Πολλά λόγια, ελάχιστη δράση

Τα πράγµατα απλά και συνοπτικά. Ως καταληστευµένος και προδοµένος πολίτης αυτής της χώρας το φχαριστήθηκα. Οµως ως θεατής σκυλοβαρέθηκα. Γιατί µε συνοικέσιο εξέγερση και επανάσταση δεν γίνεται. Αυτό το επιµύθιο του ποταµιαίου «Robin Ηood» του Ρίντλεϊ Σκοτ µε τον Ράσελ Κρόου
Να το σκανάρω και να το τεµαχίσω. Από τις περίπου δυόµισι ώρες µόλις και µετά βίας τα είκοσι λεπτά µε action, µάχες, ξιφοµαχίες, βέλη και άλλα τέτοια θεαµατικά. Πάνω – κάτω δύο ώρες µε άφθονο µπλα µπλα. Δηλαδή κουραστικό, φλύαρο, ξεχειλωµένο.

Δυστυχώς. Σαν ελληνική ταινία. Οπου φερέλπιδες σκηνοθέτες θέλουν να τα πουν όλα δια µιας. Ετσι. Ο Κρόου που ψιθυρίζει διαρκώς µέσα στο πλήθος των πρωταγωνιστών εκείνων των ιστορικών και µυθικών στιγµών το 1199 στην Αγγλία, να µοιάζει µε δευτεραγωνιστής. Η Κέιτ Μπλάνσετ – η Μάριον δηλαδή – σαν αντρογυναίκα, εντελώς στεγνή από κάθε ίχνος θηλυκό. Ο Μαξ φον Σίντοφ, ο Ουόλτερ Λάξλεϊ, αφέντης 5.000 στρεµάτων στο Νότιγχαµ, σαν τυφλός Τειρεσίας. Ο Ουίλιαµ Χαρτ (Ουίλιαµ Μάρσαλ, το δεξί χέρι του βασιλιά) περίπου ανύπαρκτος. Ο Ντάνι Χιούστον ως Ριχάρδος Λεοντόκαρδος για ελάχιστα λεπτά, αφού δολοφονείται από γάλλο µάγειρα. Και τελικά καλύτερος όλων ο προδότης, ο συνεργάτης των Γάλλων, ο άθλιος Γκόντφρεϊ, δηλαδή ο ξυρισµένος γουλί Μαξ Στρονγκ. Πάντα οι κακοί είναι οι καλύτεροι ηθοποιοί!

Με άλλα λόγια. Δεκάδες εκατοµµύρια δολάρια ξοδεύτηκαν. Χιλιάδες κοµπάρσοι συµµετείχαν και εκπαιδεύτηκαν. Εκατοντάδες άλογα µισθώθηκαν και έτρεξαν. Μπόλικοι αστέρες µε χρυσάφι πληρώθηκαν. Προς τι; Για µια εξαιρετική απόβαση των Γάλλων στην κατεστραµµένη Γηραιά Αλβιώνα. Για µια απόβαση που λαµβάνει χώρα στα τελευταία είκοσι λεπτά της αφήγησης και που παραπέµπει σε µια σύγχρονη µεταφορά ιστορική.

Οταν τα ναζιστικά τεθωρακισµένα καλπάζανε και σαρώνανε παντού. Τόσος κόπος, τόσα λεφτά, τόσο λίγα αποτελέσµατα θεαµατικά. Και είναι σίγουρο. Ετσι και η ίδια ταινία οµιλούσε γαλλικά, ολλανδικά, δανέζικα και πολωνικά, ελάχιστοι θεατές στα ταµεία.

Ποιο το πρόβληµα; Η σχέση της Ιστορίας µε τη Μυθολογία. Οχι από έρωτα, αλλά µε συνοικέσιο. Πολλά πρόσωπα.

