Το τέταρτο κουδούνι

Γκολντόνι-την «Τριλογία του παραθερισμού»- θα σκηνοθετήσει ο Νίκος Μαστοράκης (φωτογραφία κάτω) την επόμενη σεζόν, γύρω στον Φεβρουάριο, στο Εθνικό Θέατρο, στην Κεντρική Σκηνήο πρώτος του Γκολντόνι.

Η «Τριλογία», γραμμένη το 1761, λίγο πριν ο Γκολντόνι εγκαταλείψει μόνιμα τη Βενετία για το Παρίσι, αποτελείται απ΄ τα έργα «Η μανία του παραθερισμού»- ο πυρετός της προετοιμασίας για την αναχώρηση στην εξοχή δυο οικογενειών του Λιβόρνο-, «Οι περιπέτειες του παραθερισμού» – οι αισθηματικές περιπλοκές που φτάνουν σε αδιέξοδο και η διόγκωση των οικονομικών προβλημάτων στην εξοχή- και «Η επιστροφή από τον παραθερισμό»- η μελαγχολία της επιστροφής και η, με ακριβό τίμημα, τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων, που αφήνει μια πίκρα και μια αίσθηση ανικανοποίητου. Την «Τριλογία» εκτόξευσε στη σύγχρονη εποχή ο Τζόρτζιο Στρέλερ που την ανέβασειστορική παράσταση-, σε δική του διασκευή- σύμπτυξη, τρεις φορές σε τρεις διαφορετικές γλώσσες: το ΄54 στο δικό του «Πίκολο Τεάτρο», στο Μιλάνο, το ΄74 στο «Μπούργκτεάτερ» της Βιέννης και το ΄78 στην «Κομεντί Φρανσέζ», στο Παρίσι. Στην Ελλάδα η «Τριλογία του παραθερισμού»- στη διασκευή του Στρέλερ, μεταφρασμένη απ΄ τον Γιώργο Χουρμουζιάδη και σε σκηνοθεσία του- πρωτοπαρουσιάστηκε τη σεζόν 1987-΄88 στην Θεσσαλονίκη απ΄ την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης» στο θέατρο «Αμαλία». Στη συνέχεια, στην ίδια διασκευή και μετάφραση, ανέβηκε απ΄ την Μάγια Λυμπεροπούλου στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, στο Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων», το χειμώνα 1990- ΄91 και απ΄ τον Φώτη Μακρή και τον «Νέο Λόγο» του το 2002- 2003 για πρώτη φορά στην Αθήνα- στον «Φούρνο». Ο Νίκος Μαστοράκης θα την ανεβάσει σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα και δική του διασκευή. Οι συζητήσεις για τους υπόλοιπους συντελεστές και τη διανομή δεν έχουν ολοκληρωθεί.

Την «Ερωφίλη» του Χορτάτση θ΄ ανεβάσει το καλοκαίρι ο Σίμος Κακάλας στην Μικρή Επίδαυρο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου, με το «Χώρο» του και με τον τίτλο «Ερωφίλη. Άσκηση 2»- έχει προηγηθεί μια πρώτη δουλειά της ομάδας πάνω στο έργο που, ύστερα από πολλούς μήνες δοκιμών, παρουσιάστηκε πέρσι το καλοκαίρι σε χωριά της Κρήτης.

Η ομάδα που ιδρύθηκε το 2003 έχει ανεβάσει μέχρι σήμερα, σε σκηνοθεσία Σίμου Κακάλα (φωτογραφία)

πάντα, διαφορετικές εκδοχές πάνω στην «Γκόλφω» του Περεσιάδη, νούτικες κωμωδίες, τον «Απόκοπο» του Μπεργαδή και τώρα παρουσιάζει στο «Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας», για λογαριασμό του Εθνικού Θεάτρου, ενταγμένη στο θεσμό «Group Ηostel», την παράσταση «Recycle».

Η «Ερωφίλη» θ΄ ανεβεί σε δραματουργική επεξεργασία Μαργαρίτας Κρανά, με φιλολογική σύμβουλο την Ναταλία Δεληγιαννάκη και σκηνικά και κοστούμια Μάρθας Φωκά. Η έκπληξη και το μεγάλο ατού της παράστασης: τη μουσική θα γράψουν και θα εκτελούν ζωντανά ο Γιάννης- «Τρύπες» – Αγγελάκας κι ο τσελίστας Νίκος Βελιώτης, που, τελευταία, έχουν σμίξει μουσικά με μεγάλη επιτυχία. Ο ίδιος ο Σίμος Κακάλας, η Έλενα Μαυρίδου και η Δήμητρα Κούζα, οι έως τώρα σίγουροι ηθοποιοί της «Ερωφίλης».

Ηθοποιός με τσαγανό. Το πιστεύω απ΄ την πρώτη στιγμή που την είδα: 1976, Δημοτικό Πειραιά και «Η σημαία εντός» του Χάιμε Καρέρο- η ιδρυτική παράσταση του «Θεάτρου του Πειραιά» (Τάκης Βουτέρης, Κατερίνα Καραγιάννη) που μετεξελίχθηκε σε «Θέατρο Εξαρχείων». Η Μαρία Κατσανδρή, παιδί της δραματικής σχολής του «Θεάτρου Τέχνης», ακολούθησε μια πολύ καλή πορεία έκτοτε- πάντα, σ΄ ό,τι έπαιξε, κάτι είχε να πει-, με πολλές δυνατές στιγμές.

Νομίζω πως η δυνατότερη ήταν φέτος- στο μονόλογο «Ρόζα Λούξεμπουργκ: Γράμματα από τη φυλακή», μια σύνθεση, σε μετάφραση Μαργαρίτας Δαλαμάγκα- Καλογήρου, επιστολών που ΄γραψε η επαναστάτρια απ΄ τη φυλακή.

Η παράσταση στο «Αγγέλων Βήμα» έχει κλείσει τον κύκλο της. Αλλά δεν μπορώ να την αγνοήσω. Η Μαρία Κατσανδρή, με τη συμπαράσταση της Σεσίλ Μικρούτσικου που υπέγραφε τη σκηνοθεσία, της Κατερίνας- Χριστίνας Μανωλάκου στην οποία οφειλόταν η λεπτή αλλά καίρια εικαστική επέμβαση στο σκηνικό και του βιολονίστα Οδυσσέα Ζαφειρόπουλου που τη συνόδευε πάνω στη σκηνή παίζοντας τη μουσική του Θάνου Μικρούτσικουμε προϊστορία στο θέμα…-, ενσάρκωσε όχι απλώς πειστικά αλλά συγκινητικά έως συναρ Γλέζος (προσοχή, όχι Γκλέτσος- διότι γίνονται και συγχύσεις, τον Μανώλη εννοώ):

πρώτα «μπουκέτο» και μετά μπουκέτο.

Όλος ο κόσμος, μια σκηνή…

Η σάτιρα «Ο τοπικός παράγων» είναι, βέβαια, έργο του Παναγιώτη- κι όχι κάποιου ανύπαρκτου Παντελή, όπως έγραψα (μάλλον με τον Παντελή Χορν μπερδεύτηκα) στο «Τέταρτο Κουδούνι» την περασμένη Πέμπτη – Καγιά (φωτογραφία στη βάση, απ΄ το αρχείο του Θεατρικού Μουσείου). Πάντως σίγουρα- επιμένω…δεν είναι του Μένανδρου. Όπως ισχυριζόταν, παρά την επιστολή διάψευσης που ΄στειλε ο κ. Συριόπουλος, Διευθυντής Εκδόσεων της ΕΡΤ- τ΄ άκουσα με τα ίδια μου τ΄ αυτιά πάνω από μία φοράτο διαφημιστικό για το προηγούμενο τεύχος της «Ραδιοτηλεόρασης» τρέιλερ…

Να διορθώσω επίσης πως η πιο πρόσφατη πλήρης- έστω και συμπτυγμένη«Ορέστεια» του Αισχύλου που έχουμε δει- σε κλειστό θέατροήταν όχι του Γιώργου Μιχαηλίδη στο «Ανοιχτό» αλλά του Δημήτρη Λιγνάδη. Στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου- η τελευταία παράσταση που δόθηκε στο Γκαράζ-, τη σεζόν 2004-2005.

παστικά μια Ρόζα Λούξεμπουργκ, γυναίκα τρυφερή, βαθιά ανθρώπινη, που αγαπούσε τους ανθρώπους και τα ζώα. Χωρίς ποτέ, βέβαια, να ξεχνάει τη μαρξίστρια- δεν έχω ακούσει να λέγεται με πιο σημαίνοντα τρόπο το κουρελιασμένο απ΄ τη χρήση «προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε»… Όσο για το κομμάτι του μονολόγου- το γράμμα της- όπου μιλάει με σπαραγμό για τα ρουμάνικα βουβάλια που έφτασαν στην αυλή της φυλακής με σκισμένο απ΄ το μαστίγωμα δέρμα ήταν μια συγκλονιστική στιγμή. Που γι΄ αυτή και μόνο η Μαρία Κατσανδρή θ΄ άξιζε αυτόν το μονόλογο να τον ξαναπαίξει.

«Δάφνες και πικροδάφνες» των Δημήτρη Κεχαΐδη- Ελένης Χαβιαρά απ΄ το καρδιτσιώτικο Θέατρο «Όψεις» σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Βόλου, σε σκηνοθεσία Νίκου Ορφανού, στην Καρδίτσα, στον Βόλο και τώρα στην Αθήνα- στο «Νέο Ελληνικό θέατρο» του Γιώργου Αρμένη, στη Σκηνή «Εξ Αρχείων Τέχνης».

«Δάφνες και πικροδάφνες» όμως και σε περιοδεία απ΄ το κλιμάκιο ΜακεδονίαςΘράκης που αναβίωσε στο ΚΘΒΕ, σε σκηνοθεσία Γιώργου Κιουρτσίδη. Ο Κεχαΐδης (φωτογραφία πάνω) ζει, αυτός μας οδηγεί!