«Η δημοκρατία μας κινδυνεύει»

«Διερχόμαστε μια πολύ βαθιά κρίση. Η δημοκρατία μας κινδυνεύει. Ζητάμε τη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας». Αυτή ήταν η απάντηση της Κοντσίτα ντε Γκρεγκόριο, διευθύντριας της ιστορικής εφημερίδας «L΄ Unita» και συγγραφέως, όταν της ζητήσαμε να δώσει έναν τίτλο στη συνέντευξη που μας παραχώρησε.

Εστω και δεμένος στο άρμα της Λέγκας του Βορρά, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι επιβεβαίωσε την κυριαρχία του στην Ιταλία με τη νίκη του στις περιφερειακές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές της εβδομάδας. Από τις 13 περιφέρειες η κεντροδεξιά κατέκτησε τις έξι όταν το 2005 είχε κερδίσει μόλις δυο. Από αυτές τις έξι περιφέρειες, οι δύο θα διοικούνται από στελέχη της ξενοφοβικής ιταλικής ακροδεξιάς. Κι αυτό είναι ακόμη πιο ανησυχητικό, όπως λέει η Κοντσίτα Ντε Γκρεγκόριο. Σας τρόμαξε περισσότερο η νίκη του Μπερλουσκόνι ή ο θρίαμβος της Λέγκας του Βορρά;

Ασφαλώς το δεύτερο. Ο μπερλουσκονισμός και η προσπάθεια ενός ανθρώπου να καταλάβει την εξουσία για να προστατεύσει τα προσωπικά του συμφέροντα θα τελειώσει κάποια στιγμή, αν θέλετε και για βιολογικούς λόγους. Η ξενοφοβική και λαϊκίστικη ρητορική της Λέγκας «οι ξένοι μάς παίρνουν τις δουλειές, μας απειλούν, μας σκοτώνουν, πρέπει να τους διώξουμε» μπορεί να μολύνει το σώμα ολόκληρης της κοινωνίας. Σε μια κοινωνία που αισθάνεται ανασφαλής για μια σειρά από λόγους, η καλλιέργεια του φόβου είναι πάρα πολύ επικίνδυνη.

Για άλλη μία φορά η Κεντροαριστερά δεν κατάφερε να πείσει.Πού κάνει λάθος;

Η Αριστερά προσπαθεί να δημιουργήσει ένα ανάχωμα στο φαινόμενο του μπερλουσκονισμού, ένα είδος περονισμού α λα ιταλικά που νέμεται την εξουσία ελέγχοντας τα μέσα ενημέρωσης. Από την Αριστερά δεν λείπει η πολιτική πρόταση. Οι Ιταλοί, όμως, αισθάνονται εξαντλημένοι. Η κούραση του εκλογικού σώματος αποτυπώθηκε στην πολύ μεγάλη αποχή από τις κάλπες, σε μια χώρα που η συμμετοχή στις εκλογές έφτανε κάποτε ακόμη και το 90%. Το πρόβλημα είναι ότι τα τελευταία 20 χρόνια η Ιταλία διέρχεται μια βαθύτατη οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική κρίση. Αν ευθύνεται για κάτι η ιταλική Αριστερά, είναι ότι έχει ένα τεράστιο πρόβλημα ενότητας.

Μα ανάμεσα σε σκάνδαλα διαφθοράς, αποκαλύψεις μετανοημένων της Μαφίας και ροζ ιστορίες, μπορεί ο έλεγχος που ασκεί ο Μπερλουσκόνι στην τηλεόραση να εξηγήσει τη νίκη του;

Οι περισσότεροι Ιταλοί δεν διαβάζουν εφημερίδες. Η μόνη πηγή πληροφόρησής τους είναι η τηλεόραση. Τα λιγότερο ευνοημένα στρώματα της κοινωνίας πέφτουν μονίμως θύματα της τηλεοπτικής προπαγάνδας.

Την επομένη των εκλογών, γράψατε στο μπλογκ σας στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας σας για τον κωμικό Μπέπε Γκρίλο: «Είναι πολύ εύκολο να ουρλιάζεις “οι κλέφτες στη φυλακή”». Τον κατηγορείτε για λαϊκισμό;
Κοιτάξτε, ο Γκρίλο κατέβηκε με δικές του λίστες στη Βόρεια Ιταλία στερώντας πολλές ψήφους από την Κεντροαριστερά. Είμαι βέβαιη ότι όσοι τον ψήφισαν το έκαναν καλόπιστα. Με αυτή του την τακτική, όμως, εξυπηρετεί τα σχέδια του Μπερλουσκόνι και των συμμάχων του. Ναι, είναι εύκολο να χρησιμοποιείς μερικά πιασάρικα συνθήματα, τα οποία πολλές φορές δεν είναι καν τεκμηριωμένα: «όλοι είναι ίδιοι», «όλοι είναι κλέφτες». Ο Γκρίλο επιτίθεται βίαια στο σύνολο του πολιτικού συστήματος με έναν καταγγελτικό λόγο που αρνείται τον διάλογο. Η Ιταλία είχε μια ανάλογη εμπειρία στο παρελθόν με τον το κίνημα του «κουαλουνκουνισμού» (σ.σ.: από το uomo qualunque, ο απλός άνθρωπος) του Γκουλιέλμο Τζανίνι. Εκείνο το κίνημα ισοπέδωσης των πάντων ήταν για τους φασίστες βούτυρο στο ψωμί τους.

Ζείτε στη Ρώμη. Ο δήμαρχός της είναι ο Τζάνι Αλεμάνο, ένας πρώην φασίστας. Η νέα κυβερνήτης της περιφέρειας,ηΡενάτα Πολβερίνι,προέρχεται από το κόμμα του Μπερλουσκόνι. Αισθάνεστε την ατμόσφαιρα βαριά στην πόλη σας;

Σίγουρα θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Με παρηγορεί, πάντως, το γεγονός ότι η υποψήφια της Κεντροαριστεράς, η Έμα Μπονίνο, πήρε περισσότερες ψήφους στον Δήμο της Ρώμης. Μπορώ, επομένως, να υποθέσω πολύ βάσιμα ότι εάν γίνονταν σήμερα δημοτικές εκλογές, ο Αλεμάνο θα έχανε. Ξέρετε, στις μεγάλες πόλεις εξακολουθεί να αναπνέει και να κινείται η «άλλη Ιταλία», μια Ιταλία που δεν είναι καθόλου μισαλλόδοξη, αλλά αντίθετα ανοιχτή στην επικοινωνία, έτοιμη να αγκαλιάσει το διαφορετικό και να δει με αυτοπεποίθηση το άγνωστο.

Ο Μπερλουσκόνι δήλωσε προεκλογικά ότι με την Κεντροαριστερά η Ιταλία θα έχει τους «μπελάδες της Ελλάδας».Πέρα από τα προεκλογικά πυροτεχνήματα, υπάρχει αυτός ο φόβος στην ιταλική κοινωνία;

Κατ΄ αρχάς, η Ιταλία κινδυνεύει να χρεοκοπήσει με την κυβέρνηση που έχει τώρα.

Πέρα από αυτό, στην ιταλική κοινωνία υπάρχει έντονα ο φόβος του κραχ. Ελπίζω τα πράγματα να πάνε καλά για όλους μας.


ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ

Η Concita de Gregorio γεννήθηκε πριν από 46 χρόνια στην Πίζα της Ιταλίας. Μετά τις σπουδές της στις Πολιτικές Επιστήμες εργάστηκε στην εφημερίδα «La Repubblica». Τo 2008 ανέλαβε τη διεύθυνση της ιστορικής εφημερίδας της Αριστεράς «L΄ Unita».

Την ίδια χρονιά εξέδωσε το τρίτο της βιβλίο.