Πολλές συνωµοσίες. Πολλές λεπτοµέρειες. Ετσι περίπου ανεπάγγελτος ο Ροµπέν. Ο σεναριογράφος δεν κατάφερε να αναµείξει δηµιουργικά τη δράση µε την Ιστορία. Ετσι άσφαιρη η σκηνοθεσία. Ετσι άκαπνος ο Ράσελ Κρόου. Ετσι ξεθυµασµένη η ερωτική σχέση. Ετσι εν τέλει ούτε αφήγηση µε ιστορική ακρίβεια (αφού Ροµπέν δεν υπάρχει ως πραγµατικό πρόσωπο). Ούτε συναρπαστική µυθολογία. Αφυδατωµένη η ταινία από τρεις βασικές αρετές: συµπύκνωση, οµοιογένεια, λιτότητα!

Οµως, για να λέµε και του στραβού το δίκιο, υπάρχει άφθονη ιστορική ουσία και ακόµα περισσότερη σηµερινή διδακτική πεµπτουσία. Τολµηρό το εγχείρηµα και το στοίχηµα του Ρίντλεϊ Σκοτ και του Ράσελ Κρόου. Γιατί ο τελευταίος σήκωσε στους ώµους του το ρίσκο αυτό. Ο Ροµπέν Λονγκστράιντ, µια µυθική φυσιογνωµία, δεν ήταν απλός ο αρχηγός πει ναλέων, αδικηµένων και λαφυραγωγηµένων φτωχών. Καθόλου µα καθόλου αυτό. Συµµετείχε στις Σταυροφορίες. Ελαβε µέρος στις σφαγές και το πλιάτσικο των αραβικών λαών. Και επέστρεψε χωρίς τον δίκαιο βασιλιά Ριχάρδο Λεοντόκαρδο. Αυτόν τον έφαγε ένα ξώφαλτσο βέλος κάποιου γάλλου µάγειρα! Ο Ροµπέν στην αρχή αραχτός και αδιάφορος περί τα κοινά. Επιστρέφει σαν λιποτάκτης µε πλαστή ταυτότητα ως ο νεκρός υιός του αρχιτσιφλικά σερ Λάξλεϊ. Με εξαπάτηση και πλαστοπροσωπία λοιπόν το εναρκτήριο λάκτισµα της επανάστασης του βασανισµένου λαού της Αγγλίας. Γιατί στο µεταξύ ένας µοχθηρός και ανάλγητος αυλικός, ο Γκόντφρεϊ (Μαξ Στρονγκ), τα κάνει πλακάκια µε τον Φίλιππο, τον βασιλιά της Γαλλίας. Δούρειος Ιππος ο τύπος. Τηρουµένων των αναλογιών, να µπάσει µέσα τον ΔοΝηΤη και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα. Πώς; Απλό. Ο βασιλιάς Ιωάννής (John), ένας εγωκεντρικός, διεφθαρµένος τύπος που σκοτώνει την ώρα του στο κρεβάτι µε τη γαλλίδα γυναίκα του, παραδίδει την πολιτική εξουσία στον Γκόντφρεϊ. Τον προδότη. Με την εντολή να επιδράµει ληστρικώς και να αρπάξει ό,τι έχει και δεν έχει ο λαός. Σύνθηµά του «pay or burn». Πλήρωσε ή θα σε κάψω. Ετσι, µαζί µε τον αδέκαρο και προδοµένο ρακένδυτο φτωχό, εξεγείρονται και οι βαρόνοι. Οι φεουδάρχες, δηλαδή. Σηκώνουν µπαϊράκι και εφορµούν εναντίον του Μπάκιγχαµ Πάλας Χωρίς τον ξενοδόχο η εισβολή του ΔοΝηΤη. Γιατί ο υπέργηρος σερ Λάξλεϊ (Μαξ φον Σίντοφ) ως τυφλός Τειρεσίας οργανώνει µια µικρή εξαπάτηση και συνωµοσία. Για να µην καταστραφεί η περιουσία, αφού η χήρα (Κέιτ Μπλάνσετ) είναι άκληρη, δέχεται τον Ροµπέν ως πραγµατικό του γιο. Ετσι εκείνος µεταβιβάζεται αυτοµάτως ως σύζυγος της Μάριον. Και έτσι µε την πλαστοπροσωπία και την πλαστογραφία ενός τίτλου που δεν του ανήκει, συσπειρώνει το πλήθος και τους φεουδάρχες εναντίον των εισβολέων Γάλλων. Με την εξής ρήτρα. Προς τον άκαπνο βασιλιά Φίλιππο. Να απαγορευτεί η Δουλεία και να εκχωρήσει ελευθερίες στον λαό. Οπερ και εγένετο. Με ένα λόγο – και είναι αληθινό, το βιώνουµε στο πετσί µας αυτό – η κατεστραµµένη οικονοµία προέρχεται από τη διεφθαρµένη πολιτική εξουσία. Ετσι ανοχύρωτη η κοινωνία. Ετσι προδοσία. Ετσι, περίπου, όπου να ναι θα ορµήσουν οι εχθροί να µας κατασπαράξουν. Εποµένως, όπως είναι γραµµένο σε µια πέτρα από το χέρι του σοφού αλλά νεκρού πατέρα του Ροµπέν «Rise and rise until the lambs become lions». Ξεσηκωθείτε, ξεσηκωθείτε, µέχρι οι αµνοί να γίνουν λιοντάρια. Αµήν!

{{{ video }}}

«Robin Ηood»

Πολλά λόγια Ελάχιστη δράση Διδακτική Ιστορία Οι λαοί, επανάσταση και δράση

Βαθµοί=5

(So and so)

Τα όνειρα βλάπτουν την υγεία

Υστερα από χρόνια πολλά. Κάπου είκοσι έξι, αν η µνήµη µου δεν µε απατά. Το ριµέικ (ξαναφτιάξιµο) του «Εφιάλτη στον δρόµο µε τις λεύκες» του Γουές Κρέιβεν. Με σκηνοθέτη τον Σάµιουελ Μπάγιερ. Οπου η ένοχη συνείδηση ενεργοποιεί τον εφιάλτη. Και ο εφιάλτης την αϋπνία. Και η αϋπνία την αυτοκαταστροφική µανία! Ο πρώτος «εφιάλτης» («Νightmare on Εlm Street») του 1984 ιδιαίτερος, πρωτότυπος,, αλληγορικός, εξαιρετικός. Ο λόγος απλός. Ο τρόµος εσωτερικός. Από µέσα ο πανικός. Χειρότερος εχθρός ο εαυτός µου ο ενοχικός. Κάτι κακό έπραξα στο παρελθόν. Στη συνέχεια το έθαψα κάτω από το χαλί και στο τέλος οι ενοχές άρχισαν να µε εκδικούνται και να µε χορεύουν στο ταψί. Συµβαίνει; Φυσικά συµβαίνει. Με αφετηρία µια ελληνική σοφία: «Αµαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα». Πάνω-κάτω το ίδιο επιµύθιο και στη «Λευκή κορδέλα» του Μίκαελ Χάνεκε. Πάνω-κάτω το ίδιο συµβαίνει στο «Σκοτεινό ποτάµι» του Κλιντ Ιστγουντ. Πάνω-κάτω το ίδιο και στο «Γλυκό πεπρωµένο» του Ατόµ Εγκογιάν. Το… παρελθόν φυγείν αδύνατον. Ετσι ακριβώς.

Ο Φρέντι Κρούγκερ – αυτός ο θρυλικός κανίβαλος µε τις λεπίδες στα νύχια να χαράσσουν σάρκα νεανική – ήταν ο κηπουρός του σχολείου που µεγάλωσαν και σπούδασαν αυτοί οι πέντε λευκοί, καλοβαλµένοι και ευκατάστατοι νέοι. Ο Κρούγκερ για κάποιον λόγο «έφυγε» από τη ζωή. Ως οντότητα πραγµατική. Επανέρχεται όµως ως εφιάλτης και αϋπνία προκαλεί. Ο Κρούγκερ είναι ενταφιασµένος µέσα σε µια ενοχική συνείδηση συλλογική. Ετσι από µέσα ο ένοχος αυτοµαχαιρώνεται σαν να αυτοκτονεί. Ετσι αρχίζει το γλέντι της σφαγής. Ετσι ο τρόµος και ο εχθρός είναι µόνο εσωτερικός. Ετσι ακατανίκητος, ασύλληπτος, ασύδοτος, καταστροφικός!

Δύο οι ενστάσεις µου γι’ αυτό τον εφιάλτη τον εσωτερικό. Η πρώτη έχει να κάνει µε το «είδος» του horror. Δηλαδή η εντύπωση, η εικόνα, η σφαγή, ο κανιβαλισµός, ο τρόµος, όλα αυτά υπερβαίνουν την κοινωνική αλληγορία. Σε τέτοιον βαθµό, που στο τέλος η ουσία και το περιεχόµενο µοιάζουν µε άλλοθι χωρίς στήριγµα ουσιαστικό. Μόνο ο αµφιβληστροειδής. Από σκέψη γιοκ.

Η δεύτερη ένσταση έχει να κάνει µε τη σκηνοθεσία του Σάµιουελ Μπάγιερ. Σαν να βλέπεις την επανάληψη της ίδιας σκηνής. Ενας ένας οι πέντε νέοι καταλαµβάνονται ως όµηροι από τον εφιάλτη του Φρέντι Κρούγκερ. Τα υπόλοιπα είναι ζήτηµα οπτικών εφέ, κέτσαπ, λουτρού αίµατος, νυχιών και πετσοκοµµένων κορµιών. Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις του νοικοκύρη. Ωραία, το είδαµε. Εχεις κανένα άλλο πιάτο να φάµε και να φύγουµε;

Δεν έχει, δεν τρώω, και το καλύτερο που έχω να κάνω είναι να του δίνω για να µην αποκάµω. Α, και κάτι άλλο: αυτά τα κορίτσια σαν τα λευκά τα κρίνα… Μα πώς επιτρέπουν να τους χαράσσουν το κορµάκι τους κάτι βρωµερά νύχια; Ως εκ τούτου, τραγουδώ κι εγώ το σύνθηµα του Γκουσγκούνη: «Αφήστε τα µίση και πιάστε το….».

{{{ video }}}

«Εφιάλτης στον δρόµο µε τις λεύκες»

Το ριµέικ της οµότιτλης θρυλικής του Γουές Κρέιβεν Αµαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα Ο Φρέντι Κρούγκερ είναι µέσα µας

Βαθµοί=3

(Επιστροφή στο πρώτο)

Επιστροφή στο παρελθόν

Κλασική επιλογή «Ο άνθρωπος ελέφαντας» («Εlephant man») του 1980 και του Ντέιβιντ Λιντς (σήµερα 64 και µακάρι να τα χιλιάσει). Από τις πιο βατές, αφηγηµατικές, στρωτές του σκηνοθεσίες.

Το ακριβώς αντίθετο από τα αλαµπουρνέζικα του «Ιnland Εmpire» (2006). Το στόρι από τη βικτωριανή εποχή. Οπου ένας χειρουργός προσπαθεί να κατανοήσει και ανθρωπιστικά να διαχειριστεί την τραγική ιστορία ενός δύσµορφου ανθρώπου µε τερατώδη µορφή. Ενός freak. Που για την αµόρφωτη και απλοϊκή µάζα είναι άξιος µόνο για χλεύη και για τσίρκο.

Γνωστά ονόµατα στο καστ:

Αντονι Χόπκινς, Τζον Χερτ, Αν Μπάνκροφτ, Τζον Γκίλγουντ. Ασπρόµαυρο και για την εποχή του ιδιαίτερο και πρωτότυπο. Δηλαδή «καλτ».

{{{ video }}}

Βαθµοί= Κλασική Ταινιοθήκη

Ερωτευµένη µε τα µάτια του Μπενίτο Μουσολίνι

«Κρυφή ερωµένη». Γκόµενα του Ντούτσε τρελή και αλλοπαρµένη Και ερχόµαστε στο ειδύλλιο του Μπενίτο Μουσολίνι µε την Ιντα Ντάλσερ. Στο ροµάντσο του Μάρκο Μπελόκιο «Vincere» η αλλιώς «Κρυφή ερωµένη». Αλλο και τούτο. Εδώ καράβια χάνονται, βαρκούλες αρµενίζουνε. Περίπου σα να ενδιαφέρει τον Ιταλό η κρυφή ερωτική σχέση του Ιωάννη Μεταξά µε κάποια τρελή και αλλοπαρµένη!

Το στόρι βγαλµένο από τα παρασκήνια. Σαν να αφηγείται ο Χαρδαβέλλας ένα περιστατικό από την πολυτάραχη ζωή του Αριστοτέλη Ωνάση. Μια εικοσάχρονη από το χωριό Σοπραµόντε της… Αιτωλοακαρνανίας, καταφτάνει στο Μιλάνο και µόλις αντικρύζει τον Μπενίτο Μουσολίνι, πέφτει λιπόθυµη χάµω. Ο Μπενίτο τότε σοσιαλιστής.

Σχεδόν κοµµουνιστής. Ο έρωτας κεραυνοβόλος. Καταλήγουν στο κρεβάτι. Παντρεύτηκαν µε στεφάνι και παπά; Εφεραν στον κόσµο ένα παιδί; Ναι, φυσικά. Ετσι ισχυρίζεται ο Μάρκο Μπελόκιο. Κι αυτός µεταλλαγµένος. Στο ξεκίνηµα αναρχικός. Στα εβδοµήντα του καθεστωτικός. Η συνέχεια «Θεέ µου καταστράφηκα από την καρδιά µου». Οι σύντροφοι εκδιώχνουν τον σύντροφο Μπενίτο από την εφηµερίδα «Αvanti». Ετσι εκείνος από τον σοσιαλισµό καταλήγει στον φασισµό. Χάνει τα υπάρχοντά του και η Ιντα για να τον γλιτώσει σπό τη φυλακή ξεπουλάει τα δικά της. Οµως ο Ντούτσε άσπλαχνος, αχάριστος, άπιστος, εξουσιοµανής. Οσο ανεβαίνει τόσο την Ιντα κάνει πως δεν την ξέρει. Τι να κάνει κι αυτή. Από τον έρωτα τρελή και αλλοπαρµένη.

Πού καταλήγουν όλα αυτά; Σε µια αισθητική εντελώς τηλεοπτική. Σε µια ιστορία εντελώς παρασκηνιακή και ιταλική. Σε ένα σενάριο που διώχνει, αποφεύγει την ουσία την πολιτική. Και σε µια ερµηνεία της Τζιοβάνας Μετζοτζόρνο εξαιρετική. Οµως ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη!

{{{ video }}}

«Κρυφή ερωµένη»

Το παρασκήνιο ενός ροµάντσου Ο Ντούτσε µε την Ιντα Μόνη και έρηµη αυτή Ο Μουσολίνι στην εξουσία τη φασιστική

Βαθµοί=3

(Μόνο στην Ιταλία)

Οταν πηγαίναµε σχολείο…

«Τα οµορφόπαιδα» λοιπόν. Δηλαδή «Les Βeaux Gosses».

Από τη Γαλλία, µε σκηνοθέτη τον Ριάντ Σατούφ. Προφανώς αραβικής καταγωγής. Σαν να λέµε ελληνική ταινία µε την υπογραφή κάποιου από τα Τίρανα της Αλβανίας. Θα το δούµε κι αυτό. Το επιµύθιο το έχουν δει όλοι οι τοίχοι, όλων των σχολείων, όλης της επικράτειας, ολόκληρου του πλανήτη. Το µυαλό µας µια χούφτα σε κίνηση από το πρωί µέχρι το βράδυ και από το βράδυ έως το πρωί!

Ο Σατούφ αποδεικνύεται ο καλύτερος που έχω δει διαχειριστής της κινηµατογραφικής µακακίας. Εξαιρετικός γνώστης της «ρεαλιστικής» γραφής. Δηλαδή της «ζωντανής» και «πειστικής». Με αναφορές στη νουβέλ βαγκ της γαλλικής σχολής. Και µε ρυθµούς συρραπτικής µηχανής. Ελκυστικός δηλαδή. Το χω ξαναπεί. Οι Γάλλοι επιβιώνουν µέσα στον διεθνή ανταγωνισµό επειδή αντιγράφουν τις αµερικανικές συνταγές µε τη δική τους κουλτούρα και τις δικές τους αισθητικές. Αφοµοιώνουν, ενσωµατώνουν και ανανεώνονται. Εδώ, ας πούµε, απαντούν σε αντίστοιχες χαζοαµερικανιές. Δηλαδή µακακία µε εγκεφαλική ουσία. Γίνεται; Φυσικά γίνεται. Γιατί ο 14χρονος ήρωας είναι ένας τύπος µε µυαλό.

Το στόρι, εντελώς µικροσκοπικό.

Ο Ερβέν (Βινσέντ Λακόστ) µόλις 14 ετών. Ατσούµπαλος, αµήχανος, ασχηµούτσικος. Και από ενδιαφέροντα εντελώς ακατοίκητος. Εκτός από ένα πράγµα. Φαντασιώνεται – επί 24ώρου βάσεως – οτιδήποτε αρκεί να είναι θηλυκό. Σ’ αυτή την ηλικία συµβαίνει. Το οµολογώ. Το πιο σουρεαλιστικό και ταυτόχρονα ξεκαρδιστικό είναι πως ο Ερβέν δεν είναι µόνος, έρηµος και ξέµπαρκος από δικό του θηλυκό.

Ελα όµως που δεν κάνει τίποτα µαζί της. Ελα που όλα, µα όλα, είναι ενταφιασµένα στο σεξουαλικό του µυαλό. Ετσι, επιδίδεται διαρκώς στο σπορ της χούφτας.

Μέγας αυνάνας. Κάθε παράσταση – κυρίως φωτογραφική – µια αφορµή για µακακία. Κάθε σελίδα γυναικείου περιοδικού µόδας. Κάθε διαφήµιση εσωρούχων. Κάθε συµµαθήτρια. Κάθε περαστική θηλυκή γάτα. Κάθε µεγάλο «µπαλκόνι». Δεν πειράζει. Αντε και µικρό. Αρκεί να είναι «µπαλκόνι». Και πάνω απ’ όλα, και πριν απ’ όλα, το θηλυκό τής απέναντι πολυκατοικίας. Ο Ερβέν γνωρίζει καλώς το ηµερήσιο πρόγραµµα των απέναντι «µπαλκονιών». Πότε η κυρία της διπλανής πόρτας επιστρέφει στο σπίτι. Πότε γδύνεται, πότε πλένεται και πότε ο γκόµενος πέφτει πάνω της και αρχίζει η δουλειά. Ο Ερβέν µε τα κιάλια από µακριά!

Παρέα µε όλα αυτά και κάµποσα αστειάκια λεκτικά. Ας πούµε «η γλώσσα µου έπαθε κράµπα από το πήδηµα». Τέτοια και άλλα πολλά. Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό. Οµως ένα πράγµα πιστεύω:

ό,τι ήταν τη δεκαετία του ‘60 ο Ζαν Πιερ Λεό, έτσι περίπου και ο Βινσέντ Λακόστ. Ο λόγος προφανής. Το µεγάλο κοινό αποτελείται κυρίως από την πιτσιρικαρία. Οι Γάλλοι, µετά την ψαγµένη ιστορία τού «Ανάµεσα στους τοίχους», βρήκαν άφθονο ψητό. Η µακακία, εκτός των άλλων, αρχίζει να γίνεται καλλιτεχνικό σπορ. Ο αυνάνας κάνει καλό!

{{{ video }}}

«Τα οµορφόπαιδα»

Πρώτος στη µακακία Πρώτος στο µπανιστήρι Η χούφτα πρώτη στη φαντασία

Βαθµοί=6

(Αυνάνας µε µυαλό)