Ο τεχνητός ουρανίσκος

Βασισμένο σε ιστορικά γεγονότα που γίνονται συγγραφικά καύσιμα για να χτιστεί ένα μυθιστόρημα, το βιβλίο του Τζόναθαν Τελ, Το αλφάβητο του Φρόιντ κινείται στο ίδιο μήκος κύματος με το μυθιστόρημα του Μποσί. Εδώ ο αγγλοσάξονας συγγραφέας εστιάζει στην ύστατη περίοδο της ζωής του Φρόιντ. Βρισκόμαστε στο Λονδίνο, το 1939. Ο Δόκτωρ ταξιδεύει από τη Βιέννη στην αγγλική πρωτεύουσα. Δυσκολεύεται τεραστίως να μιλήσει, η τροφή δεν αποτελεί πλέον ευχαρίστηση. Έχουν προηγηθεί δεκάδες εγχειρήσεις. Ένας τεχνητός ουρανίσκος διευκολύνει- και δυσκολεύει παράλληλα- τη ζωή του.

Ο συγγραφέας αποδίδει στον Φρόιντ και στον μαθητή του, Έρνεστ Τζόουνς, φράσεις από τα δημοσιεύματά τους. Παρουσιάζει τον βασανιστικό καρκίνο και την ευθανασία του Φρόιντ. Το ενδιαφέρον του βιβλίου εντοπίζεται κυρίως στη δομή του. Ο Τελ οργανώνει την αφήγηση ως φροϋδικό αλφαβητάριο, το οποίο παρουσιάζει όρους της ψυχανάλυσης αλλά και στοιχεία της εργοβιογραφίας του Φρόιντ. Ο Δόκτωρ διαβάζει Σαίξπηρ, χάνει τον τεχνητό ουρανίσκο του στη θάλασσα και κολυμπά ξωπίσω του μέχρι να τον ξανακαταπιεί, θεραπεύει έναν πολυγραφότατο ποιητή από την ασθένεια της ποίησης και τον στρέφει στη διαφήμιση. Επιμένει να μην παίρνει παυσίπονα, ιδίως μορφίνη, για να έχει απόλυτο έλεγχο του εγκεφάλου του.

Ο Τελ ειρωνεύεται, με παιγνιώδη τρόπο και αφηγηματική λεπτότητα, τις εμμονές της ψυχανάλυσης, δεν καταφέρνει όμως να απαλλαγεί από την ενδημική νόσο που πλήττει τα μυθοπλαστικά κείμενα, τα οποία έχουν ως ήρωά τους τον πατέρα της ψυχανάλυσης. Αρκετά συχνά ο Φρόιντ ακούγεται ως εγχειρίδιο των ιδεών του.