Στο σώμα μίας γυναίκας στη διάρκεια της εγκυμοσύνης επέρχονται μεγάλες αλλαγές, τόσο εμφανείς που δεν περνούν απαρατήρητες. Αυτές που δεν φαίνονται όμως, στον εγκέφαλο της μέλλουσας μητέρας, είναι εξίσου σημαντικές για την υγεία της και την εξέλιξη του εμβρύου.
Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εγκέφαλος μεταμορφώνεται κι αλλάζει. Περιοχές που ελέγχουν τη μνήμη και την προσοχή, την αντίληψη του χώρου και του κινδύνου, αλλά και την ευαισθησία της γυναίκας απέναντι στα συναισθήματα των άλλων, διαμορφώνονται με τα νέα δεδομένα.
Μία νέα έρευνα του τμήματος Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ καταδεικνύει την αύξηση στα επίπεδα δραστηριότητας των νευρώνων και των γυναικείων ορμονών που βοηθούν τη μέλλουσα μητέρα να καταλάβει καλύτερα τα σήματα που «εκπέμπει» το έμβρυο.
Καθώς η εγκυμοσύνη φτάνει στο τέλος της, το ενδιαφέρον της γυναίκας προς τα παιδιά αυξάνεται, κι αυτό συνεχίζεται μετά τη γέννα, καθώς ο εγκέφαλος προσπαθεί να βοηθήσει τη μητέρα να μάθει το παιδί της. Αυτήν την περίοδο παρατηρούνται δραστικές αλλαγές στο μέγεθος και τη δραστηριότητα των νευρώνων. Οι νευρώνες στο κομμάτι του εγκεφάλου που ρυθμίζει ως επί το πλείστον τη μητρική συμπεριφορά, την υποθαλαμική μέση προοπτική περιοχή, μεγαλώνουν εντυπωσιακά αυξάνοντας τις ικανότητες σύνθεσης πρωτεϊνών στα κύτταρα. Οι νευρώνες αυτοί προετοιμάζονται για να ανταποκριθούν σωστά στα ερεθίσματα των απογόνων.
Ο ιππόκαμπος
Σε μία άλλη περιοχή του εγκεφάλου, τον ιππόκαμπο, οι νευρώνες υπόκεινται σε άλλου είδους αλλαγές, οι οποίες οδηγούν στην αύξηση της πυκνότητας των δενδριτικών αποφυάδων. Αυτά τα σημεία ρυθμίζουν την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων. Ο ιππόκαμπος ελέγχει τη μάθηση και τη μνήμη- οι επιστήμονες πιστεύουν πως αυτές οι μεταβολές έχουν ως αποτέλεσμα τον εμπλουτισμό της μνήμης, ειδικά τη χωρική, που ίσως χρειάζεται η νέα μητέρα.
Σύμφωνα με δεδομένα από πολλές έρευνες, οι μητέρες, ειδικά όσες έχουν περάσει περισσότερες από δύο εγκυμοσύνες, έχουν αναπτύξει την ικανότητά τους να θυμούνται πού βρίσκονται αντικείμενα «ανταμοιβής» σε διάφορα περιβάλλοντα, όπως για παράδειγμα, τρόφιμα. Σκεφτείτε πως εξελικτικά, αυτή ήταν μία ικανότητα απαραίτητη για την επιβίωση μητέρας και παιδιών και παραμένει σημαντική στα θηλαστικά.
Μία μητέρα που πρέπει να αφήσει τη φωλιά της για να βρει τροφή ή το σπίτι της για να πάει στη δουλειά, εκθέτει τον εαυτό της και το μικρό της σε κίνδυνο. Είναι πολύ σημαντική η ικανότητά της να αναγνωρίσει τον χώρο γύρω της και να μειώσει τον χρόνο που απαιτείται για να βρει τροφή και να επιστρέψει στο ευάλωτο παιδί της.
Οπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του «Scientific Αmerican», η ομάδα της Ρεμπέκα Πίρσον στο Μπρίστολ ερεύνησε τις εκφράσεις στο πρόσωπο εγκύων για να καταλάβουν τη συναισθηματική τους κατάσταση. Στο πείραμά τους, έδειξαν στις γυναίκες εικόνες ανθρώπινων προσώπων και τους ζήτησαν να βαθμολογήσουν τα συναισθήματα που διέκριναν. Καθώς προχωρά η εγκυμοσύνη, οι γυναίκες «διαβάζουν» σωστότερα τα πρόσωπα, ειδικά αυτά που επιδεικνύουν φόβο, αηδία και θυμό.
Συχνά, οι έγκυοι παρουσιάζουν νέες φοβίες και «φέρνουν την καταστροφή». Η ευαισθησία τους στις απειλές- πραγματικές ή φανταστικές- είναι στα επίπεδα όσων υποφέρουν από αγχώδη διαταραχή. Σύμφωνα με τους ειδικούς, πρόκειται για μία εξελικτική προσαρμογή που βοηθά τα θηλυκά να προστατέψουν τους μελλοντικούς απογόνους τους από τους κινδύνους.
ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ της κύησης αλλάζουν περιοχές που ελέγχουν τη μνήμη και την προσοχή, την αντίληψη του χώρου και του κινδύνου, αλλά και την ευαισθησία της γυναίκας απέναντι στα συναισθήματα των άλλων
Οι ορμόνες βοηθούν την έγκυο να γίνει καλύτερη μητέρα
Μετά τη γέννα, η μητέρα και το παιδί μελετούν τα πρόσωπα και τις κινήσεις τους σχηματίζοντας ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους. Το ίδιο συμβαίνει σε όλα τα θηλαστικά.
Ο δεσμός αυτός αρχίζει από την εγκυμοσύνη καθώς η μητέρα προετοιμάζεται για τον ρόλο της με το να γίνεται πιο ευαίσθητη στα συναισθηματικά σινιάλα των άλλων. Το 2007, η ομάδα της Ρουθ Φέλντμαν από το Πανεπιστήμιο Μπαρ-Λαν στο Ισραήλ, κατέδειξε πως όσο μεγαλύτερα τα επίπεδα της ωκυτοκίνης (η ορμόνη της αγάπης και του δεσμού αλλά και της σύνθεσης μητρικού γάλακτος) κατά την εγκυμοσύνη τόσο πιο έντονο και το «άρωμα» του μητρικού φίλτρου μετά τη γέννηση. Αυτή η έρευνα, σε συνδυασμό με τη δουλειά της Πίρσον, υποστηρίζει ότι οι ορμόνες βοηθούν την έγκυο να γίνει καλύτερη μητέρα.
Εντυπωσιακά είναι τα ευρήματα των επιστημόνων και όσον αφορά τα κύτταρα της μητέρας μετά τη γέννα. Εκτός από τα θρεπτικά συστατικά που περνούν από τη μητέρα στο έμβρυο, κάποια από τα αναπτυσσόμενα κύτταρα του εμβρύου μεταφέρονται στη μητέρα. Αυτή η μεταφορά μπορεί να επηρεάσει αρνητικά μακροπρόθεσμα την υγεία της μητέρας, αυξάνοντας τις πιθανότητες εκδήλωσης καρκίνου, ρευματοειδούς αρθρίτιδας και άλλων ασθενειών, ακόμα και δεκαετίες μετά τη γέννα.
