[ Δρόμοι ]

Το ισπανικό…
… ασημένιο νόμισμα που η Κάρμεν Ράινχαρτ φοράει συνήθως στον λαιμό της σαν μενταγιόν είναι ίσως το πιο ταιριαστό για την περίπτωσή της. Καθηγήτρια των Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, θεωρείται αυθεντία στη χρεοκοπία των χωρών. Το νόμισμά της χρονολογείται στο 1580 και κόπηκε σε ανάμνηση της τρίτης χρεοκοπίας της Ισπανίας του Φιλίππου Β΄ μέσα σε 18 χρόνια. Πάντως, εκείνες οι χρεοκοπίες δεν εμπόδισαν την ισπανική αρμάδα να πλεύσει κατά της ελισαβετιανής Αγγλίας. Ξεκλήρισαν όμως μερικές από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τραπεζικές δυναστείες.

Η Κάρμεν…
… Ράινχαρτ πιστεύει ακράδαντα- και το λέει στην εφημερίδα «Ντέιλι Τέλεγκραφ»- πως η αυστηρή λιτότητα που επιβάλλουν οι ευρωπαϊκές συνθήκες θα λειτουργήσει σαν βρόχος σε όποια χώρα της ευρωζώνης πέσει στην παγίδα του χρέους. Οταν μια χώρα έχει υπερβολικό χρέος, αυτό ανατροφοδοτείται από μόνο του χρόνο με τον χρόνο, καθώς τα μέτρα λιτότητας μειώνουν συνεχώς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν. Η Ιρλανδία ήταν κάποτε πρότυπο ανάπτυξης. Οταν «έσκασαν» τα χρέη της, υποβλήθηκε στη θεραπεία της λιτότητας. Και σήμερα πια βλέπουμε τις συνέπειες. Από την εποχή των παχιών αγελάδων, το ιρλανδικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν έχει μειωθεί σήμερα 18,7%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Βarclays Capital. Η Ιρλανδία είναι δηλαδή υποχρεωμένη να ξεπληρώνει το χρέος της από μια οικονομία που έχει συρρικνωθεί σχεδόν κατά το ένα πέμπτο. Δεν αποκλείεται να τα καταφέρει, λέει η Ράινχαρτ. Αλλά πάντως δεν μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για χώρες με παρόμοια προβλήματα.

Οχι πια Ιρλανδία…
… Ουρουγουάη. Η Ουρουγουάη είναι, σύμφωνα με τη Ράινχαρτ, το καταλληλότερο πρότυπο για τις χώρες με παρόμοια προβλήματα. «Οταν η Ουρουγουάη βρέθηκε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, το 2003, κάθησε και τα βρήκε με τους πιστωτές της με έναν πολιτισμένο τρόπο», λέει η Ράινχαρτ. «Και με επιτυχία». Τα σπρεντ, που είχαν εκτοξευτεί στις 3.000 μονάδες βάσης το 2002, έπεσαν στις 700. Πώς τα κατάφερε η Ουρουγουάη; Επεισε τους πιστωτές της να δεχτούν την αναδιαπραγμάτευση του χρέους της. Και ζήτησε πενταετή παράταση της αποπληρωμής του. Μπροστά στον κίνδυνο να χάσουν όλα τα λεφτά τους, έγραφε τότε το περιοδικό «Μπίζνες Γουίκ», το 93% των πιστωτών της συμφώνησαν. Εχασαν περίπου 13% σε τόκους. Αλλά τουλάχιστον διατήρησαν τα αρχικά κεφάλαιά τους. Για να συμβούν όλα αυτά, υπήρξε βέβαια πρώτα η παραδοχή πως η Ουρουγουάη είχε πέσει στην παγίδα του χρέους. Αν μια χώρα της ευρωζώνης πιαστεί σήμερα σε αυτή την παγίδα, ποιος θα το παραδεχτεί; Οχι πάντως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ούτε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Θα εξακολουθήσουν να απαιτούν μέτρα λιτότητας, σφίγγοντας ακόμη περισσότερο τον βρόχο. Ο μοναδικός…
… που το είχε κάνει αυτό με επιτυχία ήταν ο Μουσολίνι. Το 1928, για να ενισχύσει τη λιρέτα, είχε μειώσει 20% τους μισθούς. Ομως, ποια σύγχρονη χώρα θα μπορούσε να το κάνει αυτό χωρίς λαϊκή αναταραχή, χωρίς φασίστες και χωρίς μελανοχίτωνες;