάλ Αθηνών και την Πολιτιστική Ολυµπιάδα µε το θίασό του «Μένο Φόρτας» τον εξαίρετο σαιξπηρικό «Μακµπέθ» του. Το καλοκαίρι του 2005 είδαµε και πάλι στο Ηρώδειο και για το Φεστιβάλ, απ’ την Οπερα «Μπαλσόι», «Μακµπέθ» αλλά του Βέρντι σε σκηνοθεσία – όχι εξίσου επιτυχή όµως, δύσκολο, αχάριστο είδος η όπερα… – του Νεκρόσιους.

Το 2006, στην Πάτρα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα, παρουσιάστηκε ο ακραίος «Οιδίπους τύραννος» του Σοφοκλή όπως τον ανέβασε ο Λιθουανός Οσκάρας Κορσουνόβας µε το Θέατρό του. Με το οποίο επανήλθε το 2008 στην Θεσσαλονίκη όπου έδειξε τον – εν εξελίξει ακόµα τότε _ σαιξπηρικό «Αµλετ» του – συγκλονιστική εµπειρία για µένα, κρίµα που κανείς δε µας έφερε την ολοκληρωµένη παράσταση.

Ο τρίτος λιθουανός σκηνοθέτης που γνωρίσαµε εδώ δουλειά του είναι ο Τσέζαρις Γκραουζίνις. Ο οποίος έχει µάλιστα ήδη σκηνοθετήσει, προ «Σαντ», τρεις ελληνικές παραστάσεις: το «Δάφνης και Χλόη», απ’ το µυθιστόρηµα του Λόγγου, στο «Πορεία» για τον «Δόλιχο» του Δηµήτρη Τάρλοου το 2006 – 2007 – επαναλήφθηκε την επόµενη σεζόν –, το «Περιµένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ για το Φεστιβάλ Αθηνών 2008, στο «Πειραιώς 260» και, φέτος για το Εθνικό, στην «Νέα Σκηνή», το «Ζορµπάς, η πραγµατική ιστορία» – τη δική του εκδοχή στο µυθιστόρηµα του Καζαντζάκη.

µυθιστόρηµα του Καζαντζάκη. «Συγκινητικότερη στιγµή της βραδιάς, τέλος, υπήρξε η τιµητική διάκριση στον Θανάση Βέγγο», διαβάζω σε ρεπορτάζ…

ηµιαγγλόφωνου εβδοµαδιαίου περιοδικού για τα βραβεία της Ελληνικής Ακαδηµίας Κινηµατογράφου, «µε τους θεατές να προσφέρουν ένα παρατεταµένο standing ovation στον µεγάλο κωµικό του ελληνικού σινεµά».

Ε, ρε γέλιο (laugh)! Αυτός ο συνδυασµός standing ovation και Βέγγος σα (like) γκαγκ για κωµωδίες του µου κάνει. Αφήστε που ο λαϊκός ο κωµικός µας, αν το διάβασε, ποτέ (never) δε θα µάθει τι εννοούσε ο ποιητής…

Ολος ο κόσµος, µια σκηνή… Διάβασε ο Γιάννης Καλατζόπουλος στο «Τέταρτο Κουδούνι» της Πέµπτης 22 Απριλίου, στα «Προ 50ετίας», µια είδηση απ’ τα Θεατρικά Νέα της εποχής που ήταν ακόµα Γιαννάκης για κάποιες, τότε, παραστάσεις για παιδιά στην Πάτρα του Παιδικού Θεάτρου του Γιώργου Ρώη στις οποίες πρωταγωνιστούσε µε την αδελφή του Μίρκα Καλατζοπούλου και µου ‘στειλε ευπρόσδεκτο mail για να τη διανθίσει. Στο θίασο, λοιπόν, ήταν, λέει, τότε κι η Σαπφώ Νοταρά, ο µακαρίτης κατόπιν σκηνοθέτης και τότε ηθοποιός Αντώνης Αντωνίου – ο οποίος, θυµάται ο Γιάννης, στο πούλµαν τους έκανε σόου «µιµούµενος τέλεια» την Βουγιουκλάκη, την Λαµπέτη και την Μερκούρη αλλά και – άκουσον, άκουσον! – η νεότατη Καίτη – Καιτούλα ακόµα, τον καιρό εκείνο – Χωµατά (φωτογραφία), «πριν σκεφτεί καν να γίνει τραγουδίστρια», όπως ο Γιάννης γράφει.

«Το ηµερολόγιο ενός τρελού» του Γκόγκολ για ενδέκατη (!) χρονιά απ’ τον Γιώργο Μεσσάλα σε σκηνοθεσία του στο «Αλκυονίς» – ακόµα το παίζει.

«Το ηµερολόγιο ενός τρελού» για τρίτη σεζόν απ’ τον Δηµήτρη Κωνσταντίνου και µε σκηνοθέτη τον Τάκη Τζαµαργιά στο θεατράκι «Κέλυφος», στο Θησείο µέχρι πρόσφατα. «Το ηµερολόγιο ενός τρελού» παίχτηκε φέτος ΚΑΙ στο θεατράκι «Ειλισσός» απ’ τον Χρήστο Γαλάνη σε δική του σκηνοθεσία. Ανάρπαστο!

Ε, µα µε τόσες παραστάσεις έχει στερέψει πια το ρεπερτόριο. Αφήστε που ο Γκόγκολ δεν έχει πια πνευµατικά δικαιώµατα…

Να βρείτε την «Καθηµερινή» της περασµένης Κυριακής και να διαβάσετε – αν δεν τη διαβάσατε _ την έρευνα-αφιέρωµα «Lifestyle: η ζωή ήταν δανεική…». Οπωσδήποτε. Πολλά του παρόντος εξηγεί… Ολος ο κόσμος μια σκηνή…

Ιδού λοιπόν. Επέστη ο χρόνος που και οι τσοντούδες έγιναν γιγαντοαφίσες. Εκεί που ‘βλεπα ώς τώρα ανυψωµένο τον Καρατζαφέρη µε το απροκάλυπτο, θεληµατικό πιγούνι, το πολλά υποσχόµενο, νά ‘την η πρωταγωνίστρια της Εθνικής µας Τσόντας µε το ηµιαποκαλυπτόµενο, θεληµατικό βυζί, το πολλά υποσχόµενο. Και θα λάβουνε τα όνειρα εκδίκηση που ‘λεγε κι ο Ελύτης (φωτογραφία).


προ 50ετίας

Απόψε ο θίασος Νίκου Σταυρίδη – Διον. Παπαγιαννόπουλου µε πρωταγωνίστριες την Δάφνη Σκούρα και την Μάρω Κοντού αρχίζει τις παραστάσεις του στο θέατρο «Σαµαρτζή» µε την νέα κωµωδία των Ν. Τσιφόρου – Πολ. Βασιλειάδη «10 µέρες στο Παρίσι» – 26 Μαΐου 1960.

Το «Γαλλικό Θέατρο» µε επικεφαλής τον Ζαν Λουί Μπαρώ και την Μαντελέν Ρενώ (φωτογραφία), ύστερα από µια µακρυνή περιοδεία στην Ιαπωνία και το Ισραήλ, έφθασε χθες το µεσηµέρι στην Αθήνα, για να εµφανισθή την προσεχή εβδοµάδα από της σκηνής του θεάτρου «Κοτοπούλη».

Στην χθεσινή συνάντησί του µε τους δηµοσιογράφους, ευθύς µετά την κάθοδό του από το αεροπλάνο που έφερε τον ίδιο και τον θίασό του απ’ το Τελ Αβίβ, ο Ζαν Λουί Μπαρώ ανεφέρθη σε ένα σωρό πράγµατα [….] Απαντώντας στο ερώτηµα «ποια είναι η γνώµη του για τους κριτικούς» είπε: Υπάρχουν δύο ειδών κριτικοί. Εκείνοι που πηγαίνουν σαν εργάτες στο Θέατρο, κι εκείνοι που πηγαίνουν σαν εργοδότες για να διαπιστώσουν αν οι υπάλληλοί τους κάνουν καλά και στις κανονικές ώρες την δουλειά τους. Οι πρώτοι είναι χρήσιµοι στο Θέατρο. Οι άλλοι είναι άχρηστοι και πολλές φορές επιζήµιοι (από ρεπορτάζ του Γ. Κ. Πηλιχού) – 26 Μαΐου 1960.