[ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ] Επιλογή ανάμεσα στο καταστροφικό και το δυσάρεστο

Η κρίση περνάει… κρίση! Ο Διονύσης Σαββόπουλος θα το έλεγε: «Είναι μη ικανή, να τελειώσει και να το ευχαριστηθεί». Το αδιέξοδο των προβλημάτων γίνεται αδιέξοδο των λύσεων. Δεν δίνονται απαντήσεις γιατί δεν υπάρχουν απαντήσεις. Αυτό μετατρέπει τις αποφάσεις για αναχαίτιση της κρίσης σε μαρτύριο της σταγόνας. Τσακίζουν νεύρα. Ευλόγως. Πόσο μπορεί να αντέξει μια κοινωνία στην οποία κάθε μέρα, εδώ κι εφτά μήνες, ανακοινώνονται μέτρα; Από αυτή την άποψη, το χειρότερο χαρακτηριστικό της κρίσης είναι η πολιτική αδυναμία στη διαχείρισή της.

Σύμφωνα με μία εκδοχή αυτή η αδυναμία οφείλεται στην έλλειψη κεντρικού κυβερνητικού επιτελείου με απόλυτες αρμοδιότητες. Οι υποστηρικτές της καταφεύγουν στη μέθοδο της «εις άτοπον απαγωγής». Αν υπήρχε επιτελείο, θα υπήρχε και σχέδιο. Και αν υπήρχε σχέδιο, δεν θα είχε ανακοινωθεί από τον Οκτώβριο η πρόβλεψη του ελλείμματος, χωρίς να ανακοινωθούν ταυτόχρονα και μέτρα περιορισμού του. Ούτε θα προβαλλόταν το πρόβλημα ανά την υφήλιο χωρίς επίγνωση των επιπτώσεων.

Η άλλη εκδοχή επιμένει ότι το πρόβλημα είναι ότι… υπάρχει κεντρικό επιτελείο. Απλώς όσοι μετέχουν δεν διαθέτουν επαρκές πολιτικό αισθητήριο που θα επέτρεπε να προβλέπονται οι συνέπειες της μιας ή της άλλης ενέργειας. Δεν είναι κακό να μην έχει πολιτική εμπειρία ούτε ισχυρό πολιτικό βιογραφικό, ακόμη κι ένας συνεργάτης Πρωθυπουργού. Κακό είναι να εκλαμβάνεται η διακυβέρνηση ως θέμα παρασκηνιακών διευθετήσεων ερήμην των θεσμικών κυβερνητικών οργάνων.

Ανάμεσα σ΄ αυτές τις δύο εκδοχές προκύπτει ως μέθοδος διακυβέρνησης, η πατέντα «άτυπο υπουργικό συμβούλιο». Ακόμη και όταν πρόκειται για στρατηγικές αποφάσεις που πρέπει να λαμβάνονται σε εξαντλητική συνεδρίαση του- κανονικού- υπουργικού συμβουλίου. Κεκλεισμένων των θυρών, με πρακτικά και ψηφοφορίες.

Η ασάφεια στη διάρθρωση του κυβερνητικού μηχανισμού αποφάσεων οδηγεί στον κίνδυνο να χαθεί το πιο κρίσιμο χαρτί της κυβέρνησης: ο Γιώργος Παπανδρέου! Ο Πρωθυπουργός είναι πολιτικός υψηλών επιδόσεων, ιδίως σε συνθήκες ασφυκτικής πίεσης των πραγμάτων. Οσοι το γνωρίζουν, ζητούν επιστροφή στις κλασικές μεθόδους. Δηλαδή διακυβέρνηση με βασικό εργαλείο την Κυβερνητική Επιτροπή. Διακριτό θεσμικό όργανο που εξασφαλίζει πολιτική εκτίμηση των πραγμάτων και λήψη αποφάσεων με συλλογικό κριτήριο. Η ανάγκη ενεργοποίησης της Κυβερνητικής Επιτροπής μεγαλώνει σε περίοδο στην οποία ισχύει αυτό που είχε πει ο Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ: «Πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού- είναι η επιλογή ανάμεσα στο καταστροφικό και το δυσάρεστο».