Φαινόμενα

Αποκάλυψη που «σκοτώνει»
Της Πόπης Διαµαντάκου , diaman@dolnet.gr

Μέσα από ένα «παιχνίδι» ρόλων, ονοµάτων και συµβολισµών ξεδιπλώνεται συναρπαστικό καθώς τελειώνει, το παπακαλιάτειο «4»
Μια µάνα τυφλωµένη από την απελπισµένη προσήλωσή της να συντηρήσει µε οποιοδήποτε κόστος τη φαντασίωσή της για την «αγία οικογένειά» της. Θύµατά της ακριβώς εκείνοι που υποτίθεται προστατεύει: τα ίδια της τα παιδιά. Θύµα εν τέλει και η ίδια ενός µοντέλου ζωής που εγείρει απαιτήσεις από τις γυναίκες, µανάδες και συζύγους, να συντηρηθεί.

Η τραγική φιγούρα της Μαργαρίτας (Νένα Μεντή) στο παπακαλιάτειο «4» λύγισε κάτω από το βάρος µιας αλήθειας που αποκαλύπτεται, παρά τον απελπισµένο αγώνα της ζωής της να την κρατήσει µυστική. Αδιαφορώντας για τη δυστυχία που προκάλεσε σε εκείνους που υποτίθεται αγαπούσε. Γιατί ο στόχος της, η «ενωµένη οικογένεια», είναι για εκείνη ιερός. Οσο και η ζωή. Την ίδια στιγµή, µένοντας µόνη αυτή κάτοχος του τροµερού µυστικού, διατηρούσε και την απόλυτη εξουσία επί των µελών της οικογενείας της.

Η εξέλιξη του σεναρίου του «4» αποδεικνύεται λίγο πριν από το φινάλε συναρπαστική. Κυρίως όσον αφορά τους ρόλους των γυναικών, που µέσα από τη διαχείριση των µυστικών της ζωής, µέσα από την εξουσία που τους δίνει η γνώση των αθέατων δεσµών µεταξύ των προσώπων γύρω τους, µετατρέπουν τους άνδρες σε «θύµατα». Ακλόνητο άλλοθι η ακινησία του σύµπαντος που τις περιβάλλει, που ταυτίζεται µε την ασφάλεια. Ακόµη και οι νεώτερες γυναίκες εµφανίζουν κοινά στοιχεία στις συµπεριφορές τους. Προτιµούν την αυτοθυσία µπροστά στην αποκάλυψη οποιουδήποτε «µυστικού» µπορεί να διαταράξει τις ισορροπίες των σχέσεων. Η Ζωή γνωρίζει ότι ο Πέτρος δεν είναι αδελφός της, αλλά αρνείται να αποκαλύψει το µυστικό που µπορεί να σώσει τον έρωτά της, προτιµώντας και αυτή µε τη «θυσία» της να κρατήσει την ισορροπία της «µαγικής εικόνας», της οποίας όµως παραµένει έτσι και η ίδια µέρος. Στιγµές έντονες. Ερµηνείες που κατάφεραν να αποδώσουν την τραγικότητα των στιγµών, µε αποκορύφωµα τη σκηνή ανάµεσα στον Πέτρο και τη µητέρα του, στο ηµίφως του πατρικού σαλονιού. Εκείνη προσπαθεί να αντισταθεί ακόµη και στη θέα της συντριβής του γιου της για τον έρωτα που δεν µπορεί να ζήσει. Εχει πετρώσει από την προσπάθεια να υπηρετήσει το µοντέλο της ζωής της, να διατηρήσει το νόηµά της. Τη στιγµή που αποκαλύπτεται το µεγάλο µυστικό, την ώρα που η Μαργαρίτα σπρώχνει προς το µέρος του τους φακέλους των τριών υιοθεσιών, ακούγεται από το παλιό πικάπ το «Βlame it on bossa nova» από την Εydie Gorme, ήχος χαρούµενος και παιχνιδιάρικος από την εποχή των ‘60s. Προσπάθεια να αποφορτιστεί η ένταση της στιγµής; Ή «κλείσιµο του µατιού» στην εποχή που τα κοινωνικά κινήµατα διεκδίκησαν την κατάργηση των ασφυκτικών «σχηµάτων» στο όνοµα της ελευθερίας των ανθρώπινων ψυχών, για να διαλυθούν στο τέλος υπό το κράτος του τρόµου µπροστά στην ελευθερία;

Το επεισόδιο ολοκληρώθηκε µε τον ήχο του περιστρόφου µε το οποίο η µάνα επιχειρεί να δώσει τέλος στη ζωή της, καθώς ο κόσµος της καταρρέει. Και, παρά τους έντονους συµβολισµούς, καταφέρνει η σειρά να κρατά αµείωτο το ενδιαφέρον υπηρετώντας ταυτοχρόνως άριστα και τους όρους ενός «θριλερικού» θεάµατος.

Για την ιστορία…
«Πέρασαν εποχές που υπήρχαν µονοθεµατικά δελτία. Ενα δελτίο ολόκληρο «Τζένη Χειλουδάκη». Δεν µπορούσα να το διαχειριστώ. Πήγα σπίτι µου. Εµεινα άνεργος µεγάλα διαστήµατα». Την εποχή θύµισε ο Τάκης Σπηλιόπουλος, παρουσιαστής στο σαββατοκυριακάτικο ενηµερωτικό πρωινό της ΝΕΤ, στο αφιέρωµα της Νανάς Παλαιτσάκη («Μεσηµεριανό Εxpress») σε διάσηµους µε «διακριτική λάµψη». Γιατί δεν φτάσαµε τυχαία στις… Τζούλιες Αλεξανδράτου. Η διαδροµή ήταν µακρά και την απολαύσαµε οι φιλοθεάµονες βήµα βήµα.


Η συνειδητοποίηση

Την επέδειξε η Ελεονώρα Μελέτη στο «Gala»: Η Τζούλια Αλεξανδράτου δεν είναι φαινόµενο, είναι το αποτέλεσµα του φαινοµένου της προβολής συµπεριφορών διαφόρων διασηµοτήτων. Η επίγνωση είναι το πολυτιµότερο «προϊόν» της εµπειρίας, που όµως τροµάζει ένα τηλεοπτικό σύστηµα το οποίο προτιµά την ακινησία αντί της εξέλιξης